37 Жастағы науқасқа лапаротомия, қосалқыларымен қынапүстілік жатыр ампутациясын істеген. Кастрациядан кейінгі синдромның емі:

/

орынбасар гормонотерапия

/

гестагендер

/

эстрогендер

/

фитопрепараттар

/

комплексты витаминдер

!

Кардиологқа 48 жастағы әйел адам физикалық күштемеге байланыссыз, валидол, корвалол, валерианамен басылатын жүрек аймағындағы интенсивті ауырсыну шағымданды. Соңғы жылда кезеңді түрде ыстықтау сезімі, беттің гиперемиясы, декольте аймағында тершеңдік, жүрек қағуы, қобалжу, қорқу сезімі байқалады. Кейінгі бір жыл аралығында етеккір циклінің бұзылысы, 4 ай аменорея. Объективті: беті гиперемияланған, айқын диффузды гипергидроз. АҚ- 150/90 мм сын. бағ., ЖСС 98 мин. ЭКГ: әлсіз негативті Т V4-V6, анаприлинмен сынама оң. Гинеколог консультациясы – атрофиялық жағынды. Болжам диагноз:

/

патологиялық климакс

/

ЖИА (ИБС) күш түсу стенокардиясы ФКII

/

артериальды гипертензия

/

тиреотоксикоздың басталуы

/

нейроциркуляторлы дистония

!

50 жастағы науқас жүрек тұсындағы күйдіріп ауырсынуға, ыстықтау сезіміне, аменореяға шағымданады. Об-ті: терінің гиперемиясы мен гипергидрозы. Жүрек тондары тұйықталған, тахикардия. ЖСС 100 мин. АҚ - 140/85 мм сын. бағ., ЭКГ: синусты тахикардия. ТV1-V4 инверсиясы. Анаприлиндік сынама оң. Неғұрлым тиімді тағайындау:

/

циклопрогинова

/

конкор

/

L-тироксин

/

мерказолил

/

грандаксин

!

45 жастағы әйел соңғы 6 айда етеккірі келмеуі мен «құюлуларды» байқады. АҚ 140/90 мм сын.бағ. Кольпоцитограмманы зерттеу кезінде – қынап жағындысының атрофиялық түрі анықталды.Тағайындайды:

/

эстрогендер

/

андрогендер

/

анаболиктер

/

глюкокортикоидтар

/

минералокортикоидтар

!

50 жастағы әйелді төс артындағы күйдіріп ауыру сезімі мазалайды, пульс жиілігі қалыпты. Анаприлиндік сынама – оң. Болжам диагноз:

/

климакстік кардиомиопатия

/

миокардит

/

тиреотоксикоз

/

миокард жедел инфаркті

/

НЦД кардиальді түрі

!

43 жастағы әйел тез ашулануға, жалпы әлсіздік, құйылулар(приливы), тәулігіне 15 рет болуына шағымданады. Об-ті: гипергидроз, АҚ 150/90 мм.сын. бағ. ЖСС 86 мин. Болжам диагноз:

/

патологиялық климакс

/

тиреотоксикоз

/

артериялық гипертензия

/

феохромоцитома

/

гипотиреоз

!

Бірінші типті қант диабетінің жетекші этиологиялық факторы болып табылады:

/

Лангерганс аралшаларының аутоиммунды зақымдануы

/

В клеткаларының вирусты зақымдануы

/

панкреатит

/

ұйқы безінің зақымдануы

/

психикалық травма

!

Бірінші типті қант диабетінің негізгі патогенездік факторы болып табылады:

/

В клеткаларының деструкциясы және инсулиннің жетіспеушілігі

/

В клеткаларының деструкциясы және инсулинге резистенттілік

/

инсулиннің жетіспеушілігі, контринсулинді гормондардың жоғарлауы

/

инкритиндердің дефициті, инсулинге резистенттілік

/

аталғандардың барлығы

!

Абсолютті инсулин жетіспеушілігі дамуының негізгі себебі болып табылады:

/

ұйқы безінің В клеткаларының аутоиммунды деструкциясы

/

В клеткаларының регенерацияға қабілетінің генетикалық негізде төмендеуі

/

үдемелі семіздік

/

асқазан ішек жолдарында глюкозаның сіңірілуінің төмендеуі

/

ұйқы безінің дәрмектермен зақымдалуы

!

