- •1,Физиология ұғымы
- •2.Ауыздағы ас қорытылу.
- •3.Ұйқы безі, гормондары
- •1.Ағзаның ішкі ортасы туралы түсінік
- •2. Асқазандағы ас қорыту
- •3. Бүйрекүсті безі. Қыртысты қабатының гормондары
- •1.Қанның функциясы, физико-химиялық қасиеті
- •2. Аш ішекте астың қорытылуы
- •Асты сіңіру.
- •Ас сіңіру механизмі.
- •3. Бүйрекүсті безі, милы қабатының гормондары
- •1.Қанның құрамы, қан плазмасы және оның құрамы
- •2.Сіңірілу және оның физиологиялық маңызы
- •3.Жыныс бездері. Ер және әйел жыныс бездерінің гормондары
- •1.Қан және формды элементтері. Эритроцит
- •2.Ағзадағы зат алмасу жүйесіне түсінік.
- •3.Қозғыш тіндерге түсінік
- •1.Қанның формды элементтері. Лейкоцит, қасиеттері мен қызметі
- •2.Дәрумендерге түсінік және олардың маңызы
- •3.Жүрек биотогы және оның тіркелуі (экг)
- •2.Бүйрек физиологиясы, құрылысы
- •3.Биоэлектрлік құбылыстың тірі тінде пайда болуы
- •1.Тромбоциттердің қасиеті мен функциясы
- •2.Юкстагломерулалық аппарат
- •3.Бүйрекүсті безі. Қыртысты қабатының гормондары
- •1.Гемостаз. Қанның ұюы және ұюға жүйе
- •2.Нефрон құрылысы
- •3.Синапс туралы түсінік, құрылысы, құрылымы және түрлері
- •1.Қан топтары.
- •2. Зәрдің түзілуінің механизмі. Шумақтық сүзілу
- •3.Парабиоз туралы түсінік. Қозғалыс аппараты..
- •Еттің жиырылуы.
- •1.Гемостаз. Қанның ұюы және ұюға жүйе
- •Түтікшелердегі сіңірілу (Реабсорбция)
- •Бұлшық еттердің физиологиялық қасиеті. Бұлшық еттің жиырылу түрлері
- •Бұлшықеттің жиырылу түрлері.
- •1.Кіші және үлкен қанайналым шеңбері
- •2.Жинағыш түтіктердің қызметі
- •3.Нейронның қызметі мен құрамы
- •1.Жүрекке анатомиялық мінездеме
- •2.Бүйрек қызметін реттеу
- •3.Рефлекс. Рефлекстік доға
- •1.Жүрек бұлшықетінің физиологиялық қасиеті
- •2.Зәрдің құрамы
- •3.Рефлекстік жіктелуі
- •1.Жүрек айналымы, оның кезеңдері
- •2.Зәр шығарудың механизмі
- •3.Жүйке орталығы жайлы түсінік
- •1.Жүрек қызметінің сыртқы белгілері ( жүрек тондары , жүрек ұшы, соққысы)
- •2.Тері бездері, терінің бөлінуі
- •3.Жұлынның орталығы және функциясы
- •1.Жүрек қызметінің көрсеткіштері
- •2.Ішкі сөлініс бездеріне жалпы мінездеме
- •3.Сопақша мидың физиологиялық рөлі
- •1.Жүрек қызметінің реттелуі
- •2.Гормон түсінігі және қасиеті
- •3.Орталық мидың физиологиялық рөлі, құрылымы
- •1.Қантамырларының түрлері, құрылысы, ерекшеліктері
- •2.Гипофиздің физиологиялық рөлі. Гипофиздің алдыңғы, артқы, ортаңғы бөлім гормондары
- •3.Мишықтың физиологиялық маңызы
- •1.Қан қысымы, пульс туралы түсінік
- •2.Қалқанша безі, оның физиологиялық маңызы
- •3.Жжж анатомиялық және физиологиялық ерекшеліктері
- •1.Лимфа құрамы, қасиеті
- •2.Гемостаз туралы түсінік
- •3.Жжж жайлы түсінік, шартты рефлекс түрлері
- •1.Тыныс алудың ағза үшін маңызы
- •2.Есте сақтау, маңызы және физиологиялық механизмі
- •3.Жжж түрлері
- •1.Тыныс алу жүйесіне анатомиялық мінездеме
- •2.Ұйқы физиологиясы
- •3.Сана туралы түсінік
- •1.Дем алу және дем шығару механизмі
- •2.Бас ми қыртысының қызметі және құрылысының ерекшеліктері
- •3.Рецепторлардың жіктелуі
- •1. Өкпе көлемі. Өкпе вентиляциясы
- •2.Аралық мидың физиологиялық рөлі
- •3.Жақыннан, алыстан көргіштік. Бейімделу
- •1.Асқазан ішек жолының қызметі
- •2.Айырша бездің физиологиялық рөлі
- •1.Ас қорыту маңызы
- •2.Базальды ядролардың қызметі және түзілуі
- •3.Вестибулярлы аппараттың физиологиялық рөлі
- •2.Тыныс алу орталығы, оның орналасуы
- •2.Тоқ ішекте ас қорытылуы
- •3.Дәм сезу және көркемдік мүшелер
- •1.Тамақтану туралы түсінік, физиологиялық маңызы
- •2.Ұлтабарда ас қорытылуы
- •3.Тактильді, температуралық және ауру сезімталдығы
- •1.Адамдағы жылу алмасу
- •2.Қалқанша маңы безі, физиологиялық рөлі
- •3.Рефлекс.Рефлекстік доға. Көру мүшесінің құрылысы. Көздің аккомадация механизмі. Бинокулярлы көру
- •Көру анализаторы
1.Қанның формды элементтері. Лейкоцит, қасиеттері мен қызметі
1 литр қанда 4,9-9х109/л лейкоцит болады. Лейкоцит қанның ақ клеткасы, ядросы бар, амеба сияқты протоплазмасынан жалған аяқтар шығарып қозғалады.Қанда лейкоцит санының көбеюі лейкоцитоз деп, азаюы лейкоцитопения деп аталады.
