83.Өндірістің конструкторлық дайындаудың мәні мен мақсаты

84.Өндірісті техникалық дайындауды жоспарлаудың түсінігі

Өндірісті ғылыми-технологиялық дайындау (ӨҒТД) деңгейі негізгі өндірістің өнімді дайындаудағы тиімділігін арттыруды және оның берілген тұтынушылық қасиеттерін сақтай отырып, өндірістің ырғақты жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.

Өндірісті ғылыми-технологиялық дайындау деп өндірісте өнім өндірі жүйесі мен конструкторлық технологиялық дайындауды реттеуші мөлшерлі- технологиялық шаралар кешенін айтады.

Өндірісті ғылыми-технологиялық дайындау деңгейі көптеген факторлармен тығыз байланысты болады.Оларға техникалық, экономикалық, ұйымдастыру және әлеуметтік факторлар жатады.

85.Ғылыми – техникалық прогресстің экономикалық тиімділігі және мәні

ҒТП- ғылым, техника мен технологияның үздіксіз дамуы. Ол халықтың әл ауқатын жақсартуға, еңбек жағдайын жақсартуға, қоршаған ортангы қорғауға комектеседі. Ол эволюциялық және революциялық нысандарда көрінеді. Ғылыми және ғылыми-техникалық прогресс эволюциялық нысаны дәстүрлі құралдар мен технологияларды біртіндеп, үздіксіз жетілдіру, осы жетілдірулерді жинақтаумен сипатталады. Бұл процесс жеткілікті ұзақ, әсіресе бастапқы кезеңдерінде, елеулі экономикалық нәтижелерін қамтамасыз ету үшін созылуы мүмкін.Орта есеппен өнеркәсіпте өнім өндіру үшін шығындардың 2/3 төмендеуін

ғылыми-техникалық прогресс қамтамасыз етті. Қазіргі кезеңдегі ғылыми-технологиялық прогрестің ең маңызды бағыттарының бірі өндірісті кешенді механикаландыру және автоматтандыру болып табылады.

Ғылыми және ғылыми- техникалық прогресс басым бағыттары мыналар болып табылады:

•өндіру және өнімділігі жоғары есептеу ресурстарын қоғамдық өмірдің барлық салаларын қамтамасыз ету;

•цифрландыру негізінде ұлттық экономиканың барлық салаларының кешенді автоматтандыру;

•жаңа АЭС салу ;

• сапалы жаңа тиімді қасиеттері бар жаңа материалдарды құру және іске асыру ( коррозияға және радиациялық төзімділігі , жылу төзімділігін , тозуға , асқын өткізгіштік , және басқалар . ) ;

• түбегейлі жаңа технологиялардың дамуы - мембраналық , ( мөлшерін және термоөңдеу , дәнекерлеу , кесу және үшін) лазерлік , плазмалық , вакуумдық , дүмпу мен техниканың басқа да түрлері ;

• қалдықсыз өндірістік процестерді құру .

86.ҚР – ғы мұнайгаз саласының қазіргі жағдайы және экономикалық тиімділігі

Қазақстанда ең үлкен дәлелденген табиғи газ қоры бар, сонымен қатар еліміз дәлелденген мұнай қоры бойынша алғашқы ондыққа кіреді.Қазіргі кезде Мұнайгазды экспорттау Қазақстандағы экономикалық өсудің негізгі факторы болып табылады.мұнайдан 300 түрлі өнім алынады.Қашаған мұнай қоры жағынан 4,8 млрд т әлем бойынш 5 орын алады.Қазақстан дж бой-ша мұнай қорының 3%-на ие.Мұнайгазды аудандар еліміздің 62% алып жатыр.Елімізде 2015 ж мұнай өндірісі орташа есеппен 1,62 миллион баррельді құрамақ.Мұнайгаз ЖІӨ 23-24% алады 2015ж, экспорт 70 % алады.Қз әлемнің 30 еліне мұнай жеткізеді.2014 ж 62,5 млн т мұнай экспортталған.

87.ҚР – ғы салааралық кешендердің қазіргі жағдайы және даму мәселелері

Салалардың даму ерекшеліктері

Ауыр өнеркәсіп — халық шаруашылығының ұлттық экономиканың дамуына шешуші ықпал ететін маңызды саласы. Ауыр өнеркәсіп өндіруші және өңдеуші кәсіпорындардан құралады. Қазақстандағы өндіруші ауыр өнеркәсіп кәсіпорындарына кен-химия шикізатын, түсті және қара металл, мұнай, газ, көмір, биметалл кендерін, құрылыс материалдарын өндіретін құрылымдар жатады. Өңдеуші өнеркәсіпке қара және түсті металдар, прокат, химиялық және мұнай-химиялық өнімдерін, машиналар мен құрал-жабдықтар, ағаш және целлюлоза-қағаз өнімдерін, цемент т.б. құрылыс материалдарын шығаратын кәсіпорындар енеді.

Қазақстанда ауыр өнеркәсіп тің дамуына жер асты байлықтары кең мүмкіндіктер берді. Елімізде қазба байлықтарының зерттелген қоры мол. Олар: көмір мен мұнай, мыс пен қорғасын, темір мен хром, никель мен вольфрам, алюминий мен мырыш, алтын мен күміс, ванадий мен вольфрам және уран кен қорлары. Қазақстанның Жезқазған, Ақтоғай, Қоңырат мыс кендері, Соколов-Сарыбай, Әйет, Лисаковка, Атасу, Дөң, Қашар қара металл кендерінің мәні зор. Мұнай, газ, көмір қорлары (Батыс Қазақстан, Екібастұз, Қарағанды және т.б.) айтарлықтай. Республиканың су энергетик. реурстары шамамен жылына 27 млрд. кВт. сағатқа бағаланады. Химия өнеркәсібінің шикізаты да мол (Қаратау фосфориттері). Вольфрам, хром, молибден, кадмий және уранның үлкен қорлары бар.

