- •Ферроқорыту өнрекәсібінің даму тарихы және қазіргі күйі
- •2. Ферроқорыту үрдістерінің жіктелуі
- •1 Ферроқорытпалардың жіктелуі және қолданылуы
- •I. Үлкен ферроқорытпалар тобы (ірі тоннажды қорытпалар):
- •II. Кіші ферроқорытпалар тобы (кіші тоннажды ферроқорытпалар):
- •2 Ферроқорытпалар сапасына қойылатын негізгі талаптар
- •3 Қолданылатын тотықсыздандырғыштар түріне байланысты ферроқорыту үрдістерінің жіктелуі
- •4 Қолданылатын агрегат түріне байланысты ферроқорыту үрдістерінің жіктелуі
- •5 Технологиялық белгілер бойынша ферроқорыту үрдістерінің жіктелуі
- •3 Ферроқорыту үрдістерінің физика-химиялық негіздері
- •1 Ферроқорыту үрдістерінің термохимиясы
- •2 Оксидтер түзілуі реакциясының термодинамикасы
- •3 Карбидтер түзілу реакцияларының термодинамикасы
- •4 Ферроқорыту үрдістерінің термокинетикасы
- •5 Ферроқорыту үрдістеріндегі металдық ертінділер ролі
- •6 Ферроқорыту үрдістеріндегі қождар ролі
- •4 Кристалдық кремний электрометаллургиясы
- •1 Кремний мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Кремнийдің көміртегімен тотықсызданудың теориялық негіздері
- •3 Кристалдық кремний сұрыптары, қолдану облысы және шикіқұрам материалдарының сапасы
- •4 Ферроқорытпалар өндірісіндегі көміртекті тотықсыздандырғыштар
- •5 Кристалдық кремнийді балқыту технологиясы
- •6 Кремний карбидін өндіру технологиясы
- •5 Ферросилиций электрометаллургиясы
- •1 Ферросилицийдің сұрыптары, микроқұрылымы және қасиеттері
- •2 Ферросилицийді балқыту кезіндегі кремнийдің көміртегімен тотықсыздануының теориялық негіздері
- •3 Ферросилицийді балқыту және құю технологиясы
- •4 Ферроқорытпаларды балқытудың электрлік режимі
- •5 Ферросилицийді тазарту технологиясы
- •6 Ферросилиций өндірісінің қалдықтары мен оларды пайдаға асыру
- •7 Марганец қорытпаларының электротермиясы
- •1 Марганец пен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Марганецтің минералдары, кендері және концентраттары
- •Кесте 2 – Қазақстан Республикасының мемелекеттік балансындағы марганец кен орындары
- •3 Марганец қорытпаларының сұраптары мен өңдіру көлемдері
- •4 Жоғары көміртекті ферромарганец технологиясы
- •5 Ферросиликомарганец электротермиясы
- •6 Металдық марганец, орта және төмен көміртекті ферромарганец электротермиясы
- •8 Ферровольфрам электрометаллургиясы
- •1 Вольфрам мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Вольфрамның минералдары, кендері мен концентраттары
- •3 Ферровольфрамды көміртегісиликотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •4 Ферровольфрамды алюмотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •9 Ферромолибденнің силикоалюмотермиясы
- •1 Молибден мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Молибденнің минералдары, кендері мен концентраттары
- •3 Молибденит концентратын тотықтыра күйдіру
- •4 Ферромолибденді пештен тыс силикоалюмотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •10 Феррованадий өндірісі
- •1 Ванадий мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Ванадийдің минералдары, кендері және концентраттары
- •3 Ванадий пентаоксидін өндіру технологиясы
- •4 Феррованадийді силикоалюмотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •5 Феррованадийді алюмотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •6 Ферросиликованадийді балқыту технологиясы
- •11 Ферротитан электрометаллургиясы
- •1 Титан мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Титанның минералдары, кендері мен концентраттары
- •3 Ферротитанды алюминотермиялық әдіспен алу технологиясы
- •4 Металдық титанның магнийтермиялық өндірісінің технологиясы
- •12 Ферроникель электрометаллургиясы
- •1 Никель мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Никельдің минералдары мен кендері
- •3 Ферроникельді алу және рафинадтау технологиясы
- •13 Түйіршіктелген ферросилицийді өндіру технологиясы
- •1 Балқымаларды диспергациялаудың теориялық негіздері
- •2 Ферросилиций сапасына қойылатын талаптар мен қолданылатын шикіқұрам матераилдары
- •3 Ферросилицийді балқыту
- •4 Ферросилиций балқымасын диспергациялау
- •5 Ферросилиций ұнтағын өңдеу
- •1 Бор мен оның қосылыстардың қасиеттері
- •2 Бордың минералдары мен кендері
- •3 Ферроборды балқыту технологиясы
- •4 Бор карбидін балқыту технологиясы
- •15.1 Цирконийлі ферроқорытпалар электротермиясы
- •1 Цирконий мен оның қосылыстарының қасиеттері
- •2 Цирконийдің минерадары, кендері мен концентраттары
- •3 Ферросиликоцирконийді алюминотермиялық әдіспен алу
- •4 Ферроалюминоцирконийді алюминотермиялық әдіспен алу
- •15.2 Электрокорунд электротермиясы
- •1 Корунд пен оның балқымаларының қасиеттері
- •2 Электрокорунд түрлері мен алу жолдары
- •3 Қалыпты электрокорунд алуға арналған шикізат және оған қойылатын талаптар
- •4 Қалыпты электрокорундты балқыту технологиясы
2 Ферросилиций сапасына қойылатын талаптар мен қолданылатын шикіқұрам матераилдары
Ақтөбе ферроөорыту зауытында өндірілетін ферросилицийдің химиялық және гранулометриялық құрамына қойылатын талаптар 1-кестеде келтірілген.
