- •Студенттің оқу - әдістемелік жиынтығы
- •Силлабус
- •1. Мейірбике ісі кафедрасы туралы мәліметтер:
- •Пәннің саясаты:
- •2. Бағдарлама Кiрiспе
- •Пререквизиттер мен постреквизиттер
- •Пәннің қысқаша мазмұны
- •Дәрістердің тематикалық жоспары
- •Тәжірибелік сабақтың теаматикалық жоспары
- •Соөж - тематикалық жоспары.
- •Сөж тематикалык жоспары
- •Оқу және оқыту әдістері:
- •Ұсынылған әдебиеттер тізімі:
- •Оқу және оқыту әдістері:
- •Білімді бағалау ережесі мен критериялары.
- •Түрлі бақылау бойынша рейтингтік балдарын үлестіру.
- •Сөж бағалау кестесі
- •Оқушылардың білімін бағалау критериялары
- •Студент білімін бағалау
- •Дәрістер жиынтығы
- •1 Кредит
- •Өмір этикасы немесе Биоэтика.
- •2 Кредит
- •Тәжірибеліқ сабақтарға арналған әдістемелік кеңестері
- •1 Кредит
- •2 Кредит
- •Студенттердің оқытушылармен бірге өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер
- •2 Кредит
- •Студенттердің өзіндік жұмыстарына арналған әдістемелік кеңестер
- •1 Кредит.
- •2 Кредит
- •Тест тапсырмалары.
- •045. Биоэтикалық білімнің қоғамдық цивилизациялық негіздеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
- •046. «Христиандық биоэтиканың» католицизмнің ерекшеліктеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
- •Пәннің қамтамасыз етілген оқу- әдістемелік картасы Медициналық биоэтика Мейірбике ісі мамандығына арналған
045. Биоэтикалық білімнің қоғамдық цивилизациялық негіздеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
денсаулық сақтауда жаңа биомедициналық технологияларды енгізу және қолдану
қоғамдық ара-қатынастың демографиясы
құнды плюрализм
Еуропа Кеңесінің халықаралық әрекеті
заманауи медициналық білімнің эксперименттін сипаттамасы
046. «Христиандық биоэтиканың» католицизмнің ерекшеліктеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
биоэтикалық проблеммеларды жан-жақты қарастыру
теологиялық құбылыстардағы әлеуметтік көзқарастар приоритеттері
«Эволюциялық антропологияда» аргументтік критика
«Христиандық биоэтикада» яғни оның негізінде «адамды субъект және объект ретінде бірден қарастыру» тұлғалы «құдай сияқты», өлімді, қайғырудан рөлін көру
«табыс және пайда» позициясын пайдаланып биоэтиканың мәселелерінің шешілуі
047. Протестантты мәдениеті бар мемлекеттердің биоэтикасының ерекшеліктеріне мынадан басқа бәрі жатады:
тұлғаның рухани автономиялық принципі
адамның рухани еркіндіктерінің базасы мен занының бекітілуі
«Ұлт денсаулығының» бағалануы
жауапкершілік идеясы
048. Православты нанымды антропологиялық биоэтиканың ерекшеліктеріне мынадан басқаның бәрі жатады:
ғылыми интеллектуалды элитаның коммерциялық көз қарастары
Құдайды адамдар үмтылысың мен өмір сүруінің бұлағы ретінде түсіну
синергия принципі (адам мен құдайдың өмірді жақсартудағы жүргізу мүмкіндігі)
«Өмір құдыреттері» принципі
адамға «құдайдың жаратылысының қатысушысы» деген атақ беру түсінігі
049. Ислам дінінің рухани дәстүріне тән сипат:
қуранға сиыну және ислам заңдарына бағыну
адам ерекшелігі принципі
мемлекеттің әлеуметтік-саяси көзқарастарының басым болуы
050. Денсаулық сақтауда жұмыс істейтін мұсылмандық заңның негізі:
жалпы ұлттық көзқарастар
ислам заңдарының кіріспесі
аналогия бойынша таразыға салу
маманның интерпритациясының құқықтары мен әрекеті
ғылымның қызығушылығы
051. Адам тұлға ретінде исламда анықталады:
қуранның жағдайынан шыға отырып, ұрыққа ұрыққа 3 ай және 1 аптада рухтың кіруі, яғни құрсақ көтергенде 100 күн толғанда
ата-анасының тәрбиесін қарау
адамның өмірлік белсенділігіне қарау
адам кәсіби көзқарасына байланысты
052. Буддалық этиканың түсініктеріне мынадан басқасы бәрі жатады:
нұрлану және жеке жауапкершілік
Қудайдың еркі
ішкі еркіндік
қайғы қасыреттен құтылуға ұмтылыс
қол жетпес шыңдарға ұмтылыс және рухани табиғатты түсіну
053. Буддалық этика адамның мына түсінікретіне негізделеді:
табиғи жаратылыс
Құдай жаратқан жаратылыс
адам ата-ананың жасушаларының қосылуынан пайда болған (жаңа туылудың пайда болуы)
