Ресейде педагогиканың дамуы

Ежелгі Рустегі мәдениет пен білім беру. Ежелгі славян халықтарының тәрбие мен білім беруі. Киевтік Рустегі (Х-ХІІІ гг.) тэрбие мен оқыту. Орыс мемлекетіндегі білім беру. XVII гасырдың сонында Ресейдегі педагогикалык ой-пікірлер. I Петр заманындагы ағартушылык реформалар. II Екатерина дәуіріндегі ағартушылық. II Екатерина кезеңіндегі әйелдерге білім беру. М.В.Ломоносовтың педагогикалык іс-әрекеті. XVIIIff. Ресейдегі жетекші педагогтар - И.И. Бецкой, Ф.И. Янкович де Мириево, Н.И.Новиков, А.Н.Радищев т.б.

Тарихы кезеңдегі халықтық білім беру және оны кайтадан кұру мәселелері. Білім беру мекемелері мен педагогикалык теориялар. Л.Н.Толстой,Н.И.Пироговтың педагогикалык іс-әрекеттері. К.Д.Ушинский - гылыми педа- гогиканың негізін салушы.

Негізгі ұгымдар: халыктық білім беру, білім беру мәселелері, білім беру мекемелері, педагогикалык ой-пікірлер, мәдениет, білім беру, тэрбие, Оқыту, Екатерина дәуіріндегі педагогика, эйелдерге білім беру, педагогикалык іс- эрекет.

1917-1980 жж. Кецестік мектеп жэне педагогика. Мектептерді револю- циялык жолмен кайта құру. Халыққа білім беру бойынша Кеңес үкіметінің апғашкы декреттері. «Бірегей еңбек мектептерінің» негізгі кагидалары. Тэжірибелі-көрсеткіштік оқу мекемелерінің мемлекеттік жүйесі.

Ағарту саласындағы Кеңес үкіметінің үлттык саясаты. Кеңес педагогтары- ның іс-эрекеттері: Н.К. Крупская, А.В. Луначарский, П.П. Блонский,А.С.Макаренко жэне т.б.

¥лы Отан соғысы жылдарындағы (1941-1945 жж.) кеңестік мектеп. Әскери уақыт жагдайында мектеп оку-тэрбие жұмысының ерекшеліктері.

Білім берудің жетекші тұжырымдамалары:

• В.В.Давыдов, Д.Б.Эльконин, Л.В.Занковтың дамыта оқыту;

• жалпы орта білім беру тұжырымдамасы (В.В. Краевский, И.ЯЛернер, М.Н.Скаткин).

Ғалымдар (П.Р.Атутов, Ю.К.Бабанский, В.Е.Гмурман, М.А.Данилов, И.Я.Лернер, Л.В.Занков, Б.П.Есипов, В.В.Сухомлинский, М.Н.Скаткин, Г.И.Щукина жэне т.б.) гылыми-педагогикалык зерттеулерінің негізгі бағыт- тары.

1980-1990 жж. кеңестік мектеп жэне педагогика гылымыныц дамуы.

Сьездін бағдарламалық құжаттарындағы халыктық білім беру мәселелері (1981 ж.). Жалпы орта білім берудің бірдеңгей мәселесі. Жалпы білім беретін және кәсіптік білім беретін мектептер реформасының негізгі багыттары (1984). Үздіксіз білім беру жүйесі (1986). Жаңашыл-мұғалімдер - В.Ф.Шата- лов, Ш.А.Амонашвили, С.НЛысенкова, И.П.Иванов, Т.И. Гончарова, Е.Н.Ильин және т.б.

Негізгі угымдар: халыққа білім беру, кеңестік мектегц кеңестік педагогика, енбек мектебі, жаңашыл-мұгалімдер, гылыми-педагогикалық зерттеулер, педагогиканың багыттары, білім беру тұжырымдамалары, жалпы орта білім беру, кәсіптік мектеп, үздіксіз білім беру.

