2. Орнықты режимде жылудың жылуөткізгіштікпен берілуі
Жылуалмасу туралы ілім – бұл жылудың таралу процестері туралы ілім.
Жылу энергиясы, кез-келген басқа энергия сияқты, жоғарғы потенциалдан төменгіге бағытталып беріледі. Жылу энергиясының потенциалы температура болатындықтан, жылудың таралу процесі температураның бөлінуімен тығыз байланысты, яғни температуралық өріспен. Температуралық өріс – температуралардың кеңістіктегі және сол уақыттағы мәндерінің жиынтығы.
Жалпы жағдайда температура t кеңістіктің кез келген нүктесінде х, у, z координаталарының және уақыттың τ функциясы болып табылады, демек, температуралық өрістің теңдеуі келесідей болады:
t = f(x, y, z, τ). (174)
Уақыттың өзгеруімен температура да өзгеретін өріс орнықпаған немесе стационарлық емес деп, ал уақыт бойында температура өзгермейтін өріс орныққан немесе стационарлық деп аталады және оның теңдеуі:
t = f(x,y,z). (175)
Температуралық өрістің ең қарапайым жағдайы стационарлық, бірмөлшерлі өріс өріс болып табылады, теңдеуі келесі түрде жазылады:
t = f(x). (176)
Орнықпаған температуралық өріс жағдайында жылудың берілуі орнықпаған режим кезіндегі жылуберіліс деп, ал орныққан өріс жағдайындағы – орныққан режим кезіндегі жылуберіліс деп аталады.
Жылуалмасу процесі – күрделі процесс, ол жылуалмасудың үш түрінен тұрады – жылуөткізгіштіктен, конвекциядан және жылулық сәулеленуден (сәуле шығару) (19 сурет).
а – жылуөткізгіштік; б – конвекция; в – сәулелену
19 сурет – Жылуберілістің түрлері
3. Кешенделген ыстық үрлеудің оттегі, ылғалдық, отындық қоспалар және температурасы бойынша құрамын сипаттаңыз
4. Металлургиялық өңдеуге шихталарды дайындау
Агломерация. Агломерациялау майда кендер мен концентраттарды қыздырып олардың түйіршіктерін балқу температурасына дейін жеткізіп , сұйық фазада тотықтар арасында жүретін реакциялар арқылы жаңа минералдар түзілуін қамтамасыз ететін процесс. Жана түзілген минералдар майда түйіршіктерді біріктіріп бір тұтас қабат құрайды. Қыздыруға арналған жылуды алу үшін шихтаның арасына 5-6 массалық пайызда кокс косылады. Төселген шихта қабаттарының арасынан ыстық ауа жүрген кезде кокс түйіршіктері жанады. Жану реакциясы: Ск + О2 = СО2 +Q
Флюс ретінде барлық жағдайда әктас пайдалынылады, яғни COCO3 Одан әрі іріктеп 8 мм жоғары кесектерді домна пешіне жіберіледі, ал төменін агло-ға қайта қайтарылады
Жентектеу процессі. Жентектеудің агломерациядан ерекшелігі-шихта құрамында кокс қосылмайды. Майда концентраттардан жентектер алу майда түйіршіктердің бір-бірімен жабысу күшіне негізделген. Сондықтан да концентраттың ішіне жабыстырғыш компонент қосу керек.Мысалы майда ұнтақты бентонит түйіршіктердің бет қабатына жабысып, оларды бір-бірімен желімдейді. Осы желімдеу күші әсерінен майда түйіршіктер бір-біріне жабысып жентектер құрады. Концентратқа қосылған бентониттің мөлшері 2,5-3,0 % аралығында жеткілікті. Сонымен қатар 5 % шамасында ылғалдандыру қажет.
Жентектердің екі түрі бар : негізделген және негізделмеген . Негізделген жентектер алу үшін концентратқа бентониттен басқа флюс қосу керек. Ол флюстың мөлшері жоғарыда көрсетілген әдіспен анықталады. Негізделмеген жентектер алу үшін флюс қосылмайды.
Жентектер айналмалы барабанды қондырғыларда алынады. Одан шығатын жентектер шикі жентектер деп атаймыз. Мықтылығы төмен 20-50 кг жентекте болады. Олардың мықтылығын арттыру үшін оларды колосникті конвейрге салып, оны ыстық газбен күйдіру керек. Күйдіру температурасы 1200-1280 С аралығында.
Брикеттеу . Брикеттеу процесі кеннің химиялық құрамы мен құрылымын өзгеріссіз жүзеге асырады. Брикеттеудің мәні ұсақ сусымалы материалды ылғалданған және мұқият біршама байланыстырғыш қоспалармен 5-10 % немесе мұқият араластырып , брикет – прессіне беріледі. Мұнда 20-дан 300 мм дейінгі өлшемде, әртүрлі пішінді брикеттер 50-100 МПа қысыммен пішінделеді. Брикеттердің қажетті беріктігі оларды кептірген немесе 150-500 С тем-да қыздырумен өңдегенде болады . Байланыстырғыш ретінде ССБ сүйық шыны, әктас , цемент т.б қолданылады. Брикеттеу түсті металлургиядағы аз тоннажды өндірісінде кесектеу үшін, сонымен бірге екінші реттік ресурстар үшін қолданылады.
БИЛЕТ №3