Ү сынып. «Атамұра»
Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектептерінде оқыту үдерісі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты (бұдан әрі – ҚР МЖМБС 1.4.002-2012) негізінде, ҚР Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 және 2012 жылғы негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарлары және ҚР Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығымен бекітілген орта мектептің оқу бағдарламалары 2016-2017 оқу жылында Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін (сонымен бірге инклюзивті білім беруді жүзеге асыратын) ұйымдарында ғылым негіздерін оқытудың ерекшеліктері туралы әдістемелік нұсқау хат арқылы жүзеге асырылады.
Жалпы білім беретін мектептің 5-6 сыныптарындағы музыка сабақтары – білім мен тәрбие беру ісіндегі маңызды саланың бірі. 5 сыныптың музыкалық оқу құралына енгізілген қазақтың халық ән күйлерімен әуен-саздары халық композиторының шығармалары арқау болды.
Оқулық бағдарламасының басты мақсаты мен міндеті әр оқушының – мүмкіндігін қабілетін дамыту, терең сезімін оятып өмірге шынайы құштарлық қуатын орнықтыруға жол сілтеу, парасаттылыққа тәрбиелеу. Домбыра аспабында ойнай білу тәсілдері де қарастырылған.
5 сынып оқулығының негізгі мақсаты -дәстүрлі қазақ музыкасының өткен және қазіргі замандағы адам өмірінің байланысы және оның композиторлық шығармашылығындағы рөлі туралы білім береді .Түркі және шығыс халықтарының музыка мәдениетіне деген қызығушылығын арттырады . Әлемдік музыка мәдениетінің жетістіктерін бағалауға үйретеді .Музыкалық талғамды және эстетикалық қажеттілікті дамытады .
Бұл оқулықта оқушылардың жас ерекшелігіне қарай ескеріліп ,әрі қарай кең көлемде дамытылып, жаңа түсінік .жаңа мазмұн – мағынада ілгерілеп жаңа ауқымды шығармалармен толықтырыла берілген.
Оқулықта «Айтыс және жыраулық өнер» деген тақырыпта айтыс өнері туралы кең мағлұматпен басталған сабақ ,әрі қарай «Ғасырлармен сырласқан сазды аспаптар» «Әлем халықтарының музыкалық театры» «Дәстүр және жаңашылдық» ұлттық және әлемдік музыка мәдениетімен толық таныстырыла жалғасады .
Бұл сыныпта әр мерекеге тоқталып , музыка сауаттылығы да күрделене таныстырылады . Дәстүрлі күйшілік , әншілік өнермен жалғасып келіп , басқа елдердің музыка мәдениеті, театры туралы кең көлемді мағлұмат алады . 5 сыныпқа арналған «Музыка » оқулығы жалпы білім беретін мектеп оқушыларына арналғандықтан , біз кәсіби музыкант тәрбиелеуді мақсат етпейміз . Негізгі бағыт - жас ұрпақты жан – жақты ,рухани дүниесі бай еліміздің білікті азаматы етіп даярлау .
5 Сынып і жартыжылдық
№ |
Өтілетін материалдар |
Сағат саны |
Күні |
Қосымша көрнекілік құралдар |
Музыка сауаты Аспапта ойнау. |
Пән-аралық байланыс |
Үй тап - сырмасы |
Сабақтан тыс оқу |
|
|
І тоқсан Айтыс және жыраулық өнер 8 |
||||||||
1 |
Айтыс өнері . Айтыс түрлері - қайым , түре және сүре |
1 |
|
Бейнеролик айтыстан үзінді . Өткен кезең, қазіргі заман айтыс-кер ақындар бейнесі, үнтаспа .домбыра . |
Домбырамен айтыс әуенінің бастапқы буыны .Айтыс сөздері (Елігай халқым әуенімен). |
Саз тарихы Әдебиет |
Айтыс сөздері (Елігай халқым әуенімен). Айтыс түрлерін жаттау |
Айтыскер ақындардың жинақтарын оқып танысу. |
|
2 |
Қысқа қағыспа айтыс |
1 |
|
Біржан мен қыздың суреті. үнтаспа .домбыра |
Айтыс әуенінің жалғасы . Біздің елтаңба әні |
Музыка әдебиеті. Бейнелеу |
Айтыс әуенімен. Қағыспа айтыс жаттау Біздің елтаңба әні |
Біржан сал өмірімен танысу |
|
3 |
Құлыншақ пен Майлықожа |
1 |
|
Ақындардың фотобейнелері , Өмірдеректері. |
«Еркем-ай» әуенімен ақындардың айтысы Сүйікті мектебім әні |
Әдебиет |
«Еркем-ай»әуенімен ақындар айтысы ойнау,орындау. Сүйікті мектебім |
Нақыл сөздер мен ұлағатты адамдар ойлары |
|
4 |
Ұйқас сөздер 5-7-11 буынды өлең құрау |
1 |
|
Ұйқас сөздер жазылған картішкелер. |
11 буынды өлеңді айтыс әуеніне қосып орындау. |
Музыка тарихы Қазақ әдебиеті |
11 буынды өлеңді айтыс әуеніне қосып орындау Атамекен әні |
Халық жырларының, ақын – жыраулардың терме ,толғау буын-ды өлеңдерін табу . |
|
5 |
Жыраулардың хан , сұлтандарға айтқан кеңесі .Асан қайғы. |
1 |
|
Күйлерден үнтаспадан үзінді, суреттері |
ІҮ ғ Әз-Жәнібек ханға Асан қайғының айтқаны. -Бұхар жыраудың Абылайға кеңесі -Махамбеттің Жәңгір ханға айтқаны.
