22. Антигентаныстырушы жасушалар. Антигеннің таныстырылуы және өңделуі. Антигентаныстырушы жасушалардың иммунды жауап реттеудегі маңызы.

Антигендерді Т лимф.р танитын түрге дейін өңдейтін ж.е оларды таныстыратын жасуш.ды антиген таныс.шы жасуш.р д.а

Бұған : моноцитарлы-макрофагалды жүйе жасуш.ры, дендритті жасуш.р, В-лимфоциттер ж.е Лангерганс жасуш.ы жатады.

Макрофактар экзаантигендерді ең алдымен бактерия.рды фагоцитозға ұшыратады.Ол.рды лизосомалды фермент.р.ң көмегімен ұзын.9-25 АҚ-нан тұратын пептизті фрагмент.ге дейін ыдыр.ды. Бұл құрам.ғы фермент.р көмегімен макрофак.р ыдырата алмаған бөлігі.Осы ыдырамаған фрагмен.рорганизм үшін шынайы бөтен антигенді детерминанта (эпитоп) б.т

Келесі кезеңде фагосома гистосәйкестік комплек.ң (МНС)ІІ класс нәруыз молек.ры бар вакуол.рмен қос.ды.Бұл молек.р альфа- ж.е ветта-полип.ті тізбек.ден тұрады,олар.ң арасында гамма-тізбегі орн.н. Вакуолдар  фаголизосомамен қосылған жағ.да, қышқыл протеаза әсерінен гамма-тізбегі ыдырайды, ал оның орнына эпитоп орн.ы.

Дендритті жасушалар(ДЖ) макрофактар сияқты бетінде СD34 антигені бар ізашар миелоидты жасушалардан түзіледі.Ал,альтернативті даму жолын цитокиндер анықтайды. М-КСФ болған кезде бірақ ісікті некроздаушы фактор-а мен ГМ-КСФ болмаған жағдайда миелопоездің ізашарлары макрофак.р бағытында диференцияланады.Осы жасуш.р ж.е қан жасуш.ы ИЛ-4,ГМ-КСФ ж.е ТNF-а әсерінен дендритті жасуш.ға диференция.ды. Адамда  ДЖ ас-қорыту жолының, тын.жол.ң,жыныс жол.р.ң шырышты қабат.да,шеткері қанда,барлық лимфойдты мүш.де,тимуста кез.ді

Лангерганс жасуш.ң қыз.трі :антигенді регионарлы лимфоидты түзіліске жетізу,оны имуногендік түрге дейн өңдеу ж.е жасуш.қ пен гуморқ имун.қ жауыпты іске қосу.

Бетінде ІІклас МНС нәр.здары үлкен мөл.де экспрессияланған В-лимф.р де антигентаныс.шы бола алады.Егер магрофак бактериялар мен жасуш.ды фагоцитозға ұшыратса дендритті жасушалар іртүрлі вирус бөлшектерін пиноцитозға ұшыратады,В-лим.р антиген.і ж.е бактер.я.ды жұтады.

23.Мононуклеарлы фагоциттер жүйесі, макрофагтардың қызметтері мен рецепторлары.

Мононуклеарлы  фагоциттер жүйесіне шығу тегі морфологиясы ж.е қызмет.і б.ша біріктірілген шеткері қан моноциттері және әртүрлі локализациядағы макрофактар кіреді. Ересек адам.р орган.де сүйек кемігінде моноцитопоез үнемі жүреді.аз жетілген мононуклеарлы фагоциттерге сүйек кемігінің монобласттары жатажы. Олар гранулоцитарлық моноцитарлық ізашар  жасуш.р.н шығады.ал олар өз кезегінде көп бағаналы жасушаларынан өрбиді.Сүйек кемігінде түзілген моноциттер 1 тәу.тен аз мерзімде шеткері қанға шығады. Олардың біраз бөлігі сүйек кемігінде қалып резистентті макрофакқа айналады.                                                                                                                                                      Макрофактардың негізгі қызметтері:                                                                                                                                               1.Фагоцитоз ж.е пиноцитоз (Макрофактар организмде бөгде агенттерден, н.е парентералды жолмен түскен микроорган.зм.н қорғау қызметн атқара отырып патогенді микроорган.м.р диссиминациясының алдың алады.эндотоксиндерді жұтады,ыдыратады.)                                                                                                                                              2. Репарация үрдістеріне қатысу (жаралардың жазылуының барлық кезеңіне қатысады, ангиогенездің күшеюін шақырады,эндотелиалды ж.е мезенхималды жасуш.ң пролиферациясын ынталан.ы,жасуша сыртылық матрикстің  өндірілуі мен деградациясын реттеуге қатысады)                                                                                                         3..Макрофактардың секреторлық қымет.і( макрофак.р белсенді секреторлы жасуш.р б.т олар 100-ден аса әртүрлі молекулалар өндіруге ж.е бөлуге қабілетті. Пероксидаза,О2 бедсенд түрі,катионды нәруыз.р, лизоцим,интерферон,коллагеназ,эластаза,лизосомды фермент.р т.б )                                                                                                          4..Имундық жауапты реттеу (Имунол.қ серпілістер ағымын ынталан.ушы- ИЛ-1 мен ИЛ-6 Т-лимфоцит.р.ңтүзілуі мен диферен.на, ықпал етеді. Антиген мен митоген.р.ң сезімт.ғын жоғ.ы Антигенді ж.е митогенді стимуляция кезінде макрофактар NK-жасуш.ры мен Тх1жасуш.р.ң белсен.жоғ.тын ИЛ-12 өндіріледі ж.е бөледі )                                                 5..Арнайы имундық жауаптағы макрофактардың эффекторлық қызметтері. (Имун.т серпілісіне тікелей қатысады,макрофак.р эффекторлық жасуш.қызметн плазмалық мем.асындағы рецептар.қ аппатар.ң болуы ж.е биол.қ белсенд зат.р өндіру мен бөлу арқасында атқарады, осыған байл.сты макрофак.р ісіктерге қарсы им.тте маңызд рөл атқар.ы)Макрофактар бетінде рецепторлар жиынтығы бар.олар.ң көмегмен макрофактар көптеген физиологиялық серпілістерге,соның ішінде арнайы иммундық жауапқа қатысады. Атап айтсақ макрофактарға макроорганиздерді ұстауға арналған әртүрлі рецепторлар экспрессияланған. Олар:  манноза рецепторы (ММR), scavenger рецептор(MSR),бактериалды липополисахаридтерге арналған рецептор(CD14).ММR арқылы көптеген микроорг.р ұсталады. MSR арқ.грамтеріс және грамоң бактерия.р.ң көпшілігі фагоцитозға ұшырайды.