1.Диспут тақырыптары

- саяси-қоғамдық;

- патриотық- батырлық;

- адамгершілік (өнегелі);

- мәдени-этетикалық;

- кәсіби;

- жанұялық-тұрмыстық ж.т.б.

2. Найзағай-парақшасы –бөлімше жауынгерлерімен оқу-жаттығулардағы қызметте, мемлекеттегі және онын сыртында саяси қай бір жағдайларда болғанда бөлімше жеке құрамына жеткізудегі, жедел қысқа жазбаша ақпарат түрі.

Найзағай-парақшасы, әдетте осындай іс-шаралар өткізген кезде шығарылады: роталық тактикалық жаттығулар тапсырмасын орындау кезде,парк-шаруашылық күндері,марш жүргізілген кезде,атыс шебінде

Найзағай-парақшасын шығару үшін взвод командирі бөлімше белсінділер мүшесін немесе ең қабылетті сарбаз немесе сержанты тағайндайды. Найзағай-парақшасы әдемі рәсімдеуді, номерлеуді міндетемейді, әдеттегі парақшаға шығаруы болады. Найзағай-парақшасының мағнасы кен, қысқа болуы қажет. Найзағай-парақшасы әдеттегідей кейін сол күні өз мақсатын орындағаннан - жеке құрамға жедел ақпарат жеткеннен кейін жойялады.

3. Техникалық тәрбие құралдары - бөлім,бөлімше жеке құрамын тәрбиелеу жұмыстарын ұйымдастыру кезінде қолданатын жабдықтар жұйесі(кино, теледидар, видео, аудио, фото).

Барлық техникалық тәрбие құралдары табельдык және табельсыздіке бөлінеді.

№14 Билет

1. Ақпараттық бюллетень?

2. Бөлімшенің көрнекілік үгіттеуі?

3. Табельсыз ТТҚ?

1. Ақпараттық бюллетень – ол ақпаратандыру және оқу-тәрбиелеу тапсырмасын, ақпаратты толық мөлшерінде жеке құрамға жеткізуын орындайтын қабырға баспасы және тәрбие жұмысынын түрі.

Ақпараттық бюллетень әр түрлі және әр қайсысы өз белгіленген мақсатімен және тапсырмасымен шығарылады. Ақпараттық бюллетень озат тәжрибесін ақпаратандыруды насихатау ғана жургіэбей, жауынгерлі сайыстын мақсатарын үгіт-насихатауға көиектеседі. Онымен қоса ақпараттық бюллетень әскери қызметшіге арналған, оны көтермелеу түрі де болып саналады.

Ақпараттық бюллетень нақты шығару мезгілі (уақыты) жоқ және қажет кезде ғана шығарылады.

Келесі ақпараттық бюллетенды шығаруға рота қабырға баспа редколлегиясы жұмыс істейді. Әдеттегіндей ақпараттық бюллетень стандартты ватман парағында рәсімделеді немесе онын ½ көлемінде. Ол тақырыптама (заголовок) ретінде аталады. Текст мазмұны толық жазылады және схемамен, фотографиямен, диаграммамен, графиктармен суйемелеу (сопровождаться) мұмкін. Бірак көрнекі, сүретті материалдар, текстік материалдан аспау керек. Ақпараттық бюллетень әдетте жеке құрамға ұранмен немесе ұндеумен аяқталады.

Дайындалған ақпараттық бюллетень бөлімше орналасқан көрнекі жерінде ілінеді. Өз мақсатын орындағаннан кейін, арнайы тігінге жиналады, рота канцеляриясында сақталады және оқу-тәрбие жүрісінде басқарма құрамымен қолданылады.

2. Көрнекілік үгіттеу жеке құрамды патриоттық, саяси, әскери және эстетикалық тәрбиелеу құралы болып саналады.Ол сарбаздарды жауынгерлік шеберліке көтермелеуге, бөлімшеде әскери тәртіпті және праволык тәртіпті нығайтуға көмектеседі.