«Биомедицинадағы және адам құқықтары туралы Конвенция» (1997)
054. «Биомедицинадағы және адам құқықтары туралы Конвенция» биология мен медицина жетістіктері арқасында мынадан басқаның бәрін қорғап, кепілдік береді:
адамды құрметтеу
әр бір адамды қорғау
тұлғаның аман-саулығын сақтау
адамның құқықтары мен негізгі еркіндігін қорғау
экономикалық және материалды қамтамасыз ету
055. «Биомедицинадағы және адам құқықтары туралы Конвенция» биология және медицинаның жетістіктерін жұмсай отырып міндетті деп жариялайды:
адам өмір сүруінің көзқарасы
қоғам көзқарасын
ғылыми прогресс пен ғылымның көзқарастарын
еңбекке бейім халықтың көзқарастарын
басқа көзқарастар
056. Денсаулыққа кез келген араласушылық, зерттеу мақсатында араласушылықты қоса отырып мынадан басқаның бәрін сақтайды:
ҚР заңдары
халықаралық заңдар
кәсіптік биомедициналық этикалық стандарттар
науқастың рухани көзқарастары
библиялық рухтың нормалары
жалпы адамдық құндылықтар
корпоративті кәсіптік көзқарастар
экономикалық зерттеу көзқарастары
057. Адам денсаулығы сферасына араласушылық туындауы мүмкін:
науқастың еркін, ақпараттанған келісімі негізінде
медициналық көрсеткіштер негізінде
аурудың жиі кездесу негізінде және оны тану құндылығында
туыстарының талаптары негізінде
қаржылық табыс негізінде
058. «Ақпаратты келісім» түсінігі мынадан басқа бәрін өзіне алады:
болжанған араласушылық мақсаты туралы ақпарат
болжанған араласушылық сипаттамасы туралы ақпарат
қорытындысы жамандық пен туралы ақпарат
тәуекелдікке араласушылыққа байланысты туралы ақпарат
тәуелділікке қарағанда приоритеттің араласушылыққа пайдалы екендігі туралы ақпарат
059. Ақпаратты келісім бере алмайтын адамдар қатарына екі топтан басқа бәрі жатады:
кәмелет жасына толмағандар
ақыл-есі кем адамдар
аурудың ауыр түрімен ауыратын адамдар
әйел адамдар
шет елдік азаматтар
Жаңа репродуктивті технологиялар мен жасанды түсік тастаудың моральді-этикалық проблемалары
060. Дәрігердің әйелдің қалауы бойынша түсік тастау жасауда юридициялық санкциясы болып табылады:
әйелдің қалауы
«ҚР-ң азаматтардың денсаулығын сақтау туралы негізгі заңының» 36 бабы
медициналық жасанды түсік тастау туралы этикалық Декларация ВМА (1983 ж.)
дәрігердің жеке этикалық сендіруі
медициналық көрсеткіштер
жасанды түсік тастау жүргізуден рухани бас тарту құқығы
061. Адам өмірінің басталуының анықтаушы критерийлері болып тбылады:
а) тұқымның жүйке жасушасының қалыптасуы
б) тұқымның тыныс алу жүйесінің қалыптасуы
в) жүректің алғашқы соғуы
г) адам эмбрионының рухани статусы
д) әйел және ер адамның жыныс жасушаларының шағылысуы
062. Христиандық антропологияда адам өмірінің құндылығы деп анықталады:
жасымен ( өмір сүрген жылдары)
әлеуметтік жағдайымен
психиколық және физикалық толық жетілуімен
Ырқтық және үлттық ерекшеліктерімен
қаржы жағдайымен
тұлғаның ерекшеліктерімен қайталанбастығымен
063. Дәстүрлі христианды нанымды антропологияда жасанды түсік тастауға мынадан басқа бәрімен анықталады:
«өлтірме» антының бұзылуы
махаббат антының орындалмауы
рухтардың басқа денеге орналасу туралы оқу (метемпсихоз)
тұлғаның адам психофизикалық табиғатының қасиеттеріне бейімделуі
064. Либералды идеологияда жасанды түсік тастауға мұмкіндік беру негізі болып табылады:
тұқымның жеке статусының мойындалмауы
бала құқықтары
жеке өмірге араласпау
жасанды тоқтату операциясының медицинада болуы
аталғандардың ешқайсысы емес
065. Христиандық этикада жасанды түсік тастау қаншалықты рұқсат етіледі:
эмбрион ананың денесі болып табылады
ұрық сөйлей алмайды
бала дүниеге келгеннен кейін өмірді қию өлтіру болып табылады
адам бірінші тыныс алғаннан «басталады»
жатырішілік жүктілік болған жағдайда эмбрион өлімге ұшырайды
«Қайыршылық болмау» үшін оны өмірге әкелмеу керек
дәрігер ананың шешімді қабылдағанына жауапты емес
бас тартқан балалар кейде қылмыскер болып кетеді
Ирод Жаңа Заветте нәрестеге адамгершілік қарым қатынасты даңқтайды.
