2. Астананың Ақмола қаласына көшірілуінің себептері мен тарихи маңызы.
Тәуелсіз Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріндегі елеулі өзгерістердің бірі астананың ауысуы болды. Қазақстан Республикасының Президенті өзінің «Қазақстан жолы» атты еңбегінде астананы Алматыдан Ақмолаға ауыстыру туралы шешім қабылдамас бұрын ұзақ ойланғанын барлық қадамдарын есептеп тарихшылармен, саясаттанушылармен, мәдениеттанушылармен ақылдасқанын, басқа елдердің астаналарын көшіру тарихымен танысқанын айта келіп, астананы ауыстырудығ негігі себептерін былайша түйіндейді:
Біріншіден; Астананы аустыру Қазақстанды геосаяси жағынан күшейтудің қажеттігінен туындады. Сондықтан елдің бас қаласының орнын аныұтауға ерекше көңіл бөлінді. Астан өзіне еуропалық және озық дәстүрлерді сіңіріп отырған Еуразия құрлығының орталығы болып табылады.
Екіншіден, бұл шешімді қабылдағанда қауіпсіздік мәселесі де еске алынды. Тәуелсіз мемлекеттің астанасы мүмкіндігінше, сыртқы шекараларынан жырақта және елдің ортасында орналасуы тиіс.
Үшіншіден, астананың орнын ауыстыру Қазақстанның экономикасын сауықтыру қажеттігінен де туындады. Ол елдің экономикасы үшін тиімділікті қамтамасыз етті. Облыс орталықтары дами бастады. Экономиканың құрылыс материалдары өндірісі, жол төсеніштері, энергетика және машина жасау сияқты салалары аяғынан тік тұрды. Тұрғын үй құрылысы бұрын соғды болып көрмеген қарқынмен дамыды.
Төртіншіден, астананы көшіре отыры, құрамы жағынан көп ұлтты біз тұрақты полиэтникалық мемлекетті құру, Қазақтанды мекендеп отырған халықтардың арасындағы достықты сақтау бағытын есте ұстадық.
Елбасы Н. Ә. Назарбаев 1997 жылғы 20 қазанда "Ақмола қаласын Қазақстан Республикасының астанасы деп жариялау туралы" жарлық шығарды. Осы құжатқа сай Ақмола Қазақстанның астанасы құқығына 1997 жылға 10 желтоқсаннан бастап ие болды.
1998 жылдың 6 мамырында Президент Н. Ә. Назарбаев "Ақмола қаласының Қазақстан Республикасының астанасы - Астана қаласы болып өзгертілгені туралы" жарлыққа қол қойды. Жаңа астананы әлемге таныстыру - ресми тұсаукесер той 1998 жылғы 10 маусымға тағайындалды, 6 шілде- Астана күні, мемлекеттік мереке болып белгіленді.
Бүгінде Астана-елдің ірі мегаполисі, жаңа ұрпақтың қаласы. Қазақстанның үйлесімді дамып келе жатқан елордасы.
3.Қазақстан аумағындағы сақ-сармат дәуірінің археологиялық
ескерткіштері және олардан табылған алтын киімді адамдардың обаларын картаға белгілеңіз.
Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан:Патша обасына Бесшатыр қорымы мен Есік обасы жатады. Бесшатыр қорымы Іле өзенінің оң жағалауындағы Шылбыр деген жерде, ол 31 обадан тұрады. Қорымның барша обалары екі топқа бөлінеді, үлкен обалар — диаметрі 45 м-105 м-ге дейін. Биіктігі 6-18 м. Салынған уақыты б.з.д. 5 ғ.
Шығыс Қазақстан-Алтай аясынан, Шыңғыстау мен Тарбағатай бөктерлерінен кездеседі. Үлкен патша обалары бар. Ол Шілікті алқабында шоғырланған.
Орталық Қазақстан-бұл жерден Тасмола мәдениеті (б.з.д. 7-3 ғғ.) ашылды.
Арал өңірі-Арал өңірі сақалар мәдениеті Тегіскен, Ұйғарақ, Оңтүстік Тегіскен қорымдары.
Батыс Қазақстан-Еділ мен Жайық арасындағы аймақтан қорымдардың көп шоғырланған жері — Үлкен және Кіші өзеннің бойлары, Қамыс-Самар көлдерінің өңірлері, Елек, Шаған, Ембі жағалаулары.
Сармат дәуірінің ескерткіштері - Ертістің жоғары жағынан-Шілікті, Орталықта -Жыланды, Батыс Қазақстан-Бесоба қорғандарынан табылды.
«Алтын адам» — 1970-ші жылдарының басында Есік қорғанында — сақтар тайпасының жас көсемінің зираты табылды.Дәлірек айтқанда: Алматы облысы Есік қаласының солтүстігіндегі Есік өзенінің сол жақ жағалауындағы темір дәуірінен сақталған сақ обасынан табылған алтын киімді сақ жауынгерінің мүрдесі. 1969-1970 жылдары археолог К.А. Ақышев тапқан.
«Сармат көсемі» екінші алтын адам Атырау облысындағы Ембі өзенінің сол жағалауына орналасқан б.з.б. ІІ ғасырға жататын Аралтөбе қорғанынан табылған. Шығыстағы Зайсанның Шілікті ауылынан 65 шақырым жерде орналасқан Бәйгітөбе қорымынан 2009 жылы археологтар үшінші Алтын адамды табады. Бұл күнде олардың саны жетеу. Есік, Берел, Шілікті, Атырау, Бесоба, Тараз және Үржар обаларынан табылған алтын киімді, ежелгі батырлар.
18- билет
Ақ Орда (саяси тарихы, мәдениеті, шаруашылығы)
1993жылғы 1995 жылғы қабылданған Қазақстан Республикасы Конституцияларының негізгі өзгерістері.
Б.з.б. ІІІ ғасыр мен б.з.-дың V ғасыры аралығында өмір сүрген Қазақстан аумағындағы тайпалық бірлестіктердің орналасқан аймақтарын картаға белгілеңіз.
Жауабы: