21 Lat pracowała jako profesor w Oxfordzie.

Ostatnie trzy lata życia pracował jako adwokat Hiszpanii w londyńskim Admiralty Court.

W 1613 wydano pośmiertnie jego Hispanica advocatio.

Głównym jego działem pozostaje dwutomowa praca De Iure Belli Libri Tres (1598).

Rozdzielił prawo morskie od prawa wojny; twierdził iż możliwa jest wojna sprawiedliwa i ograniczenie prawa suwerena wobec podbijanych ludów w określonych sytuacjach.

Prekursor Grotiusa i jeden z twórców prawa międzynarodowego.

Huig de Groot (Hugo Grotius) 1583-1645

prawo stanowione (ius civile) oraz prawo natury (ius naturale)

Najważniejsze prawa natury według Grotiusa:

• pacta sunt servanda - umów należy dotrzymywać;

• należy naprawić wyrządzoną szkodę;

• nakaz karania za popełnienie przestępstwa;

• prawo do własności.

O prawie wojny i pokoju (De iure belli ac pacis) 1625

Wolność mórz, czyli dysertacja o prawie, jakie przysługuje Holendrom do handlu z Indiami (Mare liberum) 1609

Trzy główne tezy:

• odkrycie nowego lądu nie daje jeszcze prawa do panowania nad nim;

• nikt nie może mieć monopolu na żeglugę po morzach;

• nikt nie ma prawa ograniczać innym państwom handlu z Indiami.

Wykład 9

Odkrycia, kolonializm, piractwo i handel (niewolnikami) w epoce nowożytnej

Piractwo w epoce nowożytnej

Według Krisa E. Lane’s badając piractwo należy wyodrębnić kilka kategorii, oraz specyficzne epoki:

Korsarze – Corsario hiszpańska nazwa na wszelkich rabusiów – tak prywatnych, jak występujących w imieniu jakiegoś państwa

Piraci – niezależni rabusie na wszelkich morzach i wszelkich narodowości

Privateers – piraci, posiadający listy kaperskie od swojego władcy (kaprzy)

Bukanierzy – nazwa XVII wieczna; określająca międzynarodowe bandy piratów, głównie grasujących na Morzu Karaibskim

Freebooters – (filibustier po francusku) znaczący praktycznie to samo co bukanier

Epoki działalności piratów

1500-1559 – działalność piratów francuskich (drobni kapitanowie, oraz hugenoci kierujący się przeciw Hiszpanom – także ze względów religijnych; w tym okresie proceder ten wyrasta z piractwa berberyjskiego oraz francuskiego na Morzu Śródziemnym). Piractwo jest wynikiem działań politycznych i podziałów religijnych w Europie, ale również istotnym źródłem dochodów pochodzących od zakładników. Ataki kierowano przeciw statkom hiszpańskim, ale również przeciw osadom w nowym świecie, których nie dało się skutecznie bronić.

1558-1603 – działalność piratów angielskich

1558-1568 – kontrabanda/przemyt niewolników skierowane przeciw Hiszpanii i Portugalii

1568-1585 – piractwo na szeroką skalę i obejmujące wszelkie rodzaje działalności

1568-1603 – działalność privateers (po rozpoczęciu wojny z Hiszpanią), która jest kontynuacją poprzedniej działalności, ale z przyzwoleniem i pewną ochroną królewską (Elżbiety I)

1570-1648 – aktywność piratów oraz privateers holenderskich – związana oczywiście z kwestiami religijnymi oraz politycznymi; Holendrzy również prowadzą piractwo przeciw Portugalczykom w Azji. Privateers holenderscy znacząco różnili się od swoich poprzedników francuskich i angielskich swoim statusem – byli oni zatrudnieni przez holenderskie kompanie handlowe, a zatem ich udział w zyskach był daleko mniejszy, niż Francuzów, czy Anglików.

XVII wiek – aktywność bukanierów, szczególnie w drugiej połowie wieku. Atakowani Hiszpanów, Anglików, Holendrów oraz Francuzów. Byli luźnymi grupami bezdomnych bandytów, tworzących swoiste korporacje wolnych ludzi polujących na innych. To, co było skuteczna bronią przeciw Hiszpanom, obróciło się przeciw również innym.

1680 – wprowadzenie ostrych praw przeciw piratom na Jamajce ogranicza nieco piractwo, gdyż pirat mógł być stracony, za …bycie piratem.

1699 – angielski akt przeciw piratom umożliwia sądzenie ich w koloniach.

1701 – stracenie słynnego Williama Kidda.

1716 – rozpoczęcie regularnej, rzeczywistej eliminacji bukanierów.

1730 – schyłek, który nie oznacza absolutnego końca.

Wiek XVIII do 1730 roku – schyłek aktywność bukanierów

1680-1694 – to wzmożona aktywność piratów na Pacyfiku – w szczególności przeciw wybrzeżom hiszpańskim.

Słynni piraci: William Kidd; Ann Bonny; Mary Read; William Dampier; Henry Avery; Henry Morgan; John Narborough; Bartholomew Sharp.

Robert Wethrington, Christopher Lister – Anglicy działający u wybrzeży Brazylii.

NIEWOLNICTWO

1441 Początki handlu niewolnikami z Afryki. Portugalczycy Antão Gonçalves i Nuno Tristão pojmują pierwszych 12 Afrykanów w Cabo Branco (Mauretania) i przewożą do Portugalii.

1501/2 Pierwsi afrykańscy niewolnicy w Ameryce.

1562 Sir John Hawkins zostaje pierwszym angielskim handlarzem niewolnikami. Wiezie 500 niewolników z Sierra Leone do Indii Zachodnich. Przy pojmowaniu niewolników pali i plądruje wioski afrykańskie.

1564 Królowa Elżbieta sponsoruje wyprawę Hawkinsa dając mu 700 tonowy statek Jesus of Lubeck.  Przez pięć lat przewiezie 1200 niewolników czterema wyprawami.

1619 Pierwsi niewolnicy w Wirginii. Będą pracować przy tytoniu.

1660 Karol II nadaje monopol kompanii Royal Adventurers, której przewodzi Jakub, królewski brat.

1672 The Royal African Company przejmuje handel przewożąc średnio 5000 niewolników rocznie w latach 1680-86.

1698 Otwarcie handlu niewolnikami dla wszystkich.

1730 Wielka Brytania staje się największym handlarzem niewolnikami.

1792 Dania znosi handel niewolnikami.

1794-1804 USA znoszą zagraniczny handel niewolnikami.

Francja znosi niewolnictwo w swoich koloniach (przywróci je Napoleon).