066. In vitro әсер етуі жасанды ұрықтандыруды этиканы мойындайды:
күйеудің екінші әйелі бала көтеруі мүмкін
жұмыртқа жасушаларының донарына тыйым салу
суррогатты ананы рухани мойындамау
067. Исламдық этиканың евгениялық мақсатта пренатальды диагностиканы қолдануға көзқарасы:
мойындайды
талқымайды
адамның жеке көзқарасына нейтральді келеді
068. Көмекші репродуктивті психология қолдануға тыйым салынады:
а) болашақ нәрестенің жынысын тандауға
б) ауыр түрдегі тұқым қуалайтын ауруларды жынысына байланысты
в) дәстүрлі емес сексуалды ориентациясының мақсатында
069. Контроцепцийлерді басым түрде қабылдау мақсатты емес:
а) адамның отбасының санын жабалау құқығы
б) діни рухани құндылықтардың қарама-қарслығы
в) Жердің әр түрлі аймақтарында мемлекеттердің халықаралық жобалардың
тапсырыстарын орындауы
г) «Ұрықтан да көбейіндер» дині бекітуі
д) неке және отбасы көзқарастарының дәстүрлерін сақтауы
070. Мына фактордан басқасы контроцепцийге консервативті теріс көзқарастарға жатады:
болашақ отбасының дәстүрлі көзқарастарының бұзылуы
ұрпақты жалғастыру функциясының төмендеуі
«Сексуалдықтан құтылу» культивировацияға байланысу
бала аз және баласыз отбасыларға бейімделу
елдегі тууды әлеуметтік-политикалық бақылауды мемлекеттік немесе халықаралық ұйымдардың құқығы
әлем әдебиетінде Дон Жуан бейнесіне қызықтыру
071. «Бала туылудың аномальді техникалары» этикалық тиімсіздігі:
дәстүрлі некеде табиғи жолмен туылуға баланың құқығының бұзылуымен
жұбайлардың екеуінің біреуінің бедеулігімен мойындай отырып біреуіне донордық
жасушаның қолдануға әдісін табу
толық емес және дәстүрлі емес отбасыларды заңдастырумен
«артық» адам эмбриондарын жоюмен
«суррогатты ана» ны заңдастыру осы аталған барлық фактілермен
072. Заманауи медициналық сексологияның пайда болуы байланысты:
рухани дүниетану процесстерімен этикалық нигилизм, фрейдизм, адам құқықтарының идеологиясының енуі
фармацевтикалық өндірісінің дамуымен
ғылыми-техникалық революциямен
порно-сексбизнестің дамуымен
аталған барлық факторлармен
073. Еуропа тарихи мен логикасы сексуалдықтың революциялық келесі сандарын басынан откізді:
екеуін (біріншісі Римдік империя құлаған кезінде; екіншісі ХХ ғасырдың екінші жартысы)
біреуін (ХХ ғасырдың екінші жартысында медициналық сексологияның енуінен)
біреуін (Еуропалық тарихтың алғашқы ғасырларында христиандық мәдениетінің қалыптасуы
Эвтаназия проблеманың тарихы мен логикасы
074. Христианда нанымды антропологияға эвтаназияның енбеуіне байланысты:
«Өлтірме» антының бұзылуымен
қайғы-қасыреттен құтылумен
адамды қайтадан өмірге келтіру мүмкіндігімен
өмірдің мәнін түсіну мүмкіндігімен
аталғандардың бәрімен
075. Эвтаназияның негізделенуі медициналық көзқараспен анықталады:
науқастың шешімінің өзгеруі және денінің сауығып кетуі мүмкінділігімен
дәрігердің адам өмірін құтқару және сақтап қалу міндетінің бұзылуыменен
«Өлтірме» рухани антының бұзылуыменен
медициналық ғылым және әдістердің өлімге қарсы рухани стимулының тежелуі
аталған барлық факторлармен
076. Белсенді эвтаназия белсенді емес эвтаназиядан ерекшеленеді:
науқастың өзінің өмірін тоқтатуға келісімінің жоқтығымен
науқастың өмірін қысқарту деген науқастың келісіміне дәрігердің келісімінің ерекшелігі
науқастың өзінің өмірін қысқарту өтінішіне дәрігердің белсенді араласуыменен
адам өзінің өмірін қастандықпен өлтіруімен
077. Белсенді емес эвтаназияны болдыру келісімі тәуелді:
тұлғаның мотивтерінің анықталуы мен дәрігердің іс-әрекеті
дәрігердің келісімінің түсінігінің характерімен
аурудың объективті белгілерімен
адамның өмір сүруіне әмбебап құқығы
ситуациялық мүмкіндігімен және медицинаның техникалық әдістерімен
078. Ауыр қалде жатқан науқасқа реанимациялық жабдықтарды қолдану ..... болып табылады:
терапиялық заттарды артық қолдану
« Адам өмірі үшін соңына дейін күресу» принципін жүзеге асыру
төмен квалификациялық маманның көрінісі (белгісі)
дәрігердің этикалық мәдениетінің жоқ болуы
науқастың сақтандыру полюсінің міндетті түрде болуы
079. Науқас адамның емделуден бас тарту құқығы негізделеді:
а) қаражат мүмкінділігімен шектелуімен
б) медициналық заттардың шектелуіне мойындауы
в) табиғи өлімге құқығы
г) құдайдың өмірін қабылдау
080. Мынадан басқаның бәрі, дәрігердің кәсіби қызметіндегі күрделі этикалық проблемаларының анықтаушы бақылаушысы болады:
халықаралық құқық
әйгілі (светский) этика
кәсіби этиканың принциптері
ұлттық заң шығару
дәстүрлі діни рухани көзқарас
жеке табысы
Трансплантация этикасы
081. Гомологиялық трансплантацияның этикалық ақталуы анықталады:
әртүрлі ұқсастығымен
ғылыми-техникалық интелегенцияға құрметпен қарау
донордың физикалық және психологиялық тәуелділікке құқығы
донордың еркін және хабарланған келісімімен
реципиенттің қаржылық жағдайымен
