Chex ertekleri. Gúlnara Ibragimova awdarması

–Ne bolıp qaldı? – dep soradı ǵarrı basın kóterip.

–Heshteńe bolmadı, balam. Meniń kózim ilinip ketipti hám qorqınıshlı tús kórippen.

–Ne tús kóripseń?

–Bir qalanı kórdim. Ol qalada tirilik suwı aǵatuǵın bulaq bar eken. Eger birew awırsa, sol bulaqtıń suwın ishse, awırıwınan ayıǵıp ketedi eken. Al, eger de, birew ólip qalsa, oǵan sol bulaqtıń suwıp serpse – sol waqıtta oǵan jan ener eken. Biraq jigirma jıldan beri sol bulaqtan suuw shıqpay qalıptı. Bulaq qaytaldan aǵıwı ushın ne islew kerek?

–Bul apattı ańsat dúzetiwge boladı. Ol bulaqtıń túbinde bir baqa kózin jawıp otırıptı. Eger baqanı óltirip, bulaqtıń kózin ashsa, qaytadan suw aǵatuǵın boladı.

Ǵarrı taǵı uyqılap qaldı. Kempir jáne onıń bir tal shashın julıp alıp, jerge tasladı.

–Ne bolıp qaldı, ana?!

–Heshteńe, ulım, heshteńe.

–Meniń kózim ilinip ketipti hám qorqınıshlı tús kórippen. Bir sháhárde káramatlı alma aǵashı bar eken – ol ólini tiriltetuǵın miyweler

beredi eken. Kim de kim qartaysa, sol almadan jese, sol waqıtta jasarıp ketedi eken. Biraq jigirma jıldan beri sol alma aǵashı miywelemey qoyıptı. Ol qaytadan miywe beriwi ushın ne islew kerek?

– Bul apattı dúzew ańsat. Alma aǵashınıń túbinde bir jılan onıń barlıq shiresin sorıp jatırıptı. Eger jılandı óltirip, alma aǵashın basqa jerge kóshirip otırǵızsa, ol qaytadan jasartıwshı miywe berip baslaydı.

Ǵarrı jáne uyqılap qaldı.

Anası balasınıń basınan jáne bir altın shashtı julıp aldı.

– Ana, sen meni uyqılatpadıń ǵo! – dep ǵarrı ornınan turajaq boldı.

– Jat, balam, jat. Ashıwlanba. Men bayqamay seni oyatıp aldım.

Meniń kózim ilinip ketip, qorqınıshlı tús kóripppen. Bir darǵa jigirma jıldan beri Kókteńizde adamlardı bir jaǵadan ekinshi jaǵaǵa ótkerip turǵan

31

eken. Heshkim onı almastırıwǵa kelmeydi. Qashan onıń bul jumısı tamam boladı?

– Anası ol adamdı aqmaq etip tuwǵan eken. Ol kemesine mingen adamǵa eskeklerdi uslatıp, ózi kemeden túsip ketiwi kerek, sonda ana adam darǵa boladı. Al, endi, men dem alıwım kerek. Men azanda óz waqtında turıp, túni menen jılap shıǵatuǵın princessanıń kózjasların qurǵatıwım kerek – korol kómirshiniń ulı kúyewbalasın meniń úsh tal altın shashımdı ákeliwge jumsaǵalı berli nashar kúyewin saǵınıp, túni menen jılap shıǵadı.

Tańǵa jaqın jáne kúshli samal esti hám túni menen anasınıń dizesine basın qoyıp uyqılaǵan ǵarrıdan altın shashlı jas nárestege aynalǵan Quyash anası menen xoshlasıp, shıǵıstaǵı aynadan aspanǵa kóterilip ketti.

Kempir kersendi kóterip, Íǵıpkeldini shıǵarıp aldı.

– Mine saǵan úsh tal altın shash, balam seniń úsh sawalıńa juwap berdi –óziń esittiń. Al, bar, endi, jolıń bolsın. Bunnan soń seniń menen kórispeymiz, – dedi.

Jigit kempirge alǵıs aytıp, jolǵa tústi.

