Сурет 7.10. Электродвигательді асқын жүктеметан қорғау схемасы:
а,в –айнымалы ток тізбегі; б,г- тәуелсіз және тәуелді уақыт аралықтарымен қорғау үшін қажетті тұрақты ток тізбегі.
д) асқын жүктеметы механизмнің жұмыс істеп тұрған кезінде жоюға болатын және механизмді тоқтатпаса жоюға болмайтын асқын жүктемесі бар механизмдердің электродвигательдерінде артық тоққа карсы РҚ әрекеті электродвигательдердің өшуінің аз уақыт алатын жағдайын қарастырады. Егер электростанцияларды өз қажеттігіне арналған электродвигательдер кезекші қызметшілердің бақылауында болса, онда олардың асқын жүктемеқа қарсы релелік қорғаныс сигналға байланысты орындауға болады.
Технологиялық асқын жүктемеқа бейім электродвигательдер қорғанысы бір жағынан жол берілмейтін асқын жүктеметан қорғаса, екінші жағынан электродвигательдің асқын жүктеметы мінездемесін қоршаған орта температурасы мен күштің есебінен толық пайдалануға мүмкіндік беретін болса. Артық тоқтан Релелік қорғаныстың ең жақсысы ретінде асқын жүктеме мінездемесінен төмен өтетіні болып табылады (7,8 суреттегі пунктер қисық)
Жылу релелі қорғаныс электродвигательдің асқын жүктеметық мінездемесіне жақындап келетін мінездемені жылу релелері қамтамасыз ете алады,олар оның жылытатын элементінің кедергісінде бөлінген Q жылудың санынан жұмыс жасайды. Жылулық релелер әр түрлі металдардың жылыту әсерінен болатын сызықты кеңу коэффициентерінің айырмашылығын қолдану принципінде жасалады.Мұндай жылулық реленің негізі ретінде биметалл пластина болып табылады (7.9 сурет), ол толық бетінде сызықтық кеңу коэффициенттері әртурлі а және б металдарының балқымасынан тұрады. Жылыту кезінде 1 пластина кеңу коэффициенті аз металл жағына қараай майысады да, 2 рычагтың ілмесін босатады,ол айналу кезінде 5 ось айналасында 3 пружина әсеріне 4 реленің контактарын түйықтайды.
1 пластинаны қыздыру 6мқыздыру элемент бойымен І тогы өткенде іске асады.
Жылу релелерін орнату және оған қызмет көрсету қиын, оның бөлек экземплярларының әртүрлі мінездемелері бар. Олар көбіне электродвигательдің жылулық мінездемелеріне сәйкес келмейді және қоршаған ортаның температурасына тәуелді болады, ол өз кезегінде релемен электродвигательдің жылулық мінездемелерінің сәйкестігін бұзады. Сондықтан жылулық релелерді қарапайым ток релелер двигатель қорғанысын қамтамасыз алмаған жағдайларда қолданады.
Токтың реледегі асқын жүктеметан қорғау электродвигательді асқын жүктеметан қорғау үшін көбіне РТ-80 типті шектелген тәуелді мінездемелі релені қолданатын МТҚ немесе тәуелсіз токтык релелі және уакыт релелі МТҚ қолданылады(7.10 сурет)
Жылулыққа қарағанда МТҚ –ның артықшылығы оның пайдаланылуының оңайлығы мен релелік қорғаныс мінездемесінің жеңіл табылуы мен реттелуі болады. Бірақ МТҚ электродвигательдердің асқын жүктеме мүмкіншілігін олардың токтың аз еселігі кезінде әрекет ету уақытының аздығынан пайдалануға мүмкіндік бермейді.
Бір релелік жүйеде (7.10 сурет а,б) орындалған тәуелсіз уақыт тұрақтылығы бар үлкен токтық релелік қорғаныс жылу және атомдық электростанциялардың қажеттілігі үшін жасалған асинхронды электродвигательде қолданылады, ал өндірісте барлық синхрондық және асинхрондықт электродвигательдерде олар жауапты механизмдердің келтірілмелері болып табылады және қосылу уақыты 12-13 секундтан жоғары жауапты емес асинхронды электродвигательдерде қолданылады.
Егер РҚ фаза аралық РТ-80 типті реле көмегімен жасалса бұл релелер асқын жүктеметан да қорғайды. Егер бұл жағдайда артық токқа қарсы релелік қорғаныс өшіру емес сигналға жұмыс жасаса,онда РТ-84 типті қиманың бөлек контактысы мен индукциялық элементі (7.10 сурет в,г) бар реле қолданылады
МТҚ-нің асқын жүктеметан іске қосылу тогы келесі шарттан алынады:
Ісз =котс Іном / кв (7.9)