донордың өмір сүруіне материалдық ақы төлеу
адам өмірін құтқару тілегімен
082. Өлі донордан мүшелерін алу қарастырылады:
рухани және заңды шектеулердің жоқтығымен
донор тірі кезде заңды түрде көрсетілген шарттары
донор тірі кезде оған өлгеннен кейін оның мүшелерін алуға қарсылығы жоқтығы жағдайы
туысқандардың келісім шарттары
ғылым мен қоғамның қызығушылығының шектелуі
083. ҚР -да өлген донордан оның мүшелері мен ұлпаларын алу жүзеге асады:
ғылым мен қоғамның қызығушылығының шектелуі
«Келіспеу презумпция» принципіне сәйкес
«Келісу презумпция» принципіне сәйкес
рухани-діни құндылықтарға сәйкес
заңмен бекітілмеген
084. Трансплантация христиандық діни көзқараспен қарағанда этикалық түзу әрекет емес деп негізделеді:
адамның соматикалық бүтіндігінің бұзылуыменен
мәнгілікке адам денесінің тағдыры туралы христиандық оқуы
адамның жеке қасиеттерінің бұзылуымен
өлген адамның еркіндігі мен армандарының бұзылуы
донордың келісіміз дәрігердің сурауынсыз әрекет етеді
085. Адамның репродуктивті этикалық проблемасына органдық ауыстырумен байланысты:
бүйректермен
бауырмен
жүрегімен
бас миымен
жыныс бездерімен
роговицаларымен
086. Христиандық көз қараспен қарағанда донорства кәсіптің бір түрі:
қаржылық табысты
өзін құрбан ету еркіндігімен
өзара табысты жағдайда өмір сүру
адамның бақытты және дені сау өмір сүру тілегімен
087. Гетерологикалық ауыстырулар «Иеговы куәгерлері» тоталитарлық сектасына мүмкін емес, мынаның кесірінен (ксенотрансплантация):
адам мен жануарлардың түрдік ерекшелігімен
адамда идентикалық дағдырыстың пайда болуы
құдай секілді аданың болуы
тірі адам рухының өзінің қолында қалуы
088. Адам өмірінің заманауи медициналық критерийлерінің қалыптасуы:
рухани әлемтану түсінігімен
медициналық техниканың дамуымен
трансплантациялық медицинаның талап етілуімен
адамның жеке басын құрметтеуімен
089. ҚР -да органдарды ауыстырып салу бақыланады:
«Сұралған келісім» концепциясымен
келісім презумпциясымен
ештенемен бақыланбайды
тыйым салынған
090. Ресейде донордың келісімсіз трансплантация жасауға болады, егер донор:
өте қауіпті қылмыскер болса, өмір бойына жазаланса
шетелдік азамат болса
Ресеймен соғысып жатқан елдің азаматы болса
психикалық толық дамымаған болса
донор-өлген адам, ол да, оның туыстары да өзінің органдарын алуға тыйым салмаса (қарсы болмаса)
Медициналық генетиканың рухани-этикалық проблемалары
091. Медициналық генетиканың рухани-этикалық проблемалардың ( диагностика, ем, профилактика, болжау) мынаған қатысы жоқ:
науқасқа
науқастың отбасы мен туыстарының көзқарасына
ұрпақтың аман саулығына және келешек ұрпақтың денсаулығына
қоғам өмірінің құндылығына
болашақ ұрпаққа
092. Өсіп жатқан ұрықта тұқым қуалаушылық ауру табылған жағдай оның тағдырын (жүктіліктің жалғасуын немесе аборт) шешеді:
тек қана кәсіби-дәрігер
тек қана ата-анасы
тек ана
діндік қосылыстар
мемлекеттік денсаулық сақтау органдары
093. Медико-генетикалық жәрдемдік недирективті характері өзіне мынадан басқаның бәрін өз ішіне алады:
ақпараттың объективті берілуі
генетикалық консультацияның болжауы характері туралы ақпараттарына
науқастардың шешімі мен таңдауына
094. Гендік терапия орындалуы керек:
тек қана емдік мақсатта
медициналық және рухани дайындық пен болашақ нәрестенің қамында
дені сау қоғам құру үшін немес дені сау азаматтар қоғамы үшін
науқастың балаларының геномын өзгерту мақсатында, яғни жыныс клеткаларының генотерапиясы
095. Генетикалық паспортизация мынандай жағдайда дискриминациондық мақсатта жұмсалмау керек:
еңбек шартын түзу
өмірді сақтандыру
денсаулықты сақтандыру
политикалық тұлғада
отбасының және жеке өмірдің әр түлі жағдайында
адамның рухани жеке өмірінде
096. Генетикалық болжаулы тестілеу жатады:
кейбір ауруға генетикалық бейімін
адамның әлеуметтік қатерін
тұлғаның өнерлік немесе жұмыстық жетіспеушілігін
097. Генетикалық болжаулы тестілеу жүргізіледі:
тек қана емдік мақсатта
тек медициналық-ғылыми зерттеулер мақсатында
тұрғындарды жасанды талдау мақсатында
жоғары интелектуалды қабілеті бар адамдарға әлеуметтік жақсы жағдай жасау мақсатында
жасанды талдаудың арқасында кәмелетті қоғам жасау мақсатында
медициналық және рухани дайындық пен болашақ нәрестнің қамында және клиникалық диагнозды нақтылау мақсатында
098. Адам геномына араласушылық мынадан басқаның бәрімен жүзеге асуы мүмкін:
жыныс жасушаларының геномының өзгерістерінде
профилактикалық мақсаттарда
диагностикалық мақсатта
терапиялық мақсатта
«Дәрігер-науқас» арақатынасының этикасы
099. Үмітсіз науқасқа дәрігердің өтірік айту құқығы пайда болу себебіне қарай әмбебап болмауы керек:
ақпараттанған келісім туралы юридициялық жағдай
«Алдама» рухани заповеді
өлімді өмірдің сатысы деп антропологиялық түсінігі
тұлғаның психо-эмоциональді характеристикасының әр түрлілігі