Jolındaǵı birinshi sháhárge kelip, korolǵa ayttı: – Bulaqtı tazalap, kózin jawıp otırǵan baqanı óltiriwleriń kerek. Sonda bulaqtan qaytaldan suw shıǵıp baslaydı.

Korol dárriw bunı orınlawǵa hámir etti. Tazalanǵan bulaqtan jáne suw aǵa basladı. Bunı kórgen korol jigitke aqquwday aq jigirma at hám olarǵa artıp altın, gúmis, qımbatbahalı taslar berdi.

Ekinshi sháhárge kelip, korolǵa ayttı: – Alma aǵashınıń túbinde jatırǵan jılandı óltirip, alma aǵashın basqa jerge kóshirip otırǵızıń. Sonda ol qaytaldan miywelep baslaydı.

Korol usılay etiwge hámir etti. Erteńine olar alma aǵashı japıraqlap, gúl baylaǵanın kórdi. Korol Íǵıpkeldige qımbatbahalı zatlar artılǵan ǵarǵaday qara jigirma at berdi.

Íǵıpkeldi jáne jolǵa túsip kete berdi. Kókteńizge jetken jerinde darǵa onnan óziniń qashan bul jumıstan azat boların soradı. «Bul sorawıńa teńizden ótip juwap beremen», dedi jigit.

32

Júk artılǵan jigirma atı menen teńizden ótip bolǵannan soń Íǵıpkeldi darǵaǵa ayttı: «Endigi adamdı teńizden ótkerer waqtıńda sen eskeklerińdi sonıń qolına uslatıp, óziń túsip qal, sonda sol adam seniń ornıńa darǵalıq etedi», – dedi.

Áne, solay etip Íǵıpkeldi korolǵa Danıshpan-ǵarrınıń úsh tal altın shashın alıp keldi. Kúyewin aman-saw kórgen princessa qattı quwandı.

– Sen bunday ájayıp atlardı hám úlken baylıqlardı qaydan aldıń? – dep soradı korol.

Sonda Íǵıpkeldi bir korolǵa jasartıwshı almalar máselesinde, ekinshi korolǵa kesellerdi emlep, ólgenlerdi tiriltetuǵın tirilik suwı máselesinde járdemleskenin hám olar usı baylıqlardı sawǵa etkenin ayttı.

– Ah, jasartıwshı almalar! Ah, tirilik suwı! Qáne edi meniń usı nárselerim bolǵanında! – dedi korol. Jasartıwshı almanı jep men jasarar edim! Eger óler bolsam, sol abıhayattan jáne tiriler edim! – Sonnan korol jasartıwshı alma hám tirilik suwın iyelew ushın jolǵa túsip ketti, biraq sol ketkeninen qaytıp kelmedi. Álbette, korol bayaǵı Kókteńizden jolawshılardı ótkerip turǵan darǵaǵa bardı, darǵa eskeklerin onıń qolına uslatıp, ózi kemeden sekirip túsip ketti. Sonnan beri korol jolawshılardı teńizdiń arısınan berige, berisinen arıǵa ótkerip júrse kerek.

Al, kómirshiniń balası, sıyqırshılardıń boljaǵanınday, sol eldiń patshası boldı.

UZÍN, JUWAN HÁM KÓRGISH

Bayaǵıda bir korol bolıptı. Korol qartayǵan edi hám onıń bir ulı bar edi. Korol ulın aldına shaqırıp ayttı:

– Shıraǵım meniń! Óziń bileseń pisken miyweler shaqadan úzilip túsedi hám ornında basqa miyweler pisip jetilisedi. Mine, meniń de ómirim pisip úziliwge jaqın turǵan miywe dárejesine keldi. Jaqın arada meniń kózim quyashtı kóriwden qaladı. Biraq men kózim jumılmastan burın seniń basıńnıń ekew bolǵanın kórgim keledi. Úylen, ulım, – dedi.

Princ:

33

– Ata, men seniń tilegińdi orınlaǵım keledi, biraq házir meniń tayın qalıńlıǵım joq hám onı qaydan izlewdi bilmeymen, – dedi.

Sonda korol qaltasına qolın suǵıp, onnan altın gilt shıǵardı hám onı balasına uzattı.

