2.1 Сурет - Өз бағында жоғалтумен трансформаторды кептіру схемасы

Бақпен аймалы бөлігітің арасындары ауалы жастық кептірген кезде қойласыз жер тигізеді: жылу оқшаулауы болқандыктан, ол қоршаған ортаға жылу күшінің жоғалтуын, сондықтан ойын бөлігінің қызуы көп мөлшерде төмендейді, сондықтан кептіруде жалпы уақыт ұзарады.

Трансформаторды жоғалту күшімен кептіру 1 сурете схема түрінде көрсетілген.

Бақтің ішіне температураны бірдей таралуын істеу үшін магниттелген ораманы 40 - 60% бағтын ұзындыгына (астынан) ораймыз, және багтың төменгі жағындағы орамдар қалынырақ тығыз орналасуы қажет.

Трансформаторларлы өз багіәнде жоғалту күшімен кептіргенде, бір фазалық магниттелген орама ток көзін фазаға біртекті емес салмақ түсіреді және де ток көзін камтитің фазаны күшіне көрініс береді, сондықтан үлкен трансформаторларды кептіру үшін күшті қуатындыру күші қажет. Сондықтанда аз қуатандыру көзі бар трансформаторларды кептіргенде үш фазалық магниттелген ораманың көмегімен істеген жөн. Трансформаторлар нөлдік кезекті тогінмен кептіру басқа трансформатордың өз багінде жоғалту күпшен кептіруден айырмашылығы, арнайы, сыртқы, магнителеген орамды қолданады трансформатордың ішінен бір орам қолданады, оны нольдік кезектегі схема бойынша қосады. Егерде магниттелу орамына трансформатордағы бағанагы біреуін қолданса «жүлдызын» қосу арқылы онда қорыту күші қысқарған фазаның шығуына желшеді және ораманың нольдін нүктесте де желінеді (2 сур.).

Егерде трансформатордың орамасы «үш бұрышына» қосылса, онда қорыту күші үш бұрыштық бөлінген жеріне желінеді. Басқа ораманың біріккен контурлары осы кезде ажыраған түрде болуы қажет.

Ауыл шаруашылығында қолданылатын трансформаторлар көбшесе Y/ Y₀ - 12-ші топты біріккен орама түрінде болады. Бүл жағдайда қолдануға ыңғайлы болатын магниттелген орам ретінде аз күші бар Трансформаторды ажыратылған нөлдің нүктесі бар ретінде колдануға болады.

Нөлдік тізбектелген токтармен (Н.Т.Т.) трансформаторын кептіргенде, трансформаторларды қыздыру жездегі магниттелеген орама арқылы істелінеді, магнит өткізгіштігінің жоңуы және оның металдың конструкциясының және бакте нолдік ағымның әсер ету арқасында күшін жоғалтуы.

2.2 Сурет- Нөлдік тізбектелген токтармен трансформаторды кептіру схемасы

Н.Т.Т. трансформаторы кептіруде өз багінде жоғалту күші бар трансформаторларды кептіруден үлкен күші бар.

1. Арнайы магниттелген ораманы орындау қажет емес, сондықтан трансформаторды кептіруге кететін уақыт қысқарады және ораманы орауға шығым аз кетеді.

2. Магниттелген орамдағы жездегі жоғалту көзінде ішкі жылу көзінің болуынан және құрылыстың ойың бөлімінде жоғалту көзі болғандықтан, ол температураның оң болатын градиент құрады және трансформаторды кептіруді тездетеді.

Бұл кептірудің жеткіліксіз жері боп стандартсыз күш көзі керек болуы. Ауыл трансформаторында осындай қуат көзі боп пісіру трансформатор бола алады.Үлкен трансформаторлар үшін, «жүлдыз –үшбұрышы» орамасының қосылған түрі болса, онда оны да «үшбұрышты» ажырату арқылы жүзеге асырады.

Бұл жагдайда қуат ажырату нүктсіане әкелінуіне болады немесе арнайы нолдік орама нүктесін шығару қажет, ол «жүлдызға» қосылған.

Бір фазалық трансформаторларлы қысқа тежелуі мен қыздыру және кептіру жолдары электр және ЦСХИ- дағы электр жетегі және электр машиналар кафедрасында ұсынылған және тәіжрибе жүргізтген. Бір фазалық қысқа тұйықталу арқылы кептіру схемасы трансформа­торды өз багінде кептіру арқылы істелінді. Кептіру алдында бактің ішінен майды тогу қажет. Бактың қақпағына 1,5м созылмалы құбыр орнатылады, ол бактің желдету үшін қажет. Май шығырылатын тесіктен басқа, бактеп барлық тесіктерді тығымымен жабамыз.

Активті бөліп түсіріледі осы жұмыста қаралатып бакты мен қыздыру 3 суретте көрсеттеді. Н.Т.Т. трансформатордың орамасына схема түрінде қосылған төмендеген үш фазалық күшті әкеліп қосады, Ү схемасы бойынша орамының басқа фазасын кезекпен белгілі уақыт аралығында қысқа түрде айқастырылады.

Y / Y₀ схемасы бойынша қыздырылып жатқан трансформатор бір фазалық қысқа айқастырудың режимінде істейді.

Y / Y₀ тоғы, орамадан өтетін (3 сур.) магниттелу күшінің F₀ фазасының әр біреуінде пайда болады, олар көлемгінде және бағытында тең болып келеді.