адамдардың құндылықты әлемтану көзқарасының әртүрлілігі
осы аталған барлық себептер
100. «Өтірік айтпа» рухани принципі тәрізді қабылдады, тек қана:
христиандық мәдени дәстүрлерінде
алғашқы қауымда
неотілдес ағымда
Мюнхгаузен баронының тарихында
101. Дәрігердің өтірік айтуға құқығы жоқтығы бекітілген:
заманауи әлеуметтік-психикалық зерттеулерде (Е. Кюблер-Росс)
жалпыадамдық рухани-этикалық құндылықтарда
адамның негативтік әлеуметтік тәжірибесінде
көрсетілген барлық себептерде
102. Дәрігердің соққы беріп жазалау және осы мақсатта өзінің білімін жұмсау ақталуы мүмкін:
дамып жатқан ғылымның қызығушылығы
керекті ақпаратты алу үшін ұйымның көзқарасы
жасаған қылмыс үшін жаза
кез келген жағдайда ттыйым салынады
103. Медициналық білімін соққылап жазалау мақсатында жұмсау тенденцияны құрады:
а) медициналық ғылымының көзқарасы кызметі
б) қоғамның қауіпсіздігі көзқарасы кызметі
в) адамға адамсыздық пен әрекет жасау принципімен бекітілген
г) дәрігердің беделін бағаламау
д) дәрігердің рухани деградациясы
104. «Науқастың келісімі – дәрігер үшін заң» тек қана мынандай жағдайда оқшаланады, егер келісім:
науқастың жағдайын төмендетіп жібермесе ( науқасқа зиян медициналық заттарды жеткізілу)
« ақпараттанған келісіммен» мотивациялық және басқа адамдар өміріне қауіп төндірмесе
денсаулық сақтау министрлігі позициясына сәйкес келсе
медициналық жұмысқа лайықты ақы төмендесе
медициналық ғылымның көзқарасына сәйкес келсе
мемлекеттік идеологиясына қарсы келмесе
қалыпты тәртіпке сай келсе
барлық жағдайда
105. Науқасқа дәрігер барлық медициналық араласушылықты айтып тұруы керек, кейбіреулерден басқа, егер:
науқас кәмелет жасқа толмаса, ақыл есі кем, немесе оның ауруы оның есін талдырады
бұл келісім қаржылық пайда әкелсе
науқастың медициналық білімі жоқ болса
науқастың келісім бермеуі денсаулығына кері әсерін алып келуі мүмкін
көрсетілген барлық жағдайларда
106. Адамның жеке өміріне дәрігер жақтан құрмет болады:
оның денсаулығының жағдайы туралы құпия сақтау
оның таңдау құқығын сақтау
оның жұмыс берушісіне науқастың денсаулығы туралы жеткізу
науқастың отбасының өтініші бойынша оның денсаулығының жағдайы туралы ақпарат беру
Медициналық әділеттік идеясы
107. Медициналық көмек көрсету болып табылады:
белгілі бір қоғамға тән
мейірімділік және әлеуметтік әделеттілік
профессионалдардың экономикалық қызығушылығына
еңбектің нарықты бөлінуі мен табыс табу ошағына
108. Медицинада әділеттік идеясы іске асады:
дәрігерлердің мейірімі
ауру адамға көмек
медициналық қызметкерлердің жоғарғы жалақысы
барлық адамдарға медициналық көмектің жоғарғы дәрежеде көрсетілуі
көрсетілгендердің барлығы
109. Әділеттіліктің адамдардың нанымды идеясы ретінде жүзеге асуы:
а) дәрігердің мейірімділігі науқас адамға шексіз көмек көрсету
в) медицина қызметкерлерінің еңбегің жоғарғы ақысы
г) барлық адамдарға бірдей жоғары медициналық көмек көрсету барлық аталғандар
110. Теңдік идеясы ретінде әділеттіліктің мейірімділікке пайда болуы денсаулық сақтау қоғамының екі формасы болады:
жеке (ақылы медицина)
өзіндік ( жеке, коммерциялық)
мемлекеттік сақтандырудың формалары
ұлттық-мемлекеттік денсаулықтың жүйесі және міндетті (жалпы) медициналық сақтандыру
111. Грек тілінен «latros», яғни «ятро» мағынасы:
а) дәрігер
б) жаратушы
в) науқас
г) адам
112. Ятрогенді аурулар бірінші кезенде немен айқындалады:
а) невротикалық реакцияларымен
б) ЖКТ-ң бұзылыстарымен
в) ССС-ң функцияның бұзылыстарымен
г) бас ауруларымен
113. Ятрогенді арулардың негізгі емі жүргізіледі:
а) антибактериалды терапия
б) седативті терапия
в) психотерапия
г) ем қажет етпейді
114. Ятрогенді аурулардың алдын алу:
а) медициналық персоналды гуманистты тәрбиелеу
б) деонтологияны сақтау
в) науқастарға ерекше қарау
г) барлық жауаптар дұрыс
115. «Дәрігердің рухани бұзылыстардың себебі ретінде» деген ятрогенді аурулар туралы еңбектің авторы:
а) Бумке
б) Дарвин
в) Гиппократ
г) Аристотель
116. Ятрогенді аурулармен ауырады әсіресе:
а) ерлер
б) жасөспірімдер
в) әйелдер
г) балалар
117. Грек тілінен «gennao», яғни, «генно» мағынасы:
а) генны
б) жарату, жасау
в) емдеу
г) барлық жауап дұрыс
118. Медицина қызметкерлердің деонтологиялық қателіктердің әсерінен пайда болған психогенді бұзылыстар, қате немесе абайсыздан сөйлеу немесе әрекет, бұл.....
119. Ятрогенді аурулар невротикалық реакциялармен мынадай формада болады….
120. Деонтология өз құрамына алады:
а) дәрігерлік құпияны сақтау
б) науқастың денсаулығы мен өмірі үшін мед. қызметкерлердің жауапкершілігі
в) мед. қызметкерлердің өзара қарым-қатынасы
г) барлық жауаптар дұрыс
121. Деонтологияның принциптерінің дамуына өз үлесін қосты:
а) Аристотель
б) Сократ
в) Гиппократ
г) Платон
122. Қай жылы деонтология кодексі бекітілді?
а) 1949 ж.
б) 1945 ж.
в) 1941 ж.
г) 1947 ж.
