2.Алаңдарды анықтаудың графикалық тәсілі

3.Карталар номенклатурасы.

1.Берілген сызықтың тура және кері дирекциондық бұрыштарының байланысы Дирекциондық бұрыш деп сағат тілінің айналу бағытымен алынған, осьтік меридианның солтүстік жағы мен бағдарлауыш сызық арасындағы жазық бұрышты айтады. Дирекциондық бұрыш шамасы 0⁰ тан 360 ⁰ дейін болады. Бұл жағдайда шын азимут мынаған тең болады: А=α+γ, Мұндағы α – АВ сызығының дирекциондық бұрышы; γ дегеніміз – осьтік меридиан мен негізгі меридианның жақындасуы. γ – шығыста оң, батыста теріс таңбамен алынады. Дирекциондық бұрыштар тура және кері болып бөлінеді. Екеуінің арасындағы қатынас мынадай түрде көрсетіледі:

α = α^′ +180˚ , мұндағы α^{′ -} кері дирекциондық бұрыш; α – тура дирекциондық бұрыш.

Сызықтың бағытын сүйір бұрышпен де анықтауға болады. Шамасы 0˚-тан 90˚-қа дейін өзгеретін меридианның солтүстік не оңтүстік жағымен берілген сызық арасындағы сүйір бұрышты румб дейміз. Бағытты румб арқылы табу үшін румбтың сан мәнінен басқа сызықтың қай ширекте жатқанын білу қажет. Берілген дирекциондық бұрыштар арқылы румбтарды анықтайды:

І ширекте СШ r₁ = α_1; ∆х+; ∆у+;

ІІ ширекте ОШ r₂ = 180˚ - α₂ ; ∆х-; ∆у+;

ІІІ ширекте ОБ r₃ = α₃ - 180˚; ∆х-; ∆у-;

ІV ширекте СБ r₄ = 360˚- α_4; ∆х+; ∆у-;

Кез-келген топографиялық карталардың төменгі жағында аймаққа тән магнит стрелкасының бұрылу бұрышы (δ)және меридиандардың (γ)жақындасуы көрсетіледі.

2.Меридиандардың жақындасуы дегеніміз не? Және ол нүктенің ендігіне қалай тәуелді және өстік меридианға қатысты қалай тәуелді? Магнит тілінің ауытқуы, меридиандар жақындасуы. Топографиялық карталардағы торлардың тік сызығы ақиқат меридиандар бағытымен сөйкес келмейді жөне меридиандар жақындасуы деп аталатьн бұрыш жасайды. Егер вертикальды сызык торының солтүстік ұшы ақиқат меридианынан шығысқа ауыткыса, онда меридиандардың жақындасуы шығыстык ("+"), карама-қарсы жаққа ауытқуы — батыстық ("-") болып саналады. Магниттік меридиан мен географиялық меридианның бағыттары сәйкес келмейді, олардың арасында пайда болған бұрыш магнит тілінің бұрылу бұрышы (δ)(ауытқуы) деп аталады.

3Сызықтың негізгі азимуты мен дирекциондық бұрышының бйланысы? Азимуттар, дирекциондық бұрыштар мен румбтар жауабы

1.Қиманың биіктігі және салынды деген не?.

Карталарға горизонтальдардың биіктігі өрлеу бағытына бағытталып жазылады. Горизонтальдардың пландағы арақашықтығын салынды (заложение) табан деп атайды. Егер горизонтальдар бір—біріне жақын жатса, яғни салынды қысқа болса, беткейдің тік болғаны, ал аралары бір-бірінен алые болса онда беткейдің жатық болғаны. іргелес орнапасқан горизонтальдар биіктігінің айырмашылығын (һ) қима биіктігі деп атайды. Рельефтің қима биіктіктері карта мен пландардың масштабы мен рельефтің күрделілігіне тікелей байланысты. Осыған орай әртүрлі масштабтағы карталар үшін төмендегідей қима биіктіктер (һ) кабылданған.

2.Нивелирлеу +

3.Кері геодезиялық есептің мәні? +

1.Магнит тілінің ауытқу бұрышы дегеніміз не?+