Көрнекілік үгіттеу және насихатауды ротада рота командирі және оның ТжИЖ орынбасары ұйымдастырады. Құру, рәсімдеу және жанарту жұмыстарын жұргізу кезінде, ол ақпарат-тәрбие жұмысынын бөлім кенесіне, бөлімше белсенділеріне, жеке сүретшілерге сүйенеді.

Үгіттеу көрнекі жағдайына, идеялық мағнынасына, материалдардын тексінің аса маныздығына (актуальность) және уақтылығына, көркемдік рәсімдеуге рота командирінің ТжИЖ орынбасары тікелей жауапты.

Бөлімшедегі көрнекілік үгіттеу өте шығармашылық процесс, ол рәсімдеу материалынын барынан,сүретшінін талантынан байланысты. Нақты ережелер, дайын әдістемелер жоқ. Бірақ көрнекілік үгіттеуге, міндетті түрде қолданатын, белгіленген талаптар бар.

3. Табельсыз ТТҚ – бөлімшеде тәрбие жұмысын жұргізуге және сапалы ұйымдастыруға қажетті, штатта табельмен белгіленбеген мүліктер.

Табельсыз ТТҚ алу ҚР Қорғаныс Министрының сметасымен сауда жүйелеріне ақшасыз (колма-қол төлемей) есеп ауырысумен (без наличный расчет) жүзеге асады.

Табельсыз мүлікті алу үшін мүліктін қажетілігін негіздеуімен өтінім дайындалады.

Өтінімді бөлім командирінің ТжМЖ орынбасары бекітеді және керекті ақшалай бағасын сауда ұжымынан анықтағанан кейін қаржы қызметінен арқылы алынады.Сауда ұжымынано реквизитарымен есеп-фактура жазылып алынады және ақша соммасы аударылғанан кейін төлем тапсырма арқылы керекті мүлік алынады.

Осы мүлік бөлімге киім-кешек қызметіне жеткізіледі, материалдық құралдар есепке алу журналына есепке алынады, жүкқұжат арқылы бөлімшелерге беріледі, алынған мүлік бөлімше материалдық құралдар есепке алу журналына тіркеледі.

Табельсыздік мүліктер есепке осылай жүргізіледі:

- бөлімшелерде бөлімше материалдық құралдар есепке алу журналында

- бөлім киім-кешек қызметінде материалдық құралдар есепке алу кітәбінде;

№15 Билет

1. Қабырға газеті

2. Бөлімшеде көрнекілік үгіттеу жасау әдістемесі.

3. Ақпараттық-тәрбие жұмысы бөлмесіндегі жабдықтар, қабырға газеттерінің тақырыптары, газет, журналдардың тігіндісі, музыкалық аспаптар, стол ойындары және қажетті әдебиеттер.

1. Қабырға газеті – бөлімше қабырға баспасының ең жоғары түрі, бөлімше оқу-тәрбие процессінде, азаматтық және әскери борышын орындау кезінде бағыныстылардын қажетті қасиетін нығайту үшін, рота басқарма құрамына көмек көрсетуге мәнерлі және манызды құралы болып саналады.

Қабырға газетінің егерде жедел, жоспарлы және мақсатты жұмыс істейтін кең авторлық ұжымы, редакциялық коллегиясы болса, тек сол кезде ғана ол қызықты болуы мүмкін.

Редакциялық коллегиясы құрамына кандидатар тандаудан басталады. Олар әскери корреспондентік жұмысқа икімін көрсеткен, әлемдік және отандық әдиебеттерді ұнататын, сүрет салу қасиеті бар жауынгерплер болу қажет. Редколлегия кандидаттары өздері жоғары тәртіпті жауынгерлер, қызметтік борышын атқару кезінде үлгі болу қажет

2. Көрнекілік үгіттеу құралдарының жасау мақсатын, міндетін, бағытын анықтап бөлімше командирі және оның ТжИЖ орынбасары ротада көрнекілік үгіттеу жасау іс-шараларын ұйымдастыруын жүргізеді

Көрнекілік үгіттеу жасау жұмысы, белсенділер тобы және орындаушыларды іріктеуден басталады. Олардын қатарына көрнекі рәсімдеу, сүретші-рәсімдеуші, шаруашылық жұмысшы- столярлар, плотниктар,электриктар әдеттерін хабар білетіндеді тандайды.