5- Тақырып

Қазақстанда педагогиканың дамуы

Қазақстан территориясындагы тэрбие мен қогамдык дамудың ежелгі көздері. Педагогикалык мәэдениет көздері. Алтын Орда дәуірінін кұйреуі. Қазақ хандыгы кезіндегі білім беру. Этносаяси және мәдени жағдайлар, олардың халық ағартушылыгына ыкпалы. Жазба жэне ауыз әдебиетінің дамуы. Қазақ даласындагы философтар мен акындардың тәрбие багыггары. Жыраулардың агартушылық қызметтері. Билер институты және онын жастардын прогрессивті тәрбиесіне ыкпалы. Медресе мен діни мектептердің агартушылык іс- әрекеттері.

Негізгі ұгымдар: қогамдык даму, дәуір, халықты ағарту, жазудың дамуы, ағартушылык іс-эрекет, медресе, діни мектептер, әлеуметтік институт.

Қазақстанның Ресейге косылуы. Қазак халкын агарту саласындағы патша саясаты. 1768 ж. орыстан басқа халыктарга қатысты білім беру реформалары- ның жобасы. Әскер бай-шонжарлардың кадет корпусы (1741). Алғашқы ұлтгық мектептері: Орынбордағы татар мектебі (1744), Омбыдагы азиат мектебі (1786). Омбыдагы эскери училище (1813). Мұсылман мектептері (1836). Орынбордагы Неплюев кадет корпусы (1844). Омбыдағы кадет корпусы (1847). Жәңгір хан мектебі (1841). «Мамания» мектебі (1889). Орыс- туземдік мектебі жэне аралас мектептер. Ы.Алтынсариннің педагогикалык көзкарастары мен іс-эрекеті. Ағартушы-демократтар Ш.Уалиханов, А.Құнан- баевтьщ педагогикалык көзкарастары.

Қазакстандагы қоғамдық-педагогикалык қозгалыстар. Алаш-Ордалыктардың педагогикалык және коғамдык іс-әрекеттері. Ахмет Байтурсыновтың прогрессивті көзқарастары мен коғамдык іс-әрекеті. Магжан Жұмабаевтың педагогикалык енбектеріндегі ізгілікті педагогика идеялары. Жүсіпбек Аймауытовтың педагогикалык іс-әрекеті мен жалпыадамзатык тәрбие идея­лары. С.Көбеевтің отбасы тәрбиесі туралы педагогикалык көзкарастары. Назипа Құлжанованың мектепке дейінгі тэрбие беру теориясы мен эдістемесі.

Білім мазмұны және мұгалім кадрлерін даярлау. Мектеп кұрылысы мәселесі. Ә.И. Сембаев еңбектеріндегі кеңестік кезендегі Қазақстан педагогика- сына сипаттама. Р.Г.Лембергтің ғылыми мұраларындагы дидактика жэне білім беру мазмұны мәселелері. Т.Тәжібаевгің балалардың еңбек және отбасы тәрбиесі мәселесіне психологиялык-педагогикалык көзкарастары. Қ.Бержановтың педагогикалык мұраларындагы республикада үлттық мектепті дамыту жэне мұгалім кадрлерін даярлау мәселелері.

Білім беруді реформалауга бағытталған негізгі кұжаттар. ҚР «Білім тура­лы» Заңы. Білім берудің мемлекеттік стандарты. Білім беру тужырымдама- лары. Тәрбие мен оқытудың педагогикалык технологиялары, олардың жіктемесі. Қазақстанда педагогикалык кадрларды даярлау багытындағы ұлттық жогары оқу орындарының іс-әрекеті. Ғалым-педагогтар зерттеулерінің негізгі бағыттары.

Негізгі ұгымдары: ағартушылык, мұсылман мектептері, кадет корпусы, аралас мектептер, білім беру реформасы, когамдык-педагогикалык козгалыс, педагогикалык көзкарастар, агартушылык іс-әрекет, педагогикалык кадрлар. мұгалімдік кадрлар, кркаттар көздері, мемлекеттік стандарт, білім беру тұжырымдамалары, педагогикалык технология, гылыми-педагогикалық зерттеулер, педагогикалык іс-әрекет, білім мазмұны, ұлттык мектеп, ұлттык тәрбие.

6- Тақырып