Қант диабетінің диагнозын қоюда қолданылады:

/

глюкозаны пероральды қабылдағанға дейінгі және қабылдағаннан кейін екі сағаттан кейінгі глюкоза мөлшерін анықтау

/

таңертеңгілік ас алдында глюкоза мөлшерін анықтау

/

тамақтан соң екі сағаттан кейінгі глюкоза мөлшерін анықтау

/

глюкозаны пероральды қабылдағанға дейінгі және қабылдағаннан кейін үш сағаттан кейінгі глюкоза мөлшерін анықтау

/

аталғандардың барлығы

!

Қант диабетінің диагнозын қоюда маңызды глюкоза көрсеткіштері:

/

аш қарында 6,1 ммоль/л жоғары, оральды ГТТ екі сағаттан кейін 11,1 ммоль/л жоғары

/

аш қарында 5,5 ммоль/л дейін, оральды ГТТ екі сағаттан кейін 7,8 ммоль/л жоғары

/

аш қарында 6,1 ммоль/л дейін, оральды ГТТ екі сағаттан кейін 11,1 ммоль/л дейін

/

аш ғарында 7,0 ммоль/л дейін, оральды ГТТ екі сағаттан кейін 7,8 ммоль/л дейін

/

аталғандардың барлығы

!

Бірінші типті қант диабетінде комплексті терапияда қолданылмайды:

/

секреция стимуляторлары

/

диетатерапия және физикалык күштеме

/

инсулинді терапия

/

үйрету және өзін­ өзі қадағалау

/

аталғандардың барлығы

!

Бірінші типті қант диабетімен ауыратын науқас тағамының құндылығын анықтайтын факторлар:

/

барлығы дұрыс

/

қолданылатын көмірсулар мөлшері

/

нақты дене салмағы

/

физикалык жүктеменің түрі

/

жасы және жынысы

!

Қант диабетінің ауырлык дәрежесін анықтайтын критерий:

/

асқынудың болуы және оның айқындылығы

/

гликемия мөлшері

/

науқастың дене салмағы

/

тіндердің дегидратация симтомдарының айқындылығы

/

қолданылатын қант түсірүші препараттардың түрі

!

Қант диабетінің І типінде диетотерапияны тағайындау кезінде,тәуліктік рационның қуаттылығы келесі түрде тағайындалады:

/

көмірсу 60%, белок 15%, майлар 25%

/

көмірсу 60%, белок 10%, майлар 30%

/

көмірсу 70% белок 20%, майлар 10%

/

көмірсу 40%, белок на 40%, майлар 20%

/

көмірсу 55%, белок 35%, майлар 10%

!

Бірінші типті қант диабетімен ауыратын науқаста, дене қызуының

көтерілуімен жүретін ауру қосарланғандағы тактика:

/

инсулиннің тәуліктік дозасын көбейту

/

инсулиннің тәүліктік дозасын төмендету

/

инсулинді тоқтату

/

дипептидилпептидаза ингибиторларын қолдану

/

тағамдағы көмірсулардың мөлшерін азайту

!

Инсулинге резистенттілік дамуы мүмкін:

/

барлығы дұрыс

/

инсулинді рецептрлердің патологиясы және инсулинге антиденелердің болуында

/

инфекциялық ауруларда

/

диабет ағымының бір жылдан астам анықталуында

/

жүктілікте

!

Қантты диабеттің компенсациясына сәйкес болатын гликозилирленген гемоглобин (НbА1c) деңгейі:

/

<7,5%

/

7,6%

/

7,8%

/

7,9%

/

8%

!

Эндокринологқа 32 жастағы науқас қаралды, бір ай бұрын ЖРВИ (ОРВИ) кезінде гипергликемия - 7,8 ммоль/л анықталды. Сауыққаннан екі және үш аптадан соң бақылау барысында гликемия 6,2 ммоль/л және 6,5ммоль/л болды. Анасы қант диабетімен ауырған. Объективті: қарағанда дене салмағының артықтығынан (ДМИ-30кг/м²) басқа патологиялық өзгерістер анықталмады. Болуы мүмкін диагноз:

/

2 типті қантты диабет

/

семіздік

/

Ашқарындық гликемияның бұзылысы

/

симптомдық гипергликемия

/

MODY диабет

!

