• Капиллярлық әдісітің сыныптамасы

Жасырын ақауларды анықтау әдістері:. Бөлшектенген бөлшектер тексеру-сұрыптау учаскесіне жіберіледі, онда олардың техникалық жағдайы, қосалқы бөлшектер шығыны, жөнделетін бөлшектердің аттары мен сандары, жұмыс көлемі анықталады.Ақаулау әдістері: сырттай тексеру және соғып көру, сәйкес өлшеу приборларын пайдаланып өлшеу және жасырын ақауларды табуға арналған бөлшектемей тексерудің арнайы құралдарын пайдалану. Төменде бөлшектердің жасырын ақауларын анықтау әдістері келтірілген. Капиллярлық әдіс бөлшекті жақсы майлайтын сұйықтардың жарықтарға, кеуектерге және де басқа беттік тұтас еместіктерге кіруіне негізделген.Мұқият тазаланған жергеқыздырылған маймен (машина майы немесе керосин) жағады да, онда 5 мин ұстайды. Сонан кейін бетті мұқият сүртеді, бор жағып, кептіреді. Осылардан кейін дейін қыздырады. Жарықтар бар болса май бордың сыртына шығып, олардың пішінін көрсетеді

• Қалдық ресурсты бағалау әдістер.

Жабдықтың Диагностикалық техникалық күйін анықтаумен қатар екінші маңызды мәселе қалдық ресурсты анықтау (болдау) болып табылады. Базалық концепция ретінде жабдықты техникалық күйі бойынша қауіпсіз пайдалану принципіне негізделген әдіс ұсынылады. Бұл принцип бойынша объектінің техникалық күйінің бағалануы оның сенімді және қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін техникалық күй параметрлері бойынша іске асырылады, ал қалдақ ресурсы техникалық күйдің анықтаушы параметрлері бойынша анықталады. Техникалық күйдің анықтаушы параметрлері ретінде өзгерулері (жеке немесе кейбіреулері бірігіп) объектінің жұмыс қабілетінінің жоғалуына немесе шектік күйіне әкелуі мүмкін параметрлер қабылданады.

Жалпы жағдайда t уақыт бойынша қалдық ресурстың математикалық күтілімі екі құраушымен - тұрақты y(t) және кездейсоқ z(t) - анықталады:

Тұрақты құраушы y(t) үдерістің детерминацияланған негізін көрсетеді және оның үлесі көп. Тұрақты құраушы жазу үшін анықтаушы параметрлердің түріне тәуелді әртүрлі апроксимирлік функциялар: сызықтық, дәрежелік, экспоненциальдық және т.б. қабылданады. Кездейсоқ құраушы z(t) математикалық күтілімнің T(t) дисперсиясын шарттастырады және Т шамасына әсер етуші параметрлердің таралу заңының статистикалық ықтималдығымен анықталады. Көп жағдайда z{t) анықталу біршама қиындықтар туғызады.

Қалдық ресурстардың негізгі көрсеткіші болып екі сандық мәндермен берілетін гамма- проценттік ресурс табылады. Олар: жұмыс істеген уақыт және пайызбен көрсетілген шектік жағдайға осы жұмыс істеу уақыты ішінде жетпеуі мүмкін екенін көрсететін ықтималдылық. Сонымен қатар, орташа ресурс та маңызды көрсеткіш болып табылады. Ол жөндеуге немесе алмастыруға кететін шығынды жобалауға болатын, объект ресурсының ең ықтимал мәні болып табылады.

Гамма-пайыздық ресурс - бірге біршама жақын нормативтік беріктік қорын сенімді ықтималдықпен қамтамасыз ету кезінде объектіні жұмыс істеуге қабілетті ресурстың минимальды мәні.

Қалдық ресурстардың бағалау (болжау) үшін келесі негізгі әдістер қолданылуы мүмкін:

- ескіру үдерісін математикалық модельдеу және соның негізде олардың анықтаушы параметрлері шектік мәнідеріне жеткенше болжау ресурстарын есептеу;

- алдыңғы кезеңге анықтаушы параметрлер жөнінде мәліметтер бар кезде, олардың трендтерінің графикалық және аналитикалық экстраполяциясын салу (параметрдің тренді деп олардың өзгеруін тенденциясын, ал трендтің болашақтағы графикалық және аналитикалық жалғасын экстрополяция деп атайды);

- сондай немесе ұқсас шарттарда пайдаланылатын ұқсас объектілердің істен шығулары мен ресурстарының статистикалық мәліметтеріне талдау

Бақылау санының көп кезінде соңғы әдіс гамма-пайыздық ресурсты ресурстық көрсеткіштің таралу қисығы бойынша анықтауға мүмкіндік береді және еңбек сыйымдылығы ең азы болып табылады.