Ipi ядросы болады. Орташа диаметрі 6-25 мкм.
Tүсciз жасушалар, сондықтан оларды немесе аққан жасушалары деп атайды.
Олардың пішіні тұрақты болмайды, амеба тәрізді жалған аяқтарымен қан тамырларының қабырғасынан өтіп кете алады.
1мм3 қанда 4000-8000 лейкоцит болады.
Олар түріне байланысты бірнеше күннен бірнеше жылдарға дейін тіршілік етеді.
Жіліктің кемігінде, көкбауырда, айырша безде (тимус), лимфа түйіндерінде түзіледі.
Бауыр мен көкбауырда жойылып отырады.
Лейкоциттердің негізгі қызметі организмді микробтардан денеге зиянды заттардың енуінен сақтау.
Олар зиянды әсер туатын жерге тез жетеді. Сондықтан лейкоциттер тек қанныңқұрамында ғана болмайды, олар ағзаның барлық жерлерінде кездеседі. Лейкоциттер микробтармен жарақаттанған жасушалардың бөліп шығаратын химиялық заттарына
сезімтал болғандықтан, сол жаққа қарай жылжиды,
Лейкоциттер 2 топқа бөлінген:
Лейкоцит түрлері. Лейкограмма (%)
1.Гранулоциттер немесе түйіршікті лейкоциттерге нейтрофильдер, эозинофильдер, базофилъдер жатады. Цитоплазмасы түйіршікті, ядросы сегменттелген.
2.Агранулоциттер немесе түйіршіксіз лейкоциттерге моноциттер, лимфоциттер жатады. Олардың цитоплазмасында түйіршіктер кездеспейді және ядролары сегменттелмеген. Нейтрофильдер микроорганизмдерді фагоцитоз арқылы жоя алады. Лейкоциттердіңәр түрлі микроорганизмдерді қорытып жіберуін И.И.Мечников фагоцитоз (қарбу) деп, ал обыр жасушаларды "фагоциттер" деп атаған. Ол 1883 жылы иммунитеттің жасушалық теориясын құрды және фагоцитоздың қорғаныштық ролін ашып Нобель сыйлығына ие болды. Олар лизосомалардағы өзінің ферменттері арқылы қорытып отырады. Мұндай жағдайда көптеген лейкоциттер тіршілігін жояды. Бұзылған лейкоциттер ipiң болып жарадан бөлініп шығады.
Эозинофильдер саны аллергиялық реакцияларда және ішек құрттарын жұқтырғанда көбейеді. Базофилъдер биологиялық белсенді заттар - гепаринді (қанныңұюына жол бермейді)
және гистаминді (қантамырларын кеңейтеді) түзеді.
Иммунитетте лимфоциттер мен моноциттердіңмаңызы көбірек. Моноциттер лейкоциттердіңішіндегі еңipici.Олар барлық лейкоциттердің 4-8%-ын құрайды. Олар фагоцитарлық белсенділікпен сипатталады. Бip моноцит 100 микробты жояды. Моноциттер макрофагтарға айналып отырады.
Лейкоциттердің 25%-ын лимфоциттер құрайды. Олардың басым бөлігі лимфада. Олар жіліктің кемігінде пайда болады, әрі қарай дамитын мүшеге байланысты Т-лимфоциттері және В-лимфоциттері болып бөлінеді. Лимфоциттер - арнайы иммундық жүйенің элементтері.
2.Дәрумендерге түсінік және олардың маңызы
Тағамда дәремендердің жеткіліксіз болуы адам ағзасын әлсіретеді, мұндай жағдайды гиповитаминоз д.а. оған ауа райының қолайсыз жағдайы, ауасы лас жержде ұзақ жұмыс істеу, сондай-ақ гастрит, гельминтоз, лямблиоз т.б аурулар себеп болады. Дәрумен жетіспеушілік болғанда ағзада зат алмасу процесі бұзылып, оның жұқпаға қарсы тұру қабілеті нашарлайды. Сондай –ақ адам күйзеліске ұшырағанда , ауа райының құбылмалы кезеңдерінде , әйелдердің жүкті немесе бала емізуі кезінде т. б жағдайда ағзада дәремен жетіспеушілік артады. Барлық дәрумендер майда және суда еритіндер деп 2 топқа бөлінеді. Майда еритіндерге А,
Д,Е,К дәремендері, ал суда еритін дәрумендерге С,РР және В тобындағы барлық дәрумендер жатады.
Дәремендер ағзада ферменттердің түзілуіне қатысады, дәрумендер тағам құрамында аз мөлшерде болғанымен, ағза үшін өте қажетті заттар. Дәременсіз ағзаның дамуы, өсуі, тіршілігін жалғатыруы мүмкін кемес. Қазіргі кезде дәрумендердің 30-ға жуық түрлері бар. Дәремендер әсіресе балалар мен жасөспірімдер үшін өсуі, дамуы үшін қажет. Ағзаның иммундық қабілетін арттырады.