Экспозициялық жоспарда көрсетіледі:стендтер жасау үшін қандай материалдар,суреттер, фоталар, графюрлар, қолданылады.

Экспозициялық график әр стендтке жасалады. Әдетегіндей миллиметрлік парақта 1:10 масштабында жасалады. Карандашпен материалдардын орналасуы сызылады.

Көрнекілік үгіттеу стендтердін текст материалы мағынасы кең рәсімделу, анық және түсінікті болу керек.

3. Ақпараттық-тәрбие жұмысы бөлмесі жауынгерлерді өз отаның Қазақстан Республикасын қорғауда, жеке құрамды Қазақстан патриотизміне тәрбиелеуге, қарсыласқа өшпенділікке, жауынгерлік шеберлікті көтермелеуге, әскери тәртіпті нығайтуға, бөлімшенің жауынгерлік әзірлігіне жұмылдыру үшін бағытталады.

АТЖ бөлмесі үшін әдетте, кен және жарық бөлме бөлінеді. Бөлмені жабдықтау сарбаздардын, сержантардын, офицерлердін күшімен рәсімделеді. АТЖ бөлмесінде әр түрлі стентер, плакаттар дайындалады, ұрандар мен ұндеулер жазылады.АТЖ бөлмесі бөлімше командирімен оның ТжИЖ орынбасарының тікелеу басқаруымен жабдықталады.

Әр бөлімше газет және журналдар алады,олар АТЖ бөлмесінде тігіндісіне сақталады. АТЖ бөлмесінде тасымалы кітапхана ұйымдастырылады, кітап қорлары бөлім кітапханасынан алынады.

АТЖ бөлмесінде тағы мынандай мәдениағарту мүліктері болады.

- музыкальные аспаптар;

- столустілік ойындар (шашки, шахматы, нарды, домино);

- радио и теледидарлық қабылдағыштар, видеомагнитофон және музыкалық орталықтар.

№16 Билет

1. Фотогазетін дайындау және шығару әдістемесі.

2. Ақпарат

3. Бөлім, бөлімше жалпы жиналысы?

1. Фотогазет - ол бөлімше қабырға газетінің түрі, материалдардын 90% мағынасын жеткізетін объективтік құжаттардын пікірін (принцип) жеткізу негізі, фотография түрінде болады.

Фотогазета шығару ерекшелігі, газет мағынасының аз мөлшерде жазылған тексін, сарбаздар көрнекі ақпарат ретінде, көру арқылы қабылдайды.

Фотогазет белгіленген шығару мерзімі жоқ, бірақ, кварталына бір рет шығады.

Фотогазет, әдетте стандартық ватман парағында шығарылады және ода болу қажет:

- үндеу-эпиграфтар (жоғарыда, оң жақ бұрышында);

- өзінің жеке атауы;

- газет шығарған бөлімше көрсетіледі;

- «фотогазета» жазуы (әдетте, ватман парағынын тігінең, оңнан солға қарай);

- газетты шығарғандардын аты-жөні көрсетілетін орны.

Егерде фотогазет шығаратын мерзімі болса, онда нөмер мен шыққан уақыты көрсету керек.

Фотогазет рәсімдеу үшін 9-12 штук, 13х18 см фотографиялар қолдануға болады. Егер олар бір жағдайды маныздаса (жас сарбаздардын әскери ант қабылдауы), онда фоталарды дәйікті түрде қою керек. Ортада манызды фота қойылады. Композиция тәртібінде бұзылмауға тірісу керек, сонда газеттін аяқталған мағынасы болады.

Әр фотосүрет мағынасы кең және қысқа жазылу керек.Әскери атақтары(шендері) толық жазылады, аты-жөні жазылады (фамилия и инициалы)

Қабырға және фотогазеттер ауысқан сайын арнайы тігінге жиналады, рота канцеляриясында сақталады және оқу-тәрбие жүрісінде басқарма құрамымен қолданылады.

