2.3.Kentsel dönüşümün uygulanma biçimleri

Kentsel dönüşüm, mevcut kent yapısının yenilenmesi için yapılan uygulamaları içinde toplayan genel bir kavramdır. Ancak bu uygulama biçimlerinin tanımlanmasında pek çok farklı görüş ortaya çıkmaktadır. Bunun en  önemli nedeni dünyanın farklı ülkelerindeki bilim insanlarının çeşitli isimlerle tanımladığı bu  uygulama biçimlerinin Türkçe’ye çevrilmesinde uzman kişi ve kurumların oluşturduğu  bir  dil birliğinin olmamasıdır. Kentsel dönüşümün içinde barındırdığı dokuz farklı uygulama biçimi aşağıdadır: ­ 

• Yenileme (renewal)  ­ 

• Sağlıklaştırma (rehabilitation)  ­ 

• Koruma (conservation)  ­ 

• Yeniden canlandırma (revitalization)  ­ 

• Yeniden geliştirme (redevelopment)  ­ 

• Düzenleme (improvement)  ­ 

• Temizleme (clearance)  ­ 

• Boşlukları doldurarak geliştirme (infill development)  ­ 

• Tazeleme­-parlatma (refurbishment) 

2.3. Kentsel dönüşümün avantajlari

Kentsel dönüşüm, Türkiye’deki depreme dayanıksız, eski, ekonomik ömrünü tamamlamış, afet riski taşıyan tüm binaları ve yapıları kapsar. Kentsel dönüşümün mülk sahiplerine sunduğu avantajları sırasıyla aşağıdaki maddelerle sıralanabilir:

• Belediye, TOKİ ve Bakanlığı beklemeden Bakanlık Yetki ve Kuruluşlarından herhangi birine başvuruda bulunarak yerinde dönüşüm sağlanabilir.

• Kentsel dönüşümden iskanlı, kat irtifaklı, arsa tapulu kaçak binalar ve gecekondular da yararlanabilir.

• Kentsel dönüşüm için apartman sakinlerinden 1 kişinin başvurması yeterlidir.

• Binanın yeniden inşaatı ve tüm kararlar için apartman sakinlerinden 2/3 çoğunluk istenir.

• Mülk sahipleri, 100.000 TL (aylık 0.35- 0.45 faiz ile) devlet teşvikli Kentsel Dönüşüm Kredisi’nden yararlanabilir.

• Mülk sahipleri ve kiracılar, 18 ay boyunca aylık 300TL-650TL arasında geri ödemesiz kentsel dönüşüm kira yardımı alabilirler.

• Yapılacak olan yeni bina için müteahhit seçimi kişiye bağlıdır.

• Eski dairenin değeri kentsel dönüşüm ile en az 1,5 kat artar.

• Kentsel dönüşüm kapsamındaki binanın inşası sırasında bütün belediye harçları, noter harçları, vergi muafiyetlerinden yararlanılabilir.

2.4. Kentsel dönüşüm süreci nasil işler ?

Bakanlık yetki ve kuruluşlarından herhangi birine dilekçe yardımı ile başvurularak başlayan bu süreç;

1. Bakanlık yetki ve kuruluşu dilekçeyi onaylar.

2. Bakanlık yetki ve kuruluşu yapıyı yerinde teknik incelemeye sokar.

3. Deprem risk raporu teknik ekip tarafınca hazırlanır.

4. Teknik ekip deprem risk raporunu Bakanlığa onaylatır.

5. Rapor onaylandıktan sonra alan kat maliklerine Bakanlık tarafından bilgilendirme yazısı gönderilir. (İstenildiği takdirde alan kat malikleri gönderilen bu yazıya itiraz edip tekrar inceleme yaptırabilir.)

6. Eğer itiraz edilmişse itiraz komisyonu toplanır ve binayı riskli görürse yıkıma başlanır.

7. Kentsel dönüşüm sürecine giren binanın kat malikleri ortak bir karar almak için toplanır. (Bina Ortak Karar Protokolü) Toplanmadaki temel amaç; binanın hangi müteahhide ve hangi koşullarda yaptırılacağına karar verilir. (İstenildiği takdirde devletin cermiş olduğu krediyle binasını yenileyebilir.)

8. Bu protokol en az 2/3 çoğunluğun kararıyla (imza onaylı) kararı Bakanlığa sunar.

9. Bu kararı Bakanlık onayladıktan sonra yapım aşaması şahıslar tarafından karara bağlanır. (İstenildiği takdirde Kentsel Dönüşüm Kredisi kullanılarak yapı hızlı bir şekilde dönüştürülebilir.)

şeklinde sıralanabilir. (Gürler, E. , 2003. Kentsel Yeniden Üretim Süreci Üzerine Karşılaştırmalı Çalışma: İstanbul Örneği, Kentsel Dönüşüm Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Yıldız Teknik Üniversitesi Basım­Yayın Merkezi, İstanbul.)

Süreçler;

• Başvuru ve raporlama: Yaklaşık olarak 7 gün

• Bakanlık onayı: 7-10 gün

• Bina Ortak Karar Protokolü ve diğer işlemler: 2 ay

• Bina yıkım ve yapım süresi: 1,5-2 sene