- •Ом заңын эксперименттік жолмен зерттеу
- •Экспериментті орындау тәртібі
- •Тізбектегі резисторлар
- •Сызықтық резисторлар
- •Экспериментті орындау тәртібі
- •Теріс температуралы коэффициентті терморезисторлар (термисторлар)
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Оң температуралы коэффициентті терморезисторлар
- •Резисторларды тізбектей қосу
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Резисторларды параллель қосу
- •Тапсырма 6
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Аралас тізбектей-параллель қосылған резисторлы тізбекті зерттеу
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Сурет 8.1 Сурет 8.2
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Сурет 8.3
- •Жүктеме астында кернеу бөлгішті зерттеу
- •Тәжірибені орындау тәртібі
- •Сурет 9.3
Тізбектегі резисторлар
Резисторлардың басқа да сипаттамалық көрсеткіштері қуат, температуралық және жиіліктік тәуелділіктер болып табылады.
Резистордың ватта өлшенетін қуатын (қуат шығыны), мына формуламен есептеуге болады:
P =UI;
Р=U2/R;
P=I2R.
Резистордың температуралық өзгерісі дайындалатын материалына тәуелді. Резистор кедергісінің өзгерісін былай анықтауға болады:
R = R ,
мұнда R - 20С кездегі резистордың кедергі шамасы,
- резистор материалының температуралық коэффициенті,
- температуралардың өзгерісі.
Резисторлар дайындалатын материалынан өзге, конструкциясы жағынан да ажыратылады. Көбінесе олар тұрақты немесе айнымалы болып келеді.
Жоғарыда аталған барлық сипаттамалар мен резисторлардың ерекшеліктері, оларды күштік және электронды тізбектер үшін таңдаған кезде үлкен мәнге ие.
Сызықтық резисторлар
Резисторлардың бойынан, оған берілген кернеуге пропорционал өзгеретін тоқ өткенде, яғни I=f(U) функциясы –түзусызықты болса, мұндай резисторлар сызықтық деп атайды.
Тапсырма 2
Үш резистордың мәні үшін, вольт-амперлік сипаттамасының (ВАС) I=f(U) тәуелділік графигін тұрғызу қажет.
Экспериментті орындау тәртібі
Схемаға сәйкес (2.1 сурет) сызықтық резисторы бар электр тізбегін жинап, кестеде көрсетілген кернеуге сәйкес схемаға тұрақты тоқ қорегін беріңіз және алынған нәтижелерді кестеге түсіріп, Ом заңы арқылы I =U/R, P = UI= I2 R, есептік мәндермен салыстырыңыз.
Кесте 2.1
U, В |
|
2 |
4 |
6 |
8 |
10 |
12 |
|
R = 100 Ом |
Тәжірибелік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
Есептік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
R = 150 Ом |
Тәжірибелік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
Есептік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
R = 330 Ом |
Тәжірибелік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
Есептік |
I, мА |
|
|
|
|
|
|
|
P, мВт |
|
|
|
|
|
|
||
R, Ом |
|
|
|
|
|
|
||
Рис. 2.1
Анықталған нәтижелер арқылы, резисторлардың ВАС графигін тұрғызу
Сурет 2.2 Резисторлардың вольт-амперлік сипаттамасының
I=f(U) тәуелділік графигі
Формула бойынша, резисторда P=2Вт қуат шығыны болатын кернеу мен тоқты есептеңіз
и
R = 100 Ом кездегі U=……….., I=………
R = 150 Ом кездегі U=……….., I=………
R = 330 Ом кездегі U=……….., I=………
суретке 2Вт тұрақты қуат сызығын жүргізіңіз.
Тұжырым
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