– Sen minardıń eń joqarǵı qabatına shıq, sol jerde kórgen sulıwlarıńnıń qaysısı unasa, maǵan aytıp kel, – dedi.

Princ giltti alıp minarǵa órmelep ketti. Ol usıǵan deyin bul minarǵa shıqpaǵan edi. Minardıń eń joqarǵı qabatına shıǵıp, pátikte kishkene temir esikti kórdi. Esik jabıq edi. Princ onı altın gilt penen ashıp, joqarıǵa kóterilip, úlken dóńgelek zalǵa kirdi. Zaldıń tóbesi aspan-kók reńde, oǵan gúmis reńli juldızlar súwretlengen edi. Zaldıń edenine jasıl reńli jipek gilem tóselgen edi. Al, zaldı aynaldırıp on eki altın ramalı xrustal aynalar qurılǵan edi. Usı xrustal aynalarda kempirqosaq reńli boyawlar menen basına patshalıq tajın kiygen qızlardıń súwretleri salınǵan edi. Birin-biri qaytalamaytuǵın ájayıp lipaslardı kiygen olar biri-birinen sulıw edi. Princ olardan kózin alalmay qaldı. Princ olarǵa qarap turǵanda súwrettegi qızlar jigitke qarap mıyıq tartıp jımıyısar edi – olardıń tek ǵana sóylewleri qalıp tur edi.

Sonda princ on eki aynanıń birewiniń aq perde menen jabılǵanın kórdi. Ol perdeni kóterip edi, ol jasırǵan aynadaǵı súwrette ústine aq lipas kiygen, beline gúmis belbew taqqan, basına gáwhar taj kiygen sulıwdıń súwreti táswirlengen edi. Barlıq súwretlerdiń ishinde usı sulıw barlıǵınan artıq edi. Princ tús kórip turǵanday bolıp, usı aynanıń aldında uzaq turdı. Sonda ol ózine: «Men usı qızǵa úylenemen ya heshqashan úylenbeymen», – dedi.

Ol usı gápti aytıwı máttal, súwrettegi qız júzi lalaptay janıp, oǵan basın iydi hám sol waqıtta barlıq aynalardaǵı súwretler birden joǵalıp ketti.

Princ minardan túsip, ákesine kórgenin hám qaysı qızdı ózine hayallıqqa tańlaǵanın aytıp berdi. Ǵarrı koroldiń júzi túnerdi, awır oylanıp qaldı hám sońınan ayttı:

– Sen perde menen jawıp qoyılǵan aynanı ashıp qáte islediń, ulım, al ózińniń sóziń menen basıńdı úlken qáwip astına qoyıp atırsań. Sebebi sen saylaǵan sulıw jawız duwaxannıń qolında tutqında, duwaxan onı temir qorǵanda saqlaydı. Kóp bahadırlar onı azat etiwge urınıp kórdi, biraq

34

olardıń hesh biri qaytıp kelmedi. Biraq endi ilaj joq, qılar isti qılıp qoydıń, lebizińdi qaytıp juta almaysań. Lebiz – bul mórden bekkem nızam. Bara ber, baxtıńdı sına, quda qálese, úyge aman-esen qaytarsań!

Princ ákesi menen xoshlasıp atına mindi hám qalıńlıǵın izlep jolǵa shıqtı. Jolı úlken bir toǵaydıń ústine ishinen ótti hám ol sol toǵaydıń ishinde adasıp ketti. Toǵaydan qalay shıǵarın bilmey, tawlı-taslı, batpaqlı jerlerdi sharlap júrgeninde, izinen bir dawıs esitildi.

– Háy, toqtay tur!

Princ artına qayrılıp, bir áwdiygen birewdiń onıń izinen juwırıp kiyatırǵanın kórdi.

–Toqtap tur, – dedi ol sobılıq, láwze adam, – meni óziń menen birge ala ket. Eger meni xızmetińe alsań, hesh ókinbeyseń.

–Sen kimseń? – dep soradı princ. – Qolıńnan ne keledi?