123. Ғылым бағыттарының қайсысы деонтологиямен ішкі байланыс жасайды:
а) психология
б) этика
в) философия
г) социология
124. Деонтология ғылымының концепциясы орын алады:
а) организационды формалар, ғылыми барыттарды біріктіріп қадағалайтын
б) ғылыми білім алу үшін бағытталған, спецификалық әлеуметтік барыс
в) тарихи дамыған нақты білім
г) мейірімділік рухани құқығын белгілейтін ғылыми көмек
125. «Деонтология» терминің кім енгізді?
а) И. Конт
б) Демокрит
в) Цицирон
г) И. Бентам
126. Деонтологияның концепцияларының әлеуметтік-философиялық қалыптасуынан мына қатарда көрсетілген:
а) әр түрлі сатыдағы психологиялық жұмыс
б) әр түрлі сатыдағы әлеуметтік жұмыс
в) әр түрлі сатыдағы философиялық жұмыс
г) барлық жауаптар дұрыс
127. Медицина қызметкерлерінің нанымды қалпының кәсіби іс-әрекетінің сәйкестігі, бұл......
128. Науқастың денсаулығына кері әсер ететін формаларды фою үшін бағытталған мед. қызметкерлердің этикалық қалпы пен әрекеттерінің принциптерінің сәйкестігі бұл ......
129. Дәрігер мен науқас бірін-бірі әріптес ретінде көруге тиіс моделінің типі:
а) сокральді
б) техногенді
в) әріптестік
г) деонтологиялық
130. «Кесір тигізбе» рухани медицинаның моделі:
а) Гиппократтік
б) Биоэтикалық
в) техногенді
г) деонтологиялық
131. Аурудың ауырлығының субъективті бағалауы, оның мүмкін болатын асқынулары, аяғы жақсылықпен аяқталмауы мүмкіндігі, бұл .....
132. «Биоэтика» терминің ұсынды:
а) Аристотель
б) Сократ
в) Гиппократ
г) Поттер
133. Науқас пен мед. қызметкердің өзара келісім түзетін ара-қатынасының моделі:
а) контрактті
б) сокральді
в) әріптестік
г) ақпаратты келісім
134. Адам тұлғасын құрметтеу құқығының принціпі:
а) техникалық
б) сокральді
в) ақпаратты келісім
г) деонтологиялық
д) биоэтика
135. Мед. қызметкердің өзінің кәсіби міндеттерінің орындалуының этикалық нормамен сәйкестігі, бұл ......
136. «Жақсылық жаса» рухани медициналық моделі:
а) Гиппократ
б) Парацельс
в) биоэтика
г) деонтологиялық
137. Аралас қатынастың вербальді әдісі:
а) мимика
б) сөздер
в) қимылдар
г) тиісу
138. Берілген қоғамның мүшелерінің іс-әрекетінің шарттары мен нормаларының сәйкестігін қамтитын қоғам санасының формасының бір түрі ......
139. Медициналық этиканың концепциясының бірінші ошағы:
а) библия
б) «Аюрведа» кітабы
в) Гиппократ анты
г) дәрігерлік ғылымының Каноны
д) мейірбике анықтамасы
140. Адам мен қоғамның денсаулығын адамдар көзқарастарының қарсылығын, олардың денсаулық маныңда және биологиялық жетістіктерінің бірлестігін медицина және формациялы және т.б. қамтитын ғылым ......
141. Медицина қызметкерлерінің деонтологиялық қажеттіліктердің әсерінен пайда болған психогенді бұзылыстар, қате немесе абайсыздан сөйлеу немесе әрекет жасау, бұл .....
142. Рух (мораль) туралы ілім, бұл ….
143. Мед. қызметкерлердің өзінің кәсіби міндеттерінің орындалуының этикалық нормамен сәйкестігі, бұл ….
144. Аурудың белсенді терістігі, қатерлі емес аурулар мен кенеттен пайда болған жағдайлардың симптомдардың қате бағалануы, бұл ….
145. Кәсіби жағынан процестерде адамның іс-әрекетінің принципі, бұл …
146. Адамның басқа адам және қоғам алдындағы қарызы туралы ілім, бұл…
147. Аурудың ауырлығының субъективті бағалануының мүмкін болатын асқынулары, аяғы жақсылықпен аяқталмауы мүмкіндігі, бұл ..
148. «Кесір тигізбе» рухани медициналық моделі:
149. Адам денесін ашу, бұл....
150. Невротикалық реакциямен пайда болған ятрогенді аурулардың формасы.....
151. Қызмет орнына байланысты кішінің үлкенге бағынуы, бұл....
152. Адам тұлғасын құрметтеу құқығының принципі....
153. Науқастың дәрігердің ақпаратынан кейін өз еркімен емделу принципі.....
154. Берілген қоғамның мүшелерінің іс-әрекетінің шарттары мен нормаларының сәйкестігін қамтитын қоғам санасының формасының бір түрі .....
155. Науқастың жүрек-қантамыр ауруларымен ауыруың қорқуы....
156.Биомедициналық ғылымының прогресінің кесірінен пайда болған этикалық, философиялық және антропологиялық, дисциплинаарлық зерттеулердің проблемалары, бұл....
