Пайдаланылған әдебиеттер
1. Абдрахманов А. Қазақстанның этнопедагогикасы. -А., Ғылым, 1979.
2. Асарбаев А. Қазақтың ұлттық ойындарын бастауыш мектеп тәрбие жұмыстарында пайдалану. - А., 1993.
3. Әбілова З. Этнопедагогика. –Алматы, 1997.
4. Әбиев Ж., Бабаев С., Құдиярова А., Педагогика. –А., Дарын, 2004.
// Бастауыш мектеп, 2007. №7
5. Бабанский Ю.К. Педагогика. -М., 1998.
6. Богданова О.С., Петрова В.И., //Бастауыш жастардағы тәрбие жұмысының методикасы, Алматы, 1980.
7. Боданов Ж., Бөлеев К., Қазақтың халық педагогикасы (библиографиялық көрсеткіш) -Жамбыл., 1992.
8. Журнал //Бастауыш мектеп. 2005. №11
9. Жарықбаев Қ ., Қалиев С., Қазақ тәлім – тәрбиесі. Алматы, 1990.
10. Журнал //Бастауыш мектеп. 2006ж. №1
15. Журнал //Тәрбие құралы. 2004ж. №2
16. Журнал //Бастауыш мектеп. 2005ж. №8
17. Журнал //Бастауыш сыныпта оқыту. 2006ж. №1
18. Жарықбаев Қ, Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың антологиясы – А., Рауан, 1995.
19. Иманбекова Б. Оқу-тәрбие жұмысын тиімді ұйымдастыру. //Бастауыш мектеп. Алматы, 2006. №9
20. Оразақов К., Нарбаев б., Ата дәстүрі әдеп, болашақ игілігі. –А., 1991.
21. Құрсабаев М. Оқушылар ұжымының пайда болу генезисі. Алматы,
22. Қоянбаев Ж.Б.. Педагогика. -А., 1992.
23. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М., Педагогика. –Алматы., 2000.
24. Педагогика. Дәріс курсы.. –Алматы., Нұрлы әлем, 2003.
25. Сабыров Т.С. Оқыту теориясы. -Алматы., 2000.
Қосымша:А
Сауалнама
1. Саған мектепте ұнай ма?
a) аса ұнамайды
b) ұнайды
c) ұнамайды
2. Таңертең тұрғанда мектепке барғың келе ме немесе үйде қалғың келе ме?
a) үйде қалғым келеді
b) әртүрлі жағдайлар болады
c) қуана барамын
3. Саған сыныптастарың ұнайды ма?
a) ұнайды
b) ұнамайды (неге?)
c) білмеймін
4. Сыныптастарың мен қарым-қатынасың қандай?
a) Өте жақсы
b) Жақсы
c) Төмен (неге?)
5. Сыныпта дастарың көппе?
a) аз
b) көп
c) досым жоқ
6. Сабақта сыныптастарыңның көмегін қажетсінесің бе?
a) ия
b) жоқ
c) кейде
7. Сыныптастарыңмен топтық жұмыс жасауға мүмкіншілігін барма?
a) Бар
b) Жоқ (неге?)
c) орташа
8. Топпен жұмыстанған ұнайды ма?
a) ұнайды
b) ұнамайды
c) білмеймін
9. Сыныптастарыңның арасында өз ойынды қаншалықты жеткізе аласын?
а) өте жақсы
б) жақсы
с) жеткізе алмаймын (неге?)
10. Сыныптастарың мен қарым-қатынас орнату үшін көмек қажет пе?
а) қажет емес
б) қажет (қандай?)
с) білмеймін
Қосымша: Б
Сабақтың тақырыбы: «Мен және менің отбасым»
Мақсаты: Оқушыларға «Отбасы» туралы, оның құндылығы туралы түсінік беру. Жанұядағы сыйластыққа, адамгершілікке, инабаттылыққа, үлкенді үлгі, кішіні мақтан етуге, отбасының бірлігін сақтап, ата - ана алдындағы парызын өтеуге, жанұяның мақтанышы болуға тәрбиелеу.
Күтілетін нәтиже: Отбасының қоғамдағы орны туралы біледі.
Тапсырмаларды орындауда сындарлы ойлайды, ізденеді, ой түйіндейді.
Өзін және сыныптарын бағалайды.
Түйінді түсінік: Отбасы, адамзат, қоғам.
Керекті жабдықтар: Интербелсенді тақта, компьютер, флипчарт, смайликтер, бәйтеректің суреті және көбелек, алма стикерлері, рефлексия парағы, «Перзент парызы» видеоклипі, «Мерейлі отбасы» байқауының үзінділері
Қолданылатын әдіс – тәсілдер: Топтық жұмыс: ой бөлісу, бағалау әдістері, сыни тұрғыдан ойлау стратегиялары.
Сабақтың барысы:
Сабақ кезеңдері: Мұғалім әрекеті Оқушы әрекеті
Кіріспе Оқушылармен амандасу, түгендеу.
- Оқушылар, көңіл-күйіміз қалай? Сабағымызды бастамас бұрын барлығымыз шаттық шеңберіне тұрайық.
- Біз неге шеңберге тұрып, сабақты бастадық?