2. Ақпарат термині латынның “information” деген сөзінен шыққан, яғни қазақша баламасы “ түсініктеме, баяндама ”.

Ақпарат істің жай-күйі және біреудің іс-әзекеті туралы ақпарат, мәлімдеме немесе қандайда бір нәрсе туралы мәліметтер жиыны. Ақпарат дегеніміз, оны алушы кісіге дейін қабылдау механизмінің қабылданды – түсінікті - бағаланды деген үш сүзгісінен өткен нәрсе.

Мұндай анықтама ақпаратты үш деңгейде қарауға мүмкіндік береді: синтаксистік, сематикалық және прогматикалық.

Ақпарат–– істің жағдайы, қандай да болмасын оқиға немесе біреудің қызметі туралы хабарлау,мәлімет беру. Ақпарат билігі–ақпарат құралдарының қоғамда атқаратын рөлі. Ақпарат құралдары хабарларды халық арасына таратады, қоғамдық пікір қалыптастырып, саяси жұмыстар жүргізуге және т.с.с. мүмкіндік береді. Солардың арқасында қоғамда тұрақтылық, ынтымақтастық ахуал орнығады немесе тұрақсыз жағдай қалыптасады. Ақпарат құралдарының адамдарға тигізетін ықпалын ескере келе, әдетте, оны заң шығарушы,атқарушы,сот билігімен қатар қойып, «төртінші өкімет» деп те атайды.

3. Бөлім, бөлімше жалпы жиналысы - мүмкіншілігінше әскерде әскери қызметшілер арасында тығыз байланыс үстауға арналған, жапай-насихаттау жұмысының құралдарынын түрі болып табылады.

№17 Билет

1. Ақпарат құралдары?

2. Салтанатты жиналыстар?

3. Сұхбатасудің мағынасы мен мәні, оның мазмұны мен түрлері?

1. Ақпарат құралдары –– кең мағынасында: бұған жұртышылыққа хабар тарататын құралдардың бәрі –– газет, журнал, телевизия және радио, ғылыми хабаршылар, бюллетеньдер, пресс-релиздер, ғылыми жинақтар, жарнамалық мәтіндер жатады.

Қалыптасқан мағынасында: мерзімді баспасөз, телевизия мен радио,ақпарат агенттіктері,әр түрлі байланыс жүйелері енеді.

Баспасөз,телевизия және радио тек ақпарат тарататын құрал ғана емес,олар көпшілікке ұсынылатын материалдарын түсіндіреді,бұл материалдарына көркемдік түр мен сипат береді,сол арқылы көрерменнің, тыңдарманның эстетикалық сұранысын өтейді.

Ақпарат құралдары –– мемлекеттік тәуелсіздігінің саяси-эконмикалық және ғылыми-технологиялық дербестігімен пара-пар басты белгілерінің (атрибуттарының) бірі.

2. Салтанатты жиналыстар мемлекеттік мерекелерге немесе әскер және елдегі манызды жағдайларға арналады. Салтанатты жиналыстарға жоғарғы басшылықтар, жергілікті басқару органдары, соғыс және еңбек ардагерлері, Қарулы күштер жұмысшылары мен қызмешілері шақырылады.

Кейде жиналыс басталуы алдында бөлмеге бөлімнің жауынгерлік туы еңгізіледі.Осындай жиналыста әдеттегіндей президиум сайланбайды, ал алдын ала анықталады.

3. Сұхбаттасу бөлімше командирінің,белсенділер мүшелерінің ең таратылған жұмыс жүргізу түрі болып саналады.

Сұхбаттасу қатал қамтамасыз етуді талап етпейді, оны барлық мезгілдерде және қызмет кезендерінде және әскери қызметшінін қызметінде өткізуге болады, атап айтқанда:

- оқу үзіліс кезінде;

- атыс шебінде,танкодромда және полигонда;

- қарауыл қызметін атқару кезінде, жауынгерлік кезекшілікте,марш және аялдама кезінде.