–Meniń atım Uzın, men uzarıp bilemen. Sen ana biyik shırshanıń basındaǵı qustıń uyasın kórip tursań ba? Men aǵashǵa órmelemey saǵan sol uyanı alıp bere alaman. – Birden Uzınnıń boyı uzaya basladı, kózdi ashıpjumǵansha onıń sozılǵan boyı bálent shırsha aǵashı menen teńlesti. Shırshanıń basındaǵı uyanı alıp jáne demde bayaǵı halına keldi hám qustıń uyasın princtiń qolına berdi.

–Ájayıp óneriń bar eken, – dedi princ. – Biraq maǵan quslardıń uyalarınıń keregi joq, meniń mına toǵaydan shıǵıp alıwım kerek.

–Haw bul ap-ańsat ǵoy! – dedi Uzın hám boyı sozıla basladı. Ol boyı barlıq aǵashlardan uzarǵan waqıtta, ján-jaǵına qarap, toǵaydan shıǵar joldı nusqadı: – Mine, mına tárepke azıraq júrsek, toǵaydan shıǵıp alamız. – Uzın qaytaldan óz halına qayttı hám princtiń atınıń dizginin uslap, toǵaydıń shetine alıp shıqtı. Olardıń aldında jazıq dalańlıq ashıldı, ol onıń arjaǵında toǵaylı tawlıqtıń jartasları sap dúzep tur edi.

–Anań qara, meniń joram kiyatır! – edi Uzın. – Xojeyin, onı da xızmetińizge alıń, ol da siziń bir hájetińizge jaraydı.

–Haw, shaqır onı da, qáne, sóylesip kóreyik, qolınan ne óner keledi ekenW

35

– Ol júdá alısta baratır, – dedi Uzın, – ol meni esitpeydi hám ol bul jerge júrip kelemen degenshe kóp waqıt ketip qaladı, onnansha, men onı ózim juwırıp barıp alıp keleyin, – dedi.

Sóytip Uzın boyı sozılıp, bası bultqa jetti hám ol eki adım atıp, jorasın iyninen uslap princtiń aldına ákelip qoydı.

Uzınnıń dostı oǵırı juwan, qarnı mestey birew edi.

–Sen kimseń? – dep soradı princ. – Qanday óneriń bar?

–Meniń atım Juwan, – dedi ol tompaq adam. – Men enime jayılıp bilemen.

–Qáne, jayılǵanıńdı kórset, – dedi princ.

–Házir men tompayıp kórsetemen, biraq sizler qashıńlar, toǵayǵa kirip turıńlar! – dep baqırdı ol kúshenip, enine keńeyip atırıp.

Uzın bar páti menen toǵayǵa qaray qashtı. Izinen princ te atın qıstap, shaptı. Eger olar qashıp úlgermegeninde, Juwannıń birden mestey qampayıp baslaǵan qarnınıń astında qaladı eken – onıń qarnı barlıq jaqqa qaray keńeyip basladı, tap taw ashıqlıqqa jayılıp kiyatırǵanday kórinis boldı. Bir waqıtları Juwan jayılǵanın qoydı hám ishindegi demin shıǵarıp edi, átiraptaǵı toǵaydaǵı aǵashlar jeliniń pátinen jerge jabısıp qaldı. Juwan qaytadan burınǵı halına keldi.

– Sen meni qorqıttıń-aw, – dedi princ. – Awa, rasında da ájayıp óneriń bar eken. Bizler menen birge júr, – dedi.

Sonnan úshewi jolǵa túsip kete berdi. Olar tawdıń dizilisken jartaslarına jaqınlaǵan waqıtta aldılarınan kózin baylaǵan adam shıqtı.

–Bul bizlerdiń úshinshi dostımız, – dedi Uzın. – Sen onı da xızmetińe al, onıń da saǵan járdemi tiyedi.

–Sen kim bolasań? – dep soradı princ ol adamnan. – Nege kózińdi baylap júripseń? Sen bulay júretuǵın jolıńdı kóre almaysań ǵoy.

