Qaraqalpaq ádebiyatın sabaqtan tıs jumıslar arqalı úyreniwdiń ilimiy metodikalıq máseleleri

Ádebiyat boyınsha ótkeriletuǵın sabaqtan tıs jumıstıń túrleri: ádebiy keshe, oqıw konferenciyası, dógerek jumısların ádebiyat bólmesinde shólkemlestiriw;

Ádebiyat bólmesin metodikalıq hám kórkem kitaplar menen bayıtıp barıw;

Ádebiyat bólmesine oqıwshılardıń járdemi menen islengen jazıwshılardıń súwreti, albomlar, kórkem dóretpeler boyınsha tablicalar, shayır hám jazıwshılardıń tárbiyalıq áhmiyeti kúshli sózlerinen úzindiler jazılǵan plakatlar, oqıwshılardıń ózleri soqqan baǵdarlamadaǵı materiallar tiykarında súwretler ádebiyatshı muǵallimniń basshılıǵında orınlanıwı zárúr. Sonday-aq, “Jas ádebiyatshı”, “Ádebiyat-ómir shınlıǵı” degen atamalarda diywalı gazetalar shólkemlestiriliwi kerek.

Sabaqtan tıs jumıslardı ádebiyat bólmesinde ótkeriw tártibi haqqında toqtap óteyik. Sabaqtan tıs jumıslardıń barlıǵın ádebiyat bólmesinde ótkeriliwi metodikalıq talaplardan esaplanadı. Solardıń biri dógerek jumısları ádebiyat bólmesinde ótkerilgende tómendegi metodikalıq talaplar basshılıqqa alınıwı kerek:

Dógerek aǵzaları sıyatuǵın orınlıqlar menen támiyin etiliwi;

Ádebiyat bólmesi taza, jaqsı metodikalıq talaplarǵa juwap beretuǵın úskeneler menen bezelgen bolıwı tiyis;

Dógerek aǵzalarınıń qatnasında texnikalıq qurallardıń túrleri paydalanılıwı kerek;

Ádebiyat bólmesine dógerek aǵzaları tárepinen diywalı gazeta hám jurnallar shıǵarılıwı tiyis.

Ádebiyat bólmesinde dógerek jumıslardıń barlıq túrlerin ótkeriw múmkin. Onda kórkem oqıw dógeregi, dramalıq dógerek hám dóretiwshilik dógerek jumısları qızıqlı shólkemlestiriledi. Kórkem oqıw dógerek jumısın ótiw barısında ádebiyat bólmesindegi kórkem shıǵarmalar turǵan múyeshten paydalansa boladı.

Bul jerde Jiyen jıraw, Kúnxoja, Ájiniyaz, Berdaq, Ótesh, A.Muwsaev, S.Májitov, Q.Áwezov, M.Dáribaev, N.Dáwqaraev, Á.Shamuratov, J.Aymurzaev,

52

T.Jumamuratov, I.Yusupov, T.Qayıpbergenov, Q.Kamalov, K.Raxmanov,

T.Mátmuratov, T.Qabulov, K.Karimov, K.Allambergenov, O.Sátbaev h. t. basqa sóz sheberleriniń dóretpeleri orın alǵan bolıwı tiyis. Sonlıqtan dógerek aǵzaları jumıstıń jıllıq jobasında ótiletuǵın temalarǵa baylanıslı usı jazıwshılardıń dóretpelerinen paydalana beredi.

Ádebiyat bólmesinde prozalıq hám dramalıq shıǵarmalardan Á.Ótepovtıń “Teńin tapqan qız”, Q.Áwezovtıń “Tilek jolında”, S.Xojaniyazovtıń “Súymegenge súykenbe”, I.Yusupovtıń “Dala ármanları”, “Duzlı samallar”, “Búlbil uyası”, “Hár kimniń óz zamanı bar”, “Máńgi bulaq”, T.Qayıpbergenovtıń “Qaraqalpaq dástanı”, “Qálbimniń qamusı”, “Qaraqalpaqpan, táwekelshimen”, “Mıń tillaǵa bahalanǵan gelle”, K.Raxmanovtıń “Aqıbet”, “Kelin”, “O, dúnyaǵa mirát”, K.Allambergenovtıń «Dárya tartılǵan jıllar», «Ámir Temir hám Er Edige» (Ullı atlanıs) sıyaqlı dóretpelerinen paydalanıw kerek. Bul dóretpelerdi oqıwshılar hám oqıtıwshılar jaqsı bilip, dóretpelerdiń syujeti, kompoziciyası, obrazları, kórkemlew quralları tuwralı jaqsı túsinikke iye bolıp, oqıwshılar bulardı sabaqtan tıs jumıslardı ótiw barısında óz betinshe úyrenip barıwı tiyis. Demek, ádebiyat bólmesinde oqıwshılardıń talapların qandıratuǵın, estetikalıq talaplarǵa juwap beretuǵın kórkem dóretpelerdiń bolıwı, olardıń ádebiyatqa bolǵan qızıǵıwshılıǵın hám túsinigin arttırıp, jetilistirip baradı. Nátiyjede olardıń kórkem sózdiń qádirqımbatına, mánisine itibarı kúsheyedi.