Әйел адам 62 жаста, оң аяқ басының бірінші саусағының жарақаттан кейін пайда болған дымқыл гангренасы көріністерімен хирургиялық бөлімге түсті. Объективті: тері мен шарышты қабықтардың құрғақтығы, бетінің гиперемиясы. Айқын семіздік, көз көруінің төмендеуі, варикозды аурудың белгілері. Анасы мен апасы қантты диабетімен ауырған. Ашқарындық гликемия 6,2 ммоль/л. Мүмкін болатын диагноз:

/

2 типті қантты диабет макроангиопатиямен

/

ашқарындық гликемия бұзылысы жарақаттан кейінгі асқынулармен

/

глюкозаға толеранттылықтың бұзылысы мен варикозды аурудың асқынуы

/

метаболизмдік синдром макроваскулярлы асқынулармен

/

семіздікпен науқастардағы варикозды аурудың асқынуы

!

Гестозды диабет деген ұғымға анықтама:

/

жүктілік кезде пайда болып, босанғаннан кейін болмайтын қант диабеті;

/

жүктілік кезінде пайда болып, босанғаннан кейін де жалғасатын қант диабеті;

/

салыстармалы жағдайда инсулин жетіспеушілігімен жүретін қант диабеті;

/

2 типті қант диабеті төңірегінде дамиды;

/

глюкозаға төзімділіктің бұзылысы.

!

18 жастағы жасөспірімде салқын тиіп ауырғаннан кейін шөлдеу, полиурия, жалпы шаршағыштық пайда болды. Қанда қант 16 ммол/л, зәрде 5% ацетон анықталады. Науқастағы диабеттің түрі:

/

қант диабеті инсулинге тәуелді (1-ші түрі);

/

қант диабеті инсулинге тәуелсіз (2-ші түрі);

/

қант диабеті инсулинге тәуелсіз (2-ші түрі, инсулин талап ететін фаза;

/

қант диабеті 2 – тип жас адамда (MODY);

/

екіншілік қант диабеті.

!

45 жастағы семіз әйелде диспансерлік қарау кезінде аш қарында гликемия 9,2 ммоль/л, глюкозурия 3%, зәрде ацетон «теріс». Туған ағасы қант диабетімен ауырады. Науқаста болуы мүмкін диабеттің түрі:

/

қант диабеті инсулинге тәуелсіз (2-ші түрі);

/

қант диабеті инсулинге тәуелді (1-ші типі);

/

қант диабеті инсулинге тәуелсіз (2-ші типі), инсулин талап ететін фаза;

/

қант диабеті 2 – тип жас адамда (MODY);

/

екіншілік қант диабеті.

!

Қант диабетімен ауыратын науқаста тканьдік гипоксия белгісі бар болғанда (анемия, тыныс жетіспеушілігі және т.б./ бигуанидтер әсерінен дамуы мүмкін жағымсыз әсер:

/

лактацитоз;

/

кетоацидоз;

/

полиурияның күшеюі;

/

агранулоцитоз;

/

холестазды сарғаю.

!

Диабеттік кетоацидозда мына белгілер кездеспейді:

/

липолиздің төмендеуі;

/

глюкозаның утилизациясының төмендеуі;

/

белок катаболизмінің жоғарылауы;

/

осмосты диурез;

/

анионді айырмашылықтың жоғарылауы.

!

Әйелдер консультациясына ішінің төменгі бөлігіндегі ұстама тәрізді ауыру сезіміне шағымданған жүкті әйел қаралды. Ауыру сезімі физикалық жүктемеден кейін күшейеді. Жүктіліктің 28-29 аптасы, 6 жылдан бері қант диабетімен ауырады. 14 бірлік инсулин қабылдайды. Қарағанда жағдайы орташа ауырлықта, жүрек тондары тұйықталған, ЖСЖ 80мин, АҚ 110/60мм с.б. Глюкоза 10ммоль/л, зәрдегі глюкоза 0,5%. Босанған кезде науқасқа тағайындаған дұрыс:

/

жай инсулин;

/

сульфанилмочевина препараттары;

/

бигуанидтер;

/

диета № 9;

/

ұзақ әсерлі инсулин.

!