–Yaq, xojeyin, men kózimdi baylamasam bolmaydı. Sebebi meniń kózim sonday ótkir, sonıń ushın kózimdi tańıp qoyıppan. Men tańıwlı kózim menen basqalardıń tańılmaǵan kózi menen kóretuǵının kóremen. Al, eger, kózimnen tańıwın alsam, men qálegen zattı arjaǵına deyin kóremen.

36

Eger men qanday da bir nársege tigilip qararsam, ol sol waqıtta tútep janıp baslaydı, al janbaytuǵın nárseler mayda-mayda bóleklerge shashılıp ketedi. Sonıń ushın meniń atım Kórgish, – dedi. Kórgish jartasqa názerlep turıp, kózinen tańıwın aldı hám oǵan óziniń otlı kózleri menen tigilip qaradı. Sol waqıtta jartas ıdırap jerge qulay basladı hám onıń ornında bir úyin qum qaldı. Qumnıń arasında bir nárse jıltırap kórindi. Kórgish úyilgen qumnıń qasına barıp, jıltırap atırǵan zattı princke ákelip berdi. Bul bir bólek som altın edi.

– Qıyamet kóregen ekenseń! – dedi princ. – Sen bizlerge teńi-tayı joq joldas bolasań. Endi sen maǵan kórewik kózleriń menen temir qorǵanǵa shekem qansha jol barın hám házir onıń ishinde ne bolıp atırǵanın aytıp bere alasań ba?

– Eger sen ol jaqqa bir óziń ketkenińde, bir jılda da jetip baralmas ediń, – dedi Kórgish. – Al bizler menen búgin ol jerge jetip barasań. Házir ol jerde bizlerge keshki awqattı tayarlap atır.

– Al meniń qalıńlıǵım ne qılıp atır?

Temir tordıń ishinde,

Bálent minar basında

Duwaxannıń qolında.

Sonda princ ayttı: – Áy meniń quda jibergen doslarım, sizlerdiń járdemińiz benen sol meniń qalıńlıǵımdı qutqarayıq! – dedi.

Úsh joldası oǵan járdemlesiwge sóz berdi. Bunnan keyin Kórgish otlı kózleri menen tawdıń jartasların tesip berdi, úsh joldası jolındaǵı barlıq tosqınlıqlardı alıp taslap, jol ashıp bara berdi. Kún keshke taman tawlar páseyip, toǵaylar siyreksiy basladı. Kún batqan waqıtta olar qorǵannıń aldındaǵı temir kópirge shıqtı: olar ótip bolǵan waqıtta temir kópir joǵalıp ketti hám olar ashılǵan dárwazadan kirip, temir qorǵannıń ishinde qamalıp qaldı.

Princ ján-jaǵına serlep alıp, atın seyisxanaǵa kirgizdi: bul jerde onıń atı ushın aqırda sulı salıwlı tur edi. Princ hám onıń joldasları alagewgim háwlide, seyisxanada hám saraydıń ishinde jasanıp kiyingen baybátshelerdi, xızmetkerlerin hám olardıń atları menen iytlerin kórdi, biraq

37

olardıń heshqaysısında háreket joq edi – olar barlıǵı tasqa aynalıp qalǵan edi.

Princ hám onıń joldasları bir neshe bólmelerdi ótip, as jeytuǵın zalǵa keldi. As zalında shıraqlar janıp tur edi: ortaǵa tórt adamǵa awqatlar házir etip qoyılǵan edi. Heshjaqta tiri bende kórinbeydi. Sonnan olar stolǵa otırıp, tayar awqatlardı dás soǵa basladı.

Mazalı taǵamlardı jep, gúlgin sharaplardı iship bolıp, olar jatarǵa orın izley basladı. Olar tósek salınǵan bólmege kirgen waqıtta jarma qapı ashılıp, tobıǵına túsken qara lipas kiygen, basında shashı qalmaǵan, appaq saqalı dizesine túsken búkshiygen ǵarrı duwaxan kirip keldi. Ǵarrınıń belinde belbewdiń ornında úsh temir qursaw bar edi. Duwaxan ǵarrı oǵırı sulıw, aq lipaslı, gúmis belbewli, gáwhar tajlı qızdıń qolınan uslap alıp keldi. Qızdıń júzi qan-sólsiz appaq hám kózleri muńlı edi. Princ dárriw bul qızdıń bayaǵı ózi minardıń aynasındaǵı súwrette kórgen qızı ekenin tanıdı hám oǵan qaray júre baslap edi, duwaxan ǵarrı ishara menen onı toqtattı.