Akademiyalıq liceylerde jaqsı shólkemlestirilgen qaraqalpaq ádebiyatı bólmesi bolıwı kerek. Sebebi bul bólme, birinshiden, qaraqalpaq ádebiyatı muǵallimlerine sabaq ótiw ushın kómeklesedi, ekinshiden, qaraqalpaq ádebiyatı boyınsha sabaqtan tıs jumıslardı ótkeriwdiń orayı bolıp esaplanadı. Sonday-aq, tómen úlgeriwshi oqıwshılar menen jeke islesiw ornı, oqıwshılar menen qaraqalpaq ádebiyatı boyınsha fakultativ sabaq ótiwge múmkinshilik beredi. Bólme jumısınıń xarakteri hár bir pánniń baǵdarlamalıq materiallarınıń mazmunına baylanıslı boladı. Solay da qaraqalpaq ádebiyatı bólmesi – muǵallim menen oqıwshılardıń jumıs ornı. Sebebi bunda qaraqalpaq ádebiyatı sabaǵın oqıtadı,

53

konsultaciya uyımlastırıladı, sabaqtan tıs jumıslar ótkeriledi. Ayırım jaǵdayda oqıwshılar sabaqların tayarlaydı. Muǵallim tómen úlgeriwshiler menen islesedi.

Akademiyalıq liceydegi ádebiyatshı muǵallimlerdiń metodikalıq keńesleri, muǵallimniń sabaqlarına tallawlar ótkerilip turıladı. Sonlıqtan usı jumıslarǵa kerekli barlıq metodikalıq hám teoriyalıq ádebiyatlardan Azizxujaeva N.N. “Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat”. (Toshkent, 2003), Boboev T. “Adabiyochunoslik asoslari” (Toshkent, 2002), Golubkov V. “Adabiyot uqitish metodikasi” (M. 1988), Dolimov S., Ubaydullaev H., Axmedov K. “Adabiyot uqitish metodikasi” (Toshkent, 1967), Yuldoshev Q. Adabiyot uqitishning ilmiynazariy asoslari. (Toshkent. «Uqituvshi», 1996.), Yuldoshev Q. Uqituvshi kitobi. (Toshkent. «Uqituvshi», 1997), Yuldoshev Q. “Adabiy saboqlar” (Toshkent, 2004), Yuldoshev Q. “Adabiy saboqlar” (Toshkent, 2005), Q.Yuldosh va M.Yuldoshlardıń “Badiy tahlil asoslari” (Toshkent, «KAMALAK», 2016), Husanboeva Q. “Adabiy talimda mustaqil fikrlashga urgatish asoslari” (Toshkent, 2003), Husanboeva Q. “Adabiyot –manaviyat va mustaqil fikr shakllantirish omili” (Toshkent, 2009), Tuxliev B. “Adabiyot uqitish metodikasi” (Toshkent, 2010), Paxratdinov Á. “Qaraqalpaq ádebiyatın oqıtıw metodikası” (Nókis, 2004), Ó.Álewovtıń “Qaraqalpaqstanda tálim-tárbiyalıq oylardıń qáliplesiwi hám rawajlanıwı.” (Nókis, 1993), Q.Kamalovtıń “Qaraqalpaq ádebiyatında kórkem metodtıń evolyuciyası.” (Monografiya. Nókis, «Qaraqalpaqstan», 1988), K.Allambergenovtıń “Qaraqalpaq xalıq dástanı Edige.” (Monografiya. Nókis, 1995.), Q.Orazımbetovtıń “Házirgi qaraqalpaq lirikasında kórkem formalardıń evolyuciyası hám tipologiyası.” (Monografiya. Nókis, «Bilim», 2004.),

T.Ótebaev, T.Jiyemuratov h. t. b. alımlardıń miynetleri bolıwı tiyis.

