- •1. Тақырыбы: «ждт жұмысындағы зәр шығару жүйесінің зақымдану синдромы»
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Сабақ берудің әдістері (шағын топтар, дискуссиялар, ситуациялық есептер, жұбпен жұмыс жасау, презентациялар, кейс-стадиялар және т.Б.)
- •Әдебиеттер:
- •7. Қорытынды (сұрақтар, тесттер, тапсырмалар және т.Б.)
- •«Ждт жұмысындағы зәр шығару жүйесінің зақымдалу синдромы» тақырыбы бойынша курс студенттері үшін тестік тапсырмалар
- •«Ждт жұмысындағы зәр шығару жүйесінің зақымдалу синдромы» тақырыбы бойынша курс студенттері үшін тестік тапсырмалар
- •«Ждт жұмысындағы зәр шығару жүйесінің зақымдану синдромы» тақырыбы бойынша ситуациялық есептер
- •Информациондық блок «ждт жұмысындағы зәр шығару жүйесінің зақымдану синдромы»
- •Протеинурияның негізгі себептері:
- •Гематурия анықтау:
- •Гематурияның клиникалық варианттары:
- •Гематуриямен ауыратын науқастардың барлығына көрсеткіш:
- •Нефротикалық синдромның негізгі себептері:
- •Гипертониялық синдром
- •Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі
- •Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің классификациясы (с.И.Рябов, 2000)
- •1. Диета.
- •4. Гипертензияны бақылау.
- •Созылмалы бүйрек жеткіліксіздінің орынбасу терапия әдістері:
- •Еңбекке жарамсыздық сараптамасы
- •Сбж компенсация сатысы (д III)
- •Созылмалы пиелонефрит кезіндегі зерттеу бағдарламасы
- •Сп өршуінің диагностикалық критерилері:
- •Пиелонефриттердің және зәртас ауруының емі
- •Антибактериальды терапия ұстанымдары:
- •Созылмалы пиелонефрит емінің ұстанымдары:
- •Рецидивке қарсы ем
- •Санаторлы-курорттық ем
- •Диспансеризация
- •Зәртас ауруы немесе жарақат бойынша нефроэктомиядан кейінгі жағдай (д II)
- •Созылмалы пиелонефриті бар жүкті әйелдерді жүргізу жоспары
- •Уақытша еңбекке жарамсыздық уақыты
- •Жедел гломерулонефрит
- •Жгн емдеу:
- •Дәрігер терапевт пен нефролог диспансеризациясына жататын адамдарды динамикалық бақылау кестесі
- •Созылмалы гломерулонефрит
- •Гломерулонефриттің морфологиялық классификациясы (Серов в.В., 1980)
- •Созылмалы гломерулонефриттің клиникалық классификациясы ( и.Е.Тареева, 1995)
- •Диагностикасы
- •Стационарға жолдағандағы жүргізілетін зерттеулер:
- •Созылмалы гломерулонефрит емінің алгоритмі
- •Сгн медикаментозды терапиясы
- •Еңбекке жарамдылық сараптамасы
- •Диспансеризациясы
Нефротикалық синдромның негізгі себептері:
Біріншілік бүйрек аурулары:
Жедел и созылмалы гломерулонефрит
Біріншідік амилоидоз
Туа пайда болған нефротикалық синдром
Екіншілік басқа аурулары бойынша:
Жүйелі аурулар (ЖҚЖ, ЖСД, УП, ВГ, РА)
Жұқпалы аурулар (инфекциялық эндокардит, туберкулез, сифилис, гепатит В, остеомиелит, өкпенің созылмалы іріңді ауруы)
Қан аурулары (лимфогранулематоз, миеломды ауру)
Паразитарлық аурулар (малярия, шистоматоз)
Ісіктер
Жүктілердің нефропатиясы
Емінің негізігі алгоритмі:
Міндетті түрде емдік дене шынықтыру тағайындаумен қоса жеткілікті қозғалыстық белсенділік;
Дұрыс тамақтану (1 кг дене салмағына - 1 г белок ), натрий хлоридінің құрамы 5 г тәулігіне; ішетін сұйықтық мөлшері тәуліктік диурезбен анықталады, 200-300 мл артық;
Ұзақ дәрілік терапия: преднизолон - 1-2 мг/кг: 4-6 апта қабылдау, мөлшерін ұстап тұрушы мөлшерге дейін түсіріп, 6 аптадан 1-1,5 жылға дейін қабылдау; курантил - 200-300 мг тәулігіне, 1 жыл және одан да көп қабылдау; азатиоприн - 2-2,5 мг/кг тәулігіне, 4-6 апта бойы қабылдау; азатиоприннің мөлшерін ұстап тұрушы мөлшерге дейін түсіріп 1-1,5 жыл бойы қабылдау, шеткі қандағы гепаринді бақылау арқылы - 10-60 тыс. бірлік/тәулігіне; 4-6 апта қанның ұю жүйесін бақылау бойынша, тікелей емес антикоагулянттарға (фенилин) ауыстыру, 1жылға дейін.