Кесте 1 – Түйіршіктелген ферросилицийдің химиялық және фракциялық құрамына қойылатын талаптар
Марка |
Массалық үлес, % |
Фракциялық құрам, % |
||||||||||||
Si |
Mn |
C |
P |
S |
Cr |
+0,16 |
-0,16 |
-0,071 |
-0,04 |
|||||
Кем |
кем |
артық |
||||||||||||
ФС15Г-1 |
13-17 |
1 |
1,5 |
0,15 |
0,06 |
5,0 |
5 |
95 |
70 |
40 |
||||
ФС15Г-2 |
13-17 |
1 |
1,5 |
0,15 |
0,06 |
5,0 |
5 |
95 |
60 |
30 |
||||
ФС15Мн(г)-1 |
13-17 |
5 |
1,5 |
0,15 |
0,06 |
5,0 |
5 |
95 |
70 |
40 |
||||
ФС15Мн(г)-2 |
13-17 |
5 |
1,5 |
0,15 |
0,06 |
5,0 |
5 |
95 |
60 |
30 |
||||
Ферросилицийдегі ылғал мөлшері 0,8%-дан аспауы тиіс. Ферросилицийдің химиялық құрамы 6,6-7,2 г/см³ аралығындағы тығыздылықты және магнитті фракцияның 100% шығымын қамтамасыз етеді.
Түйіршіктелген ферросилиций өндірісінде келесі шикіқұрам материалдары қолданылады:
- ФС25, ФС45 немесе ФС75 маркалы ферросилиций, фракциясы 0-60 мм;
- болат жоңқасы, орам қзындығы 50 мм-ден кем болуы тиіс;
- әк, фракциясы 0-70 мм (СаО > 90%) және кварц құмы.
3 Ферросилицийді балқыту
Түйіршіктелген ферросилиций өндіру үрдісі келесі негізгі сатылардан құралады (сурет 2):
- ферросилицийді доғалы электр пеште балқыту;
- арнайы қондырғыда диспергациялау;
-
фракцияларғ
Сурет 2 – Түйіршіктелген ферросилицийді өндіру технологиясы
Ферросилицийді балқыту доғалы болат балқыту пешінде (ДСП-1,5) периодты үрдіспен іске асырылады. Пеш магнезитті кірпішпен қаланып, графиттелген электродтар қолданылады.
Балқыту келесі кезеңдерге бөлінеді:
- шикіқұрамды тиеу;
- пешті қосу;
- шикіқұрамды балқыту;
- балқыманы шығару.
Ақтөбе ферроқорыту зауытында қабылданған технология бойынша түйіршіктелген ферросилицийді балқыту үшін келесі шикіқұрам қолданылады:
- ферросилиций ФС75 – 145-180 кг;
- болат жоңқасы 500 кг;
- айналымдағы қалдықтар (> 0,16 мм) – 500 кг;
- әк 40 кг;
- кварц құмы - 30 кг.
Шикіқұрам материалдарын пешке келесі тәртіппен тиейді: алдымен бай ферросилиций, содан кейін түйіршіктелген ферросилицийдің айналымдағы қалдықтары (фракциясы > 0,16 мм) және кейіннен темір жоңқасы тиеледі. Пеш қосылып, жүктеме алынғаннан кейін пеште сұйық металл пайда бола бастайды. Кремнийдің тотығуын және SiO түрінде жоғалымдарын азайту, сонымен қатар доғалардың тұрақты жануын қамтамасыз ету үшін пешке қож түзгіштер (әк) тиеледі.
Тоқ жүктемесі тұрақтанғаннан кейін үрдістің келесі кезеңі басталады. Балқытудың жалпы ұзақтығы 2-2,5 сағатты құрайды, ал электр энергияның шығыны 1600-1800 кВт сағ құрайды.
Металды пештен шығарар алдында, пешті жұмысшы терезе жағына еңкейту арқылы қож құйылып алынады. Дайын металл балқымасы алдын-ала табиғи газбен қыздырылған шөмішке шығарылып, диспергаторға тасымалданады.
Пештің қалыпты жұмысын қамтамасыз ету және пеш түбінің футеровкасын сақтау үшін балқыманы шығарғаннан кейін пеште әр-дайым металдың белгілі-бір деңгейі қалып отыруы қажет. Ол үшін балқыманы шығару барысындағы пешті еңкейту бұрышы тұрақты болуы тиіс.