- тактикалық жаттығулар және жауынгерлік тапсырманы орындау кездерінде.

Сұхбатасу – бұл жеке құрамға керекті білім беру, қызметтік және азаматтық борышын атқару кезінде жеке және қызметтік қасиетін орындау қасиетін жеткізудін тәрбие жұмысының жедел түрі.

Сұхбатасу тақырыптары әр спектірлі және мынандай тақырыптарда жүргізілуы мүмкін: «Қазақстан халқының достығы – оның қорғану қабылеттінің негізі.», « Қырағылық біздін қару», «Әскери борышқа сенімді болу керек», «Жарғы бойынша қызмет ет – абырой мен данққа ие боласын», ж.т.б.

Сұхбат әр түрлі жауынгерлік оқу іс-шаралар: тактикалық жаттығулар, марш кезінде, қорытынды тексеру, алдына, профилақтикалық мақсатымен жүргізіледы.

№18 Билет

1. Ақпарат саясаты.

2. Басшылық құжаттардын талабы бойынша бөлімшедегі жауынгерлік және мемлекеттік құқықтық дайындығы бойынша, әскери тәртіп жағдайдың қорытынды жүргізуді ұйымдастыру.

3. Қорғаныс министрлігімен әскери дайындықтын 4 дәрежесі?

1. Ақпарат саясаты –– мемлекеттік органдардың қоғамдағы ақпараттар желісін дамытуға бағытталған ретеушілік қызметі. Бұл тек телекоммуникацияларды, ақпараттық жүйелерді немесе бұқаралық ақпарат құралдарын ғана емес,барлық түрдегі –– іскерлік, бәзілдік, ғылыми-танымдық, хабарламалық, т.б. сипаттағы ақпараттарды жасауға,сақтауға өңдеуге,көрсетуге,таратуға байланысты өндірістік үрдістер мен қарым-қатынастардың бүкіл жиынтығын қамтиды.

Баспасөз,радио,телевидениенің негізгі міндеті –– жалпы информацияны жинап,өңдеп,халықа ұсыну.

2. Әскери қызметшілердін және әскери ұжымдар қызметінің қорытындысын жүргізу - бұл қойылған мақсаттарды және жауынгерлік және мемлекеттік құқықтық дайындығы бойынша тапсырмаларды, жауынгерлік сайыс бойынша алынған міндеттерді, тәрбие және идеялогиялық жұмыстарын жұйелі талдап жұргізу.

ҚР Қарулы Күштерінде жауынгерлік оқуды,тәрбие жағдайын және жауынгерлік сайысты қорытындау және талдау жүргізу нақты ретке келтірілген.

Жауынгерлік және мемлекеттік құқықтық дайындығы бойынша, әскери тәртіп жағдайын қорытынды жүргізіледі:

- Бөлімшеде,экипажда, есептопта- жұмыс аяғында;

- Взводта – 1 рет аптасына, апта аяғында;

- Ротада (батареяда) – 1 рет аптасына

Қорғаныс Министрінің бұйрықтары мен директиваларына сәйкес жауынгерлік сайыс қорытынды жүргізіледі:

- Есептопта, экипажда, бөлімшеде, - апта сайын;

- Взводта – айына 2- рет;

- Ротада (батареяда) – ай сайын;

- Жеке батальонда, бөлімде, бірліктерде – квартал сайын және оқу мезгілі сайын.

Тапсырма мен нормативтер бойынша міндеттер, жоспарлық жауынгерлік дайындық тікелей аяқталу бойынша бағаланады және қарастырылады

Бір күнді, апта бойы болған жауынгерлік сайыстын жұргізуын қорытындысын талдап, командирлермен тәрбие органдары жеке құрамды қорытынды аяқталуға ғана кұресуге жұмылдыру емес, үдайы жеке құрамның моральдық әсер ету .

Қорытындыны талдау әскери ұжымдардын жағдайында жоғары беріктілікті, талапшылықты, әр сарбаздын күш қайрат және игілікті мүмкіншілік жағдаймен біріктіріп құруды ұйғарады.