Тиімділігін бағалау критерилері:
1. Ісінудің басылуы.
2. Протеинурияның төмендеу.
3. Қандағы белоктардың дұрысталуы.
4. Липидтік алмасудың дұрысталуы.
Гипертониялық синдром
ГС байқалуы мүмкін:
- бүйректің барлық паренхиматозды аурулары кезінде (жедел и созылмалы нефрит, созылмалы пиелонефрит, бүйрек поликистозы, бүйрек гипоплазиясы, ГУС, бүйректік трансплантант);
- бүйрек қантамырларының зақымдануы (бүйрек артерияларының стенозы, бүйрек артерияларының тромбозы ) бүйрек қантамырларының атеросклерозы, фибромускулярлы гиперплазия)
- альдостерон мен катехоламиндердің артық өндірілуі (біріншілік гиперальдостеронизм, феохромоцитома).
Созылмалы нефриттің гипертониялық түрі шамамен созылмалы нефритпен ауыратын науқастардың 1/5 кездеседі, әлсіз зәрлік синдроммен (протеинурия 1 г/тәул. аспайды, гематурия және цилиндрурия минимальді). Зәрдегі өзгерістер негізінен АҚ жоғарлағанын анықтағанға дейін білінеді. Тұрақты гипертония, жиі қауіпті, түйінді периартерииттер, жүйелі склеродермия, ЖҚЖ, ВГ, подагралық және диабетикалық нефропатиялар үшін тән.
АГ емдеудің негізгі алгоритмі:
Артериальды қысым 160/95 мм с.б.б. дейін болса, натрия хлоридін тәулігіне 5 г дейін шектеу;
160/95 мм с.б.б. жоғары тұрақты артериялық қысым кезінде - белсенді гипотензивті терапия АПФ тежегіштері және АII рецепторларының блокаторларынан басқа.
Жеделнефритикалық синдром триада симптомдарымен сипатталады: ісіну, артериальды гипертония және гематурия. Жеделнефритикалық синдромның дамуы көбіне жедел нефрит үшін тән. Кенеттен ЖНС көріністерінің пайда болуы, ол туралы анамнездік мәліметтердің болмауы (зәр анализіндегі өзгерістер, АҚ жоғарлауы, ісіну), жедел нефрит туралы ойлауға мүмкіндік береді, егерде жоғарыда аталған өзгерістер және зәрдің салыстырмалы тығыздығының және ШФ төмендеуі, онда бұл созылмалы нефрит. Бұл синдромның пайда болуы аурудың белсенділігін растайды.
Емінің негізгі алгоритмі:
Науқасты шұғыл госпитализациялау;
Гемодинамиканы тұрақты тіркеп отыру;
Гипертоничялық энцефалопатияның, бүйрек эклампсиясының, жедел бүйрек және жүрек жетіспеушілігінің алдын алу немесе емдеп жою.
2 жыл бойы ауыр физикалық еңбек және жоғары немесе төменгі температура жағдайында жұмыс істеу, зиянды химиялық заттармен контакта болу қарсы көрсеткіш болып табылады, инфекионды аурулар кезінде 2-4 аптаға базисті терапияны 1 дәрежеге күшейту.
Өзекшелік дисфункция (тубулопатия) нефропатия тобын құрайды, ШФ қалыпты немесе аздап төмендеген кезде өзекшелік функцияның ерте жекеленген немесе жайылмалы зақымдануы тән. өзекшелік жетіспеушілік синдромы жиі тұқымқуалайды және балаларда жиі кездеседі. Үлкендерде генетикалық ауруды кеш анықтау немесе әртүрлі бүйрек ауруларынан (пиелонефрит, интерстициальды нефрит, гломерулонефрит тубулоинтерстициальды компотентпен бірге және т.б.) немесе бүйректен тыс ауруларларынан (ісіктер, аутоиммунды аурулар және т.б.) жүре пайда болған. Бүйректің тубулярлы ауруы байланысты:
- өзекшеде фильтрленген органикалық немесе органикалық емес заттардың реабсорбциясының бұзылуы;
- қан құрамындағы немесе өзекше жасушаларында түзілетін өзекше қуысындағы заттардың секрециясымен;
- зәрдің концентрациялануымен.
ЖБЖ – кенеттен азотемияның дамуымен су-электролиттік баланстың өзгеруімен және қышқылды-негіздік жағдайдың өзгеруімен, бүйрек қызметінің негізгі, әсіресе экскреторлы қызметінің жылдам дамуымен сипатталатын синдром. Бұл өзгерістер бүйрек қанайналымының, ШФ және өзекшелік реабсорбцияның ауыр жедел зақымдануы нәтижесінде дамиды
ЖБЖ дамуына әртүрлі себептер алып келуі мүмкін, бірінші орында экзогенді жағдайлар (токсикалық әсерлер, инфекциялар), сонымен қатар бүйрек обструкциясы, зәр жолдарының бітелуі, интерстициальды тіндердің зақымдалуы т.б.