157. «Жақсылық жаса» рухани медициналық моделі:
158. Өзінің міндеттерін механикалық түрде орындайтын мейірбикенің типі:
а) аналық
б) рутинер бикесі
в) специалсит
г) ерлерге сай
д) оқымысты рольдегі бикесі
159. «Зиян тигізбе» рухани медициналық моделі:
а) Гиппократ
б) Парацельс
в) биоэтика
г) деонтология
160. Дөрекі, ашушаң мейірбикенің типы:
а) аналық
б) рутинер бикесі
в) специалсит
г) ерлерге сай
д) оқымысты рольдегі бикесі
161. Басқа жасуша немесе организм сияқты жасуша немесе организді тура гендік ядромен жасап шығару:
а) клондау
б) биология
в) евгеника
г) аутопсия
д) эвтаназия
162. Мейірбикенің эстетикалық сапасы:
а) эрудиция
б) нақты жауаптық
в) ұқыптылық
г) шыдамдылық
д) ерлік
163. Өзінің жұмысына жан-тәнімен берілген мейірбикенің типі:
а) аналық
б) рутинер бикесі
в) специалсит
г) ерлерге сай
д) оқымысты рольдегі бикесі
164. Меәірбикенің рухани қасиеттері:
а) ұқыптылық
б) инициатива
в) ақжүректік
г) байқағыштық
д) жинақтылық
165. Әріптестік қарым-қатынас бұл:
а) дәрігерлік құпияның сақталуы
б) дәреже бойынша төменнің жоғарыға бағынуы
в) кәсіби міндеттердің орындалуы
г) әріптестер арасындағы түсінушілік
д) асептика және антисептика ережелерінің сақталуы
166. Басқалардың көзімен әлемді көру қабілеті бұл:
а) апатия
б) эмпатия
в) коммуникация
г) субординация
д) симпатия
167. «Деонтология» терминін кім енгізді?
а) Демокрит
б) Цицерон
в) Бентам
г) Конт
168. Ара-қатынастың вербальді емес әдісі:
а) сөздер
б) мимика, қимылдар
в) қатты сөйлеу
г) балалар
169. Мейірбикенің интеллектулді қасиеттері:
а) қарапайымдылық
б) эрудиция
в) ұқыптылық
г) ақжүректік
д) нәзіктік
170. Науқасқа барлық зейінің салып күтім жасайтын мейірбикенің типі:
а) аналық
б) рутинер бикесі
в) специалсит
г) ерлерге сай
д) оқымысты рольдегі бикесі
171. Науқастан емделу барысында мед. қызметкер алған ақпараттар қорытындыға жатпайтын бұл:
а) эмпатия
б) эрудиция
в) медициналық құпия
г) ятрогения
д) соррогения
172. Мейірбикенің негізгі этика деонтологиялық мәселелері:
а) мейірбикенің рухани тепе-теңдігінің сақталуы
б) өзінің тыныштығының сақталуы
в) науқастың сауығып кетуіне көндіруге тырысу
г) кәсіби деформацияның алдын алу
д) өзінің жұмысын жоғары бағалау
173. Конфидециальность – бұл…..
а) кәсіби міндеттердің орындалуы
б) дәрежесі бойынша төменінің жоғарыға бағынуы
в) дәрігерлік құпияның сақталуы
г) рухани нормаларының сақталуы
д) асептика және антисептика ережелерінің сақталуы
174. Адамдармен жақсы қарым-қатынас жасау:
а) эмпатия
б) коммуникация
в) мед. құпия
г) ятрогения
д) адаптация
175. Ара-қатынасының вербальді әдісі:
а) мимика
б) сөздер
в) қимылдар
г) тиісу
176. Медицина қызметінің әлеуметтік бақылаушысының формасына жатпайды:
а) этика
б) өнер
в) этикет
г) құқық
д) мораль және рух
177. Құлықтылық – бұл мынаны анықтайтын түсінік:
адам тәртібінің формалары мен субъективті реакциясының қарым-қатынасы
күнделікті өмірде мейірімділікке, өмірдің барлық сынағына бейімделігі
философияның бір түрі
сенімнің мәдениеттен бөлініп шығуы
адамның басқа бір адамға көмек көрсету қабілеті, мәдени-тарихи феномені
178. Сенімді «әділеттік» анықтамасына кіреді:
әділеттік – материалдық байлық пен ақшаны орынды жұмсау
әділеттік – ситуациялық пайда, өрекет, нәтиже
әділеттік – бұл заңның жаманға жақсымен жауап беруі
әділеттік – адамдар арасындағы қарым-қатынасты реттеу принципі
әділеттік – бұл «жақсы» мен «жақсылықтың» қатынасы
179 . Адамгершілік бұл ....
ғылыми дәлелдердің түрі
философиялық оқу
конституция мен заңдарды қатал сақтау
санасыз ұжымның формасының міндеттілігін көрсетіп тұрады
қоғамның жетілуінің заңдарына қатысы бар ғылымның бір аймағы
адамдар сенімі мен «жақсы-жаман» критерийлернің мәдени бөлігі
180. «Құқық» түсінігі мына мағынадан басқа барлығына тән:
үкіметтік биліктің жұйесінің элементі
адамды адам үкімімен жазалау мәжбүрлігі
адам мен адам арасындағы әлеуметтік байланыс құбылысы
кез келген қызмет түріне байланысты мемлекеттік заңның жиынтығы
«Рухани тәрбиенің» ықтиярлығы
адамдарды жазалау мен қастандық жасау жеке қалауы
181. Жақсылық пен жамандықтың ара-қатынасы аяқталады:
жақсылық жамандықтан бөлек және тәуелсіз өмір сүреді
жамандық жеткілікті
жамандық жақсылықтың жоқтығы
жақсылық жеткілікті және мағыналы
жақсылық пен жамандықтың айырмашылығы жоқ
182. Қарыз-бұл күшіне ендіретін....
кәсіби міндеттерін
уақытты бұйырады
қоғамдық прогресстің идеологиялық негізделуі
рухани адамды ар намысқа талаптандырады
екіжақты пайдалы
183. Дәрігердің кәсіптік этикасы мына этикалық теорияның түріне жатады:
әлеуметтік топтың қызығушылығы.
Адамгершілік парыз
Кәсіби міндет
Ұлттық қызығушылық
Адамның табиғи биологиялық және материалды қажеттілігі.