– Men seniń ne ushın kelgenińdi bilemen. Sen mennen princessanı urlap áketejaqsań. Máyli, men bul qızdı saǵan beriwge razıman. Biraq sen maǵan onı úsh tún baǵıp beriwiń kerek. Eger onı qashırmay baǵıp berseń – qız seniki boladı. Eger ol sennen qashıp ketse, sen xızmetshileriń menen birge tasqa aynalıp qalasań. Mına qorǵannıń ishinde tas bolıp jatırǵan adamlardıń barlıǵı saǵan deyin usı princessanı alıp ketiwge kelgenler edi.

Sonnan keyin duwaxan princessanı gúrsige otırǵızıp, ózi shıǵıp

ketti.

Princ gózzaldan kózin alalmay otırdı – ol sonday sulıw edi. Princ sulıw menen sóylespekshi bolıp, ananı-mınanı sorap basladı, biraq sulıw mármerden qashalǵanday edi – sóylemeydi, kúlmeydi, heshkimge qaramaydı.

Princ qızdıń qasına otırıp, onıń qashıp ketpewin ańlıp basladı.

Uzın qayıstay bolıp sozılıp, bólmeni orap jattı. Juwan esiktiń awzında otırıp, ishine jel jıynap, hátte tıshqan ótetuǵın tesik sańlaq qaldırmay, qapını enlep otırdı. Al Kórgish bólmeniń ortasında otırıp bólmeni baǵıp otırdı.

Biraq tún jarpınan awǵanda hámmesiniń kózleri jumılıp basladı hám ózleri bilmegen halda uyqılap qaldı.

38

Tań saz berip atırǵanda princ oyanıp ketti. Birden júregine pıshaq suǵıp alınǵanday boldı – princessa bólmede joq edi. Dárhal joldasların oyatıp, endi ne qılamız, dep soray basladı.

– Táshwishlenbe, – dedi Kórgish hám aynaǵa qaradı. – Men qızdı kórip turman. Bunnan júz shaqırım jerde toǵay bar, sol toǵaydıń ortasında ǵarrı emen ósip turıptı, sol emenniń usha basında sobıq bar, sol sobıq – qız. Uzın meni iynine otırǵızsın, bizler onı alıp kelemiz.

Uzın Kórgishti iynine otırǵızıp, sozılıp, hár qádeminde on shaqırım jerdi atlap, bir zamanda sobıqtı alıp kelip korolevichke berdi. «Sobıqtı jerge tasla», – dedi Uzın. Princ sobıqtı jerge taslap edi, qız onıń aldında payda boldı.

Quyash tawlardıń artınan kóringen waqıtta olar bolǵan bólmeniń jarma esigi ashılıp, júzinde simsik kúlki oynap, duwaxan kirip keldi.

Princessanı kórip, ol qabaǵın úydi, tislerin sıqırlattı – sol waqıtta shart etip belindegi bir temir qursaw sınıp jerge tústi. Ol princessanı qolınan uslap bólmeden alıp shıǵıp ketti.

Bunnan soń princ kúni boyı qorǵannıń ishinde aynalıp júrdi. Qorǵannıń ishi aqıl uǵras kelmes kórinisler menen tolı edi. Adamlar qádimgidey jasap atırǵanda birden hár kim turǵan jerinde qatıp qalǵan sıyaqlı. Bir bólmede eki qolı menen qılıshın tóbesine kóterip, aldındaǵı nárseni shabayın dep turǵan princti kórdi – ol sol turısında tasqa aynalıp qalǵan edi. Ekinshi bólmede birewden qashıp baratırǵan rıcar bosaǵaǵa súrinip jıǵılıp, qulap baratırıp qolların jayǵan – sol jıǵılayın dep atırǵan halında qatıp qalǵan edi. Peshtiń aldında xızmetshi aldındaǵı tabaqtan bir bólek quwırılǵan góshti awzına salayın dep turǵan halında qatıp qalǵan. Princ basqa da tasqa aynalıp qalǵan adamlardı kórdi – barlıǵı da duwaxan «tas bolıń!» degen máwritte qatıp qalǵan edi. Ol sonday-aq tasqa aynalıp qalǵan kóp qanazat atlardı kórdi. Qorǵannıń ishinde hám átirapında barlıq nárse óli halında edi – aǵashlardıń japıraqları túsip qatıp atır, atızlar hám alańlar shóp-daqılsız bos jatır, ózek suwsız jatır, quslar sayramaydı, gúller ǵumshalamaydı, suwdaǵı balıqlar júzbeydi.

