29.Активтену энергиясының физикалық мағынасы.Химиялық реакцияның активтену энергиясын есептеу әдістерін талдаңыз.

Химиялық реакцияға түсу үшін зат молекулаларының бәрінің де мүмкіндігі болғанымен,кейбіреулеріне олардың ішкі энергиясына қосымша энергия қажет.Осы қосымша энергияны активтену энергиясы деп атайды.

Активтену энергиясы-химиялық процесстің жылдамдығын сипаттайтын маңызды параметр.Ол әрекеттесетін заттардың табиғатына тәуелді.Неғұрлым активтену энергиясы жоғары болған сайын,соғұрлым реакция баяу жүреді.

Активтену энергиясының мәні 4-200кДж/моль аралықта болады.

Активтену энергиясы 150кДж/моль-дан жоғары реакциялар бөлме температурасында жүрмейді.

Активтену энергиясын есептеу жолдары:

dlnK/dT=E_a/RT² _a/RT²dT

lnK₂/K₁=-E_a/R(1/T₂-1/T₁)

1)E_a=lnK₂/K₁*R(1/T₂-1/T₁)=-lnK₂/K₁*RT₁T₂/T₂-T₁

T₁.K₁.E_a.T₂

lnK₂=lnK₁+E_a/R(T_2-T₁/T₁-T₂)

Графиктік жолмен Е_а анықтау.

dlnK/dT=E_a/RT²

_a/RT²dT

lnK=-E_a/R*1/T+A

lnK=ƒ(1/T) lnK=-B/T+A B=E_a/R

lnK

tga=E_a/R

A

A

1/T

K=A*e^-E_a/R -Aррениус теңдеуі.

А-экспонента алдындағы көбейткіш.Көлем бірлігінде және уақыт бірлігінде әрекеттесетін заттар молекулаларының соқтығысуының жалпы санын көрсетеді.Бірақ осы теңдеу арқылы есептелген k-ның мәні нақты реакцияның k-сынан өзгеше болады.Есептелген мән нақты міннен әлдеқайда үлкен болады.ны былай түсіндіруге болады.рекеттесу үшін молекулаларға тек активтену энергиясы ғана керек емес,молекулалардың белгілі бір ориентациясы қажет.Молекуланың кеңістік ориентациясының реакция жылдамдығына әсерін ескеру үшін стериялық фактор деген ұғым енгізілген.

А=P*Z₀

Стериялық факторды ескере отыра,экспонента алдындағы А есептеуге болады.

Т 0

А=k

А-ның мәні реакция табиғатына тәуелді.1-10^-8 дейінгі аралықта өзгеруі мүмкін.

lnk

екі сатылы реакция

1/T

Активтену энергиясының эксперимент нәтижесінде алынған мәні эффективті активті энергия деп атайды

30.Әлсіз электролиттің диссоциациялану константасы мен диссоциациялану дәрежесі арасында қандай байланыс бар? .Концентрациясы 0,01 моль/л сірке қышқылы ерітіндісінің рН және эквивалентті электрөткізгішін есептеңіз. Қажет деректерді анықтамалықтан алыңыз.

Әлсіз электролиттердің диссоциациясы қайтымды процесс болатындықтан, бұл процестің тепе - теңдік константасын диссоциация константасы деп атайды (K_дис).

ЕгерMA электролитінің диссоциациясын келесі түрде беретін болсақ: МАMⁿ⁺+A^n-, онда массалар әрекеттесу заңын қолданып диссоциациялану константасын былай жазуға болады:

(1)

Бұл (1) - теңдеу Оствальдтың сұйылту заңы ретінде белгілі, мұндағы -сұйылту. Осы теңдеуден, егер К_дис -ны тұрақты деп алатын болсақ, онда диссоциалану дәрежесін () табуымызға болады, немесе керсінше, -ны біле отырып, диссоциалану константасын анықтауымызға болады.

Жоғарыдағы (1) - теңдеу бинарлы бір -бір зарядты электролиттерге қолданылады, егер электролит молекуласы күрделі болса, онда теңдеу массалар әрекеттесу заңына байланысты күрделенеді.

Б ер:

С(CH₃COOH)-0,01моль/л

Анықтамалықтан

K_D-1,75*10^-4

=340,7*10^-4См*м²/моль

=50,1*10^-4См*м²/моль

pH-?, λ-?

λ_∞=(340,7+50,1)*10^-4См*м²/моль

pH=-lg[H⁺] ; [H⁺]=c*α

CH₃COOH↔CH₃COO^-+H⁺

α= =1,323*10^-1=0.1323

[H⁺]=c*α =0,01*0,1323=1.323*10^-3

pH=-lg[H⁺]=-lg(1.323*10^-3) = 2.88

Жауабы: 2,88