III. Жаңа сабақ.

Этносаяси қауымдастық деп белгілі тарихи аймақта құрылған хандықтың тұрғындары. Олар әлі халықдәрежесіне жеткен жоқ. Жеке ру-тайпалар бірлестігінен құрылды. Хандықтарының шекаралары тұрақты болмауы, бірақ өзге хандықтарының ру-тайпаларымен араласып тайпалақ бірлестігінің тармақшаларының пайда болуына себеп болатын. Кейбір хандықтар жойылып кетіп бара жатты. Ал халық болса басқа бір хандықтың құрылымына кірді. Осындай этносаяси жағдай тайпалардың жақындасуына, бір халық болып қалыптасуына кедегі болды. ХV ғасырда Қазақстан аумағында өмір сүрген тайпалар тілі, түр-тұрпаты, шаруашылығы, әдет-ғұрпы, салт-санасы жақтарынан бір-біріне ұқсас бола бастады.

ХІV-ХV ғасырларда Қазақстан аумағындағы ру-тайпалар қалыптасудың барлық заңдылықтарын бастан кешірді. Осы тайпалар әр түрлі хандықтар қарамағында болғанымен түрік тілінде сөйлей берді. Басқа да факторларын еске сала отырып қазақ халқының қалыптасуы пісіпжетіле бастады. Қазақтарды халық болып қалыптасуына басқа бір фактор себеп болды – ол 2 этникалық аумақтағы 2 этникалық топтың құрылуы: Орталық, Солтүстік, Оңтүстік Қазақстандағы қпшақ тайпалар одағы және Оңтүстік Қазақстандағы үйсін тайпалар одағы.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

1. Қазақ этносаяси қауымдастығының қалыптасуы қанша уақытқа созылды ?

2. Қазақстанда моңғолоидтық тапаларға қайсысы жатады ?

3. Халықтардың қалыптасу тарихын қай ғалымдар зерттейді ?

4. «Өзбек» деген атау қай хан тұсында еңгізілген болатын ?

5. Қазақ халқының қалыптасу заңдылықтары туралы айтып беріндер ?

V. Бағалау:

1. Әбішев С. - __________;

2. Жақұпов Ә. - __________;

3. Нұржанова А. - __________;

4. Смағұлова Г. - __________;

5. Сұлтанова М. - __________;

6. Алашбаев Н. - __________.

VI. Үйге тапсырма: 31, 32 параграф оқу, кесте толтыру.

Сынып: 7 «а». Сабақ №:____________ Күні:_______________

Пәні: Ортағасысырлық Қазақстан тарихы.

Сабақтың тақырыбы: Қазақ жүздері.

Сабақтың мақсаты:

• Қазақ мемлекетінің құрамы, әкімшілік құрылымы жайлы әңгімелей келе оқушылардың дүниетанымын кеңейту;

• Оқушыларға Қазақ мемлекетінің әкімшілік құрлымы жайлы мәлімет бере отыра, өзге елдердің әкімшілік құрылымымен салыстыра отырып оқушылардың қорытынды, түйін жасау қабілеттерін дамыту;

• Оқушыларды өз елін, жерін сүйетін азаиат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас.

Әдісі: жаңа сабақты баяндау, дәріс.

Сабақтың жоспары : I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Жаңа сабақ.

IV. Жаңа сабақты бекіту.

V. Бағалау.

VI. Үйге тапсырма.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

• Оқушылармен амандасу.

• Оқушыларды түгендеу.

• Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

1. Қазақ халқының құрамына кірген ру-тайпаларды атандар ?

2. «Өзбек» атауның шығуы неге байланысты ?

3. Қазақ халқының құрамына кірген ру-тайпалар қай ортағасырлық мемлекеттерден көшіп келген болатын ?

4. Қазақтар не себепті «өзбек-қазақтар» деп аталды ?

5. Моңғол шапқыншылығы кезінде Қазақстан аумағында қай тайпалар көпшілікте болды ?

Жаңа сабақтың жоспары:

1. Қазақ хандығының әкімшілік құрылымы.

2. Қазақ мемлекетінің әкімшілік құрылымының себептері.