Қазақстан — дүние жүзілік ауыр өнеркәсіп бөлінісінде өзіндік орны мен зор мүмкіндіктері бар мемлекет. Еліміздің ауыр өнеркәсібінің іргесі негіздері 20 ғасырдың басында қаланды. Ол кезеңде қарапайым еңбек құралдарымен жарақтанған ұсақ кәсіпорындар, шеберханалар мен цехтар басым болды. Мұнай, көмір өнеркәсібі мен түсті металлургия ошақтарының негізі де мол кезде қаланды. 1913 жылы барлығы 118 мың тонна мұнай, 100 мың тонна көмір және біраз түсті металдар өндірілді. Азамат соғысының салдарынан 1920 жылы ауыр өнеркәсіп өнімдерінің мөлш. 5 есе төмендеп, мұнай өндіру деңгейі 30 мың т. көлемінде ғана болды. Осы жылдарда өнеркәсіп өнімінің үлесі 10 проценттен аспайтын еді.

Еліміздің өнеркәсіп өндірісі 2010 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша, 2009 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 10,5 пайызға, өңдеу өнеркәсібі 18,8 пайызға өсті. Қазақстанның ішкі жалпы өнімінің өсімі 7,5 пайызды құрады. Өндірістің осындай жоғары қарқынмен өсуіне ішкі және сыртқы рыноктардың конъюнктурасының жақсаруы бірінші себеп болса, ел Үкіметінің әлемдік дағдарысқа қарсы жасаған іс-қимыл бағдарламасының тиімділігі мен Индустрияландыру картасына кіретін жаңа өндіріс нысандарын іске қосу үрдісінің ерекше игі ықпал еткендігі және ақиқат. Мәселен, қаңтар-қазан айларындағы еліміздің сыртқы сауда айналымы 2009 жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда, 43,1 пайызға артса, тауар экспорттау көлемі 52,6 пайызға көбейді.

Қазақстанның экономикасы дағдарыс кезеңінен кейін дағдарыстан кейінгі даму кезеңіне өтті. Бұл кезең өсімді қалпына келтіру, экономиканың сапалы және үйлесімді өсімінің кезеңі болмақ.

ҚР Статистика жөніндегі агенттігінің деректері бойынша қаңтар-мамыр айларында тау-кен өнеркәсібі және кеніш зерттеу өндірісінде көлемі 4 123,8 млрд.теңгені құрайтын. ФКИ 2010 жылдың қаңтар-мамыр айларымен салыстырғанда 2011 жылы 104,0% құрады. Дайын метал өнімдері, машина мен жабдық өнімдерін қоспағанда 41,2 млрд. теңге (ФКИ – 127,9%) құрады.

Қазақстандық экономиканың дамуының ағымдағы жағдайын, сондайақ, халықаралық сарапшылардың әлемдік экономиканың дамуына қатысты болжамдарын ескере отырып, Қазақстан экономикасының өсімді қалпына келтіру кезеңі 2012 жылға қарай аяқталуы керек. Бағалаулар бойынша, 2012 жылға қарай ЖІӨ кісі басына 2008 жылғы деңгейге жетеді, яғни өткен жылдардағы ең жоғары деңгейге тең болады. Әлемдік экономика жанданған сайын және Қазақстанның экспорттық өніміне сыртқы сұраныс өскен сайын резервтік қуаттарды іске қосу есебінен өнеркәсіптік өндірістің өсімі қалпына келе бастайды. Осылайша, металлургия саласында және таукен өнеркәсібінің ілеспелі салаларында белсенділік арта түседі.

2011 жылдың қаңтармамыр аралығында Қазақстан Республикасының әлеуметтікэкономикалық дамуында оң көрсеткішті динамика байқалды.

88.ҚР – ғы таукен саласының қазіргі жағдайы және даму мәселелері

ТАУ-КЕН МЕТАЛЛУРГИЯ САЛАСЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ

- түсті металды өндірудің НКИ – 211,5 млрд. теңге (НКИ – 108,1%);

2015 жылдың қаңтар-мамыр айларында металлургиялық өнеркәсіптің өндіріс көлемі 749,9 млрд. теңгені құрады (НКИ – 115,7%).

Бұл ретте өндіріс көлемі:

- негізгі асыл және түсті металдар – 472,1 млрд. теңге (НКИ – 126,1%);

- қара металлургия – 275,5 млрд. теңге (НКИ – 100,6%);

Өндіріс көлемінің мыналармен байланысты:

- 2014 жылдың қазақ айында Жезқазған мыс қорыту зауытының қызметін қайта қалпына келтіруге байланысты «Қазақмыс Корпорациясы» ЖШС-да және «KazMinerals» ЖШС-да шақпақталған мыс өндіруді арттырумен;

- «Қазмырыш» ЖШС-да күміс өндірудің 48%-ға артуы (2014 жылдың қаңтар-мамыр айларындағы көрсеткіш – 283 тонна болса, 2015 жылы бұл көрсеткіш – 370,6 тоннаны, яғни 131% құрады).

ҚР тау-кен саласының дамуы 01.06.2016 17:44 Сыртқы ауыртпалықтар мен металлдар құнының төмендеуіне қарамастан, Қазақстанның тау-кен саласы инвесторлар үшін тартымды болып, экономиканың негізгі бөлігі болып қалды. Қазіргі таңда кен орындарының қорлары қайта есептеліп жатыр. Жаңа тиімді жүйелерді қолдану үшін, Қазақстан халықаралық JORC (ДжОАрСи) жобасына қызығушылық танытып отыр.