|
Әдебиет |
ІҮ ғ Әз-Жәнібек ханға Асан қайғының айтқаны.
|
.Сүйінбайдың Тезек төреге айтқанын оқып талдау. |
|
6 |
Ақтанберді жыраудың батырларға рух беруі |
1 |
|
Күйлерінің мазмұны туралы деректер, үнтаспа |
Ақтамбердінің «Тәлім» термесі Октава |
Қазақ әдебиеті |
Ақтамбердінің «Тәлім » термесі |
«Ақтабан шұбырынды Алқакөл сұлама» туралы не білесің ? |
|
7 |
Бұқар жыраудың халыққа айтқан өсиет сөзі |
1 |
|
Аспаптар үнін үнтаспадан тыңдату, ажырату |
Биік тауға жарасар Бұхар жырау Аспаптар құрылысы Музыкалық жүйе, лад |
Тарих |
Биік тауға жарасар Бұхар жырау жаттау Музыка сауаттылығы үйрену. |
Аңыз – деректер жинау |
|
8 |
Базар жырау мұрасы |
1 |
|
Халық ән -күйлері |
Айдан ару нәрсе жоқ Базар жырау. Домбыра бұрауы |
Музыка тар. |
Айдан ару нәрсе жоқ Базар жырау жаттау
|
Тарихи ән-күйлер |
|
ІІ тоқсан Ғасырлармен сырласқан сазды аспаптар 8 |
|||||||||
9 |
Ақтан жырау –он жаман
|
1 |
|
Музыка жанрлары, аспаптары |
Ақтан жырау «Не жаман» |
Музыка тарихы |
Өткен тақырып бойын.тар.дер |
Композиторлар өнері туралы деректер |
|
10 |
Көнеден жеткен аспап – домбыра , дутар , саз. |
1 |
|
Музыка жанрлары, аспаптары |
Қырғыздың халық күйі «Наразгуй» Мажор мен минор |
Музыка теориясы |
Қазақстан әнін орындау |
Жаттығулар орындау |
|
11 |
Башқұрт халқының мақтанышы болған қурай аспабы |
1 |
|
Музыка жанрлары, аспаптары |
Башқұрт халық күйі «Жау төбе» Тоника |
Музыка тарихы |
Қазақстан – Гүлстан әні |
Башқұрт мәдениеті. |
|
12 |
Аспанмен тілдескен музыка |
1 |
|
Музыка түрлері туралы деректер |
Ән айту ережелері |
Әдебиет |
Биік ұш, бейбітшілік көгершіні! әні |
Ән айту өнері – қосымша іздену |
|
13 |
Киелі аспап – қобыз |
1 |
|
Ән-н үнтаспадан тыңдауҚобыз түрлері суреті. |
Қобыз түрлері. Аңыз әңгіме Гамма, арпеджио |
Әдебиет |
«Қобызым» Қорқыт. |
Қорқыт өмірі, шығармашы-ғы |
|
14 |
Манғол халқының көнеден жеткен аспабы - моринхур |
1 |
|
Моринхур суреті. Ән-н үнтаспадан тыңдау |
Манғол халық аспаптары. Домбырада жаттығулар орындау |
Әдебиет |
Қараторғай әні Манғол халық аспаптары.
|
Ребус, сөзжұмбақтар |
|
15 |
Түркі халықтарындағы үрмелі және ұрмалы аспаптар |
1
|
|
Түркі аспаптары Ән-н үнтаспадан тыңдау |
Альтерация белгілері |
Музыка тарихы |
Абай. Қараңғы түнде тау қалғып әні |
Абайдың музыкалық мұрасы |
|
16 |
Қайталау І жж бойынша барлығы |
1
16 |
|
Аспаптар, үнтаспа Сұрақтар суреттер , күй әуендері. |
Барлық тыңдалған күйлер. Әндер |
|
Салыстырмалы жұмыстар |
Ұлттар туралы деректер.. |
|