Шеңбер – бұл әлемдегі мейірімділік, жақсылық. Шеңбер арқылы – бір – бірімізге күлімдеп қарап, бақыт, қуаныш, жылылық тілейміз.
Ойсергек: «Сәлемдесу»
Шеңберде тұрып оқушылар бір-бірімен сәлемдеседі. Мысалы:Салем! Сәлеметсің бе? Есен-амансың ба? Қалайсың? Ні Т.б
Топқа бөлу: Оқушыларды Отбасы, ата-ана туралы мақал-мәтелдер арқылы топқа бөлу.
- Балалар, біз неге осы сөздер арқылы бөліндік?
Мақал-мәтел қиындылары:
«Әке-асқар тау, ана-бұлақ, бала-жағасындағы құрақ»
«Әкеге қарап ұл өседі, шешеге қарап қыз өседі»
«Отбасы-адамзат бесігін тербеткен ұя» Оқушылар мақал-мәтелдерді құрастыру арқылы 3 топқа бөлінеді.
Тұсаукесер -Отбасы дегеніміз не? Қалай түсінесізіңдер? Отбасы қандай болуы керек?
Отбасы туралы пікірлерін ортаға салу.
-Бүгін біз бір ғажайып әлем туралы сыр шертеміз. Қалай ойлайсыздар ол қандай әлем болуы мүмкін. Ол сіздер өскен шағын мемлекет, яғни жанұя бірлігі, ынтымақтастығы, достығы, өзара сыйластықтары.
Сыйластық, жарастық орнаған орта; шағын мемлекет;ата-әже, әке-шеше; қоғамның басты негізі; бала тәрбиесінің алғашқы ұжымы; адам ғұмырының тірегі.
Отбасы әр адамның шағын отаны.Отбасынды өсіп-өніп тәрбие алады. Біз жастаймыздан өзгелерге қамқор болуды, ата-ананы үлкендерді сыйлауды, жақсы көруді отбасынан үйренеміз. Бізге ең жақын ең қымбат жандар отбасында яғни бірге жанымызда болады. Отбасы ата –әженің ұрпағынан тарап, шағын мемлекетке айналады.
Отбасы- Бірге тұратын, бір -біріне қамқорлық жасайтын және ортақ шаруашылық жүргізетін бір үйдің адамдары.
Ата-анамыз біздің тұрмысымыз жақсы болуы үшін еңбек етеді.
-«Батыр ана» қалай түсінесіңдер?
Көп баланы дүниеге әкелген ананы- Батыр ана деп атаймыз.
Көп бала өсірген аналарға «Күміс алқа», «Алтын алқа» беріледі.
Ауыл бойынша Алтын алқа, күміс алқа алған аналалар туралы мәліметті мониторинг арқылы көрсету.
Ойланып дәптерге түсіріп, анықтама береді, жауап береді.
Топтардағы әр оқушының пікірін тыңдау.
Интербелсенді тақтаға келіп жазады
- ойланады;
- естеріне түсіреді
-мысалдар келтіреді.
Негізгі бөлім 1-топ: «Отбасы татулық негізі» атты постер жасайды.
2-топ: «Әке- алтын діңгек»
3-топ: «Отбасы бақыты-ел бақыты»
Осы тақырыпты ашу үшін әр топқа флипчарт,бояулар беріледі, әр топ мүшесінің ойын осы қағазға түсіруін сұраймын және постерлеріңіз эстетикалық жағынан да, мазмұны, көркемделуі жағынан да жақсы болуы тиіс.
Қыркүйек айының бірінші жексенбісі «Отбасы күні» болып белгілендігін және Астана қаласында өткен «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауы, біздің облыстан қатысқан Сәндібековтар отбасы туралы мәлімет беру.
Көрсетілім: «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауының қорытындысы.
Көрсетілім: Орал қаласындағы қарттар үйі мен балалар үйінде тәрбиеленушілер туралы статистикалық мәліметтер келтіру.
«Өзімнің жанұям туралы айтып берейінші...» (алдын ала үйге берілген тапсырма негізінде топ ішіндегі оқушылар өз отбасы туралы слайд не бейне таспа арқылы әңгімелейді) Жантолы Н, Тусип И, Есекеш Н.
Видеоклип: А.Жорабаеваның «Перзент парызы».
Осыдан кейін оқушылар төмендегідей тапсырмаларды орындайды.
1-топ: «Менің бақытты жанұям» тақырыбында эссе жазады.
2-топ: Венн диаграммасы: Отбасы және мектеп
3-топ: 5 жолды өлең.
Әр топқа тақырып төңірегенде мәтіндер беріледі.
Әр топ тақырыптың мазмұнын, тақырыбын, идеясын, тәрбиелік мәнін ашу мақсатында жоба құрады, қорғайды. Жұмыстану үшін топ басшысын сайлап алады. Әрбір топтан шыққан 3 көшбасшыны қалған топтар формативті: «басбармақ», «бағдаршам», «2 жұлдыз бір тілек» арқылы бағалайды.
Қорытынды: «Жақсы тілек – менен» әр оқушы көбелекке, алмаға тілек жазып, тақтадағы «Тілек ағашына» қондырады.