Azanda, túste hám keshte princti hám onıń joldasların mazalı taǵamlar kúter edi: awqatlar ózleri tabaqlarǵa salınadı, sharaplar ózleri qadaqlarǵa quyıladı. Al keshki awqattan soń jáne esik ashılıp, duwaxan princessanı qolınan uslap alıp kirdi hám gúrsige otırǵızıp, ózi shıǵıp ketti.

39

Princ hám onıń joldasları jáne princessanı qorıqlap basladı. Olar qanshelli uyqılamayıq, dep háreket etkeni menen, uyqı olardı jeńdi hám jáne barlıǵı uyqılap qaldı. Tańda princ oyanıp jáne princessanıń bólmede joq ekenligin kórdi. Dárriw Kórgishti:

– Qurıdıq, jáne princessadan ayrılıp qaldıq. Kórgishbay, qáne, qarap jiber! – dep shaqırdı.

Kórgish kózlerin uwqalap aynanıń qasına kelip: «Princessa qorǵannan eki júz shaqırım uzap ketipti, – dedi. – Sol jerde bir taw bar, tawdıń bir jartası bar, jartastıń bir quwısında hasıl tas bar, sol tas – princessa. Uzın meni sol jerge jetkerse, men onı alıp kelemen.

Uzın dárriw uzarıp, Kórgishti iynine otırǵızıp alıp, júrip ketti – hár adımında jigirma shaqırımdı alar edi. Kórgish tawǵa jetip, oǵan ótkir kózlerin tigip edi, jartas san-mıń bóleklerge párshelenip ketti, ornında qalǵan bir úyin qumnıń ortasında bir gáwhar jarqırap jatır edi. Olar sol tastı princke alıp keldi. Princ gáwhardı jerge taslap edi, ol qız bolıp shıǵa keldi. Bunnan soń bólmege kirgen duwaxan qızdı kórip jáne ǵázepten kózleri shatnap ketti hám belindegi ekinshi temir qursaw úzilip, jerge tasırlap tústi. Duwaxan tislerin qayray-qayray princessanı bólmeden alıp shıǵıp ketti.

Bul kúni de olar keshegidey etip waqıt ótkerdi. Keshki awqattan soń duwaxan jáne princessanı alıp keldi hám mısqıl menen bılay dedi:

– Kóremiz, korol ulı, usı saparı kim jeńer eken – ya sen, ya men…

Usını aytıp ol shıǵıp ketti.

Princ hám onıń joldasları bul sońǵı kúni uyqılap qalıp, gúlli biyabıray bolmaw ushın hesh otırmawdı, bólmeniń ishinde tik ayaqtan júre beriwdi sheshti. Biraq olardı uyqı jeńdi hám olar sol ayaqta júrip baratırıp uyqılap qaldı. Duwaxan princessanı jáne alıp qashıp, jasırdı.

Jáne azanda hámmeden burın princ oyandı hám princessanıń bólmede joq ekenin kórdi. Jáne Kórgishti oyatıp, princessanıń qáyerde ekenin anıqlawdı soradı.

Kórgish aynanıń aldına kelip, kóp waqıt alıslarǵa qaradı. «Wah! – dedi Kórgish. – Princessa júdá alısqa ketip qalıptı. Bunnan úsh júz shaqırım arıda Kókteńiz bar, teńizdiń ultanında baqanshaq jatır, sol baqanshaqtıń ishinde altın júzik bar, sol altın júzik – princessa. Qapa bolma, princessanı

40