184. Дәрігердің әйелдің қалауы бойынша түсік тастау жасауда юридициялық санкциясы болып табылады:
әйелдің қалауы
«ҚР -ң азаматтардың денсаулығын сақтау туралы негізгі заңының» 36 бабы медициналық жасанды түсік тастау туралы этикалық Декларация ВМА (1983 ж.)
дәрігердің жеке этикалық сендіруі
медициналық көрсеткіштер
жасанды түсік тастау жүргізуден рухани бас тарту құқығы
185. Гомологиялық трансплантацияның этикалық ақталуы анықталады:
әртүрлі идиенттілігімен ғылыми-техникалық интелегенцияға құрметпен қарау
донордың физикалық және психологиялық тәуелділікке құқығы
донордың еркін және хабарланған келісімімен
пациенттің қаржылық жағдайымен
донордың өмір сүруіне материалдық ақы төлеу адам өмірін құтқару тілегімен
186. Адамның репродуктивті этикалық проблемасына органдық ауыстырумен байланысты:
бүйректермен
бауырмен
жүрегімен
бас миымен
жыныс бездерімен
роговицаларымен
187. Медициналық генетиканың рухани-этикалық проблемалардың (диагностика, ем, профилактика, болжау) мынаған қатысы жоқ:
науқасқа
науқастың отбасы мен туыстарының көзқарасына
ұрпақтың аман саулығына және келешек ұрпақтың денсаулығына
қоғам өмірінің құндылығына
болашақ ұрпаққа
188. Трансплантация христиандық діни көзқараспен қарағанда этикалық түзу әрекет емес деп негізделеді:
адамның соматикалық бүтіндігінің бұзылуыменен
мәнгілікке адам денесінің тағдыры туралы христиандық оқуы
адамның жеке қасиеттерінің бұзылуымен
өлген адамның еркіндігі мен армандарының бұзылуы
донордың келісіміз дәрігердің сурауынсыз әрекет етеді
189. Өлі донордан мүшелерін алу қарастырылады:
рухани және заңды шектеулердің жоқтығымен
донор тірі кезде заңды түрде көрсетілген шарттары
донор тірі кезде оған өлгеннен кейін оның мүшелерін алуға қарсылығы жоқтығы жағдайы
туысқандардың келісім шарттары
ғылым мен қоғамның қызығушылығының шектелуі
190. Белсенді емес эвтаназияны болдыру келісімі тәуелді:
тұлғаның мотивтерінің анықталуы мен дәрігердің іс-әрекеті
дәрігердің келісімінің түсінігінің характерімен
аурудың объективті белгілерімен
адамның өмір сүруіне әмбебап құқығы
ситуациялық мүмкіндігімен және медицинаның техникалық әдістерімен
191. «Науқастың келісімі – дәрігер үшін заң» тек қана мынандай жағдайда оқшаланады, егер келісім:
науқастың жағдайын төмендетіп жібермесе ( науқасқа зиян медициналық заттарды жеткізілу)
денсаулық сақтау министрлігі позициясына сәйкес келсе
медициналық жұмысқа лайықты ақы төмендесе
«ақпараттанған келісіммен» мотивациялық және басқа адамдар өміріне қауіп
мемлекеттік идеологиясына қарсы келмесе
192. Науқасқа дәрігер барлық медициналық араласушылықты айтып тұруы керек, кейбіреулерден басқа, егер:
науқас кәмелет жасқа толмаса, ақыл есі кем, немесе оның ауруы оның есін талдырады
бұл келісім қаржылық пайда әкелсе
науқастың медициналық білімі жоқ болса
науқастың келісім бермеуі денсаулығына кері әсерін алып келуі мүмкін
көрсетілген барлық жағдайларда
193. Гендік терапия орындалуы керек:
тек қана емдік мақсатта
медициналық және рухани дайындық пен болашақ нәрестенің қамында
дені сау қоғам құру үшін немес дені сау азаматтар қоғамы үшін
науқастың балаларының геномын өзгерту мақсатында, яғни жыныс клеткаларының
генотерапиясы
194. Генетикалық паспортизация мынандай жағдайда дискриминациондық мақсатта жұмсалмау керек:
еңбек шартын түзу
өмірді сақтандыру
денсаулықты сақтандыру
политикалық тұлғада
отбасының және жеке өмірдің әр түлі жағдайында адамның рухани жеке өмірінде
195. Өсіп жатқан ұрықта тұқым қуалаушылық ауру табылған жағдай оның тағдырын (жүктіліктің жалғасуын немесе аборт) шешеді:
тек қана кәсіби-дәрігер
тек қана ата-анасы
тек ана
діндік қосылыстар
мемлекеттік денсаулық сақтау органдары
196. Белсенді эвтаназия белсенді емес эвтаназиядан ерекшеленеді:
науқастың өзінің өмірін тоқтатуға келісімінің жоқтығымен
науқастың өмірін қысқарту деген науқастың келісіміне дәрігердің келісімінің ерекшелігі
науқастың өзінің өмірін қысқарту өтінішіне дәрігердің белсенді араласуыменен
адам өзінің өмірін қастандықпен өлтіруімен
197. Аутопсия – бұл адам денесінің ......
198. Коммуникация бұл;
а) дәрігерлік құпияны сақтау
б) дәрежесі бойынша төменнің жоғарыға бағынуы
в) адамдармен жақсы тіл табысу
г) әріптестер арасындағы түсінушілік
д) асептика және антисептика ережелерінің сақталуы
199. Мораль (рух) туралы ілім:
а) деонтология
б) филосифия
в) этика
г) эстетика
д) биоэтика
200. Субординация бұл -------
а) дәрігерлік құпияның сақталуы
б) дәрежесі бойынша төменнің жоғарыға бағынуы
в) кәсіби міндеттерінің орындалуы
г) рухани нормаларының орындалуы
д) асептика және антисептика ережелерінің сақталуы