Alımlardıń miynetleri, hár qıylı ádebiy materiallar, hár qıylı tematikalıq kórsetpeli qurallar, texnikalıq qurallar, olardı qollanıwǵa arnalǵan metodikalıq kórsetpeler hám oqıwshılardıń jumıs islewine kerekli oqıw quralları menen támiyin etilgen bolıwı tiyis.

Akademiyalıq liceylerdegi ádebiyat bólmesi – bul sol liceydegi ádebiyattıń oqıtılıw jaǵdayın kórsetip turatuǵın aynası bolıp esaplanadı. Sonlıqtan, joqarıdaǵı

54

aytqanımızday muǵallimniń basshılıǵında dógerek aǵzalarınıń, oqıwshılardıń járdeminde bólmeniń bezeliwine kóbirek itibar berip, onıń pedagogikalıq talapqa juwap beriwine kewil berip barıw kerek. Sonday-aq, ádebiyat bólmesinde barlıq sabaqtan tıs jumıslardı ótkerip turatuǵın oqıw ornı bolǵanlıqtan, soǵan baylanıslı texnikalıq qurallar, slaydlar, kompyuter, proektor, epidioskop, magnitofon sıyaqlı materiallar tabılıwı kerek. Oqıwshılardıń sabaqtan tıs ótkergen jumıslardıń juwmaǵı usı orında shıǵarılıp, dógerek jumısları boyınsha arnawlı is qaǵazlardı saqlaytuǵın, bayanatlar, slaydlar sıyaqlı materiallardı jıynap qoyatuǵın orın bolıwı zárúr. Ádebiyatqa baylanıslı folklor, klasik shayırlar bolǵan Kúnxoja, Ájiniyaz, Berdaq, Ótesh dóretpeleri boyınsha, XX ásirdegi qaraqalpaq ádebiyatınıń wákilleri A.Muwsaev, S.Májitov, A.Begimov, T.Jumamuratov, T.Qayıpbergenov,

I.Yusupov, T.Qabulov, K.Mámbetov, S.Bahadırova, Sh.Seyitov, Á.Paxratdinov,

Q.Kamalov, Á.Atajanov, K.Karimov, K.Allambergenov, Á.Ótepbergenov, O.Ábdiraxmanov, X.Dáwletnazarov, O.Sátbaev, J.Óteniyazov sıyaqlı jazıwshılarǵa arnap kórgizbe múyesh shólkemlestiriw zárúr.

Qaraqalpaq ádebiyatı bólmesi ushın eń zárúrli oqıw qurallarınıń biri – muǵallimlerdi ilim jańalıqları menen tanıstıratuǵın “Muǵallim hám úzliksiz bilimlendiriw”, “QMU xabarshısı”, “Ilim hám jámiyet”, “Ózbekiston adabiyoti va sanati”, “Ámiwdárya”, “Qaraqalpaq ádebiyatı”, “Ustaz jolı”, “Jahon adabiyoti”, “Sharq yulduzi” sıyaqlı gazeta hám jurnallar bolıwı kerek. Ádebiyat bólmesinde bulardan basqa jańa kórkem hám ilimiy metodikalıq kitaplar kórsetilip qoyılıwı tiyis.

Qaraqalpaq ádebiyatına arnalǵan bólmeni búgingi pedagogikalıq hám metodikalıq talaplarǵa muwapıq bezew zárúr. Bul jerde prezident miynetlerinen alınǵan danalıq sózler, qaraqalpaq ádebiyatına baylanıslı hár qıylı ilimiy kitaplar, metodikalıq qollanbalar, N.Dáwqaraev, Q.Ayımbetov, I.Saǵitov,

M.Nurmuhammedov, S.Axmetov, Q.Maqsetov, Q.Sultanov, Z.Nasrullaeva,

A.Paxratdinov, K.Mámbetov, Q.Kamalov, S.Bahadırova, K.Allambergenov, Q.Orazımbetov sıyaqlı alımlardıń monografiyalıq miynetlerin, shayır hám

55

jazıwshılardıń súwretleri, baǵdarlamadaǵı materiallar tiykarında kórsetpeli qurallar menen texnikalıq qurallar hám basqalar orın alıwı kerek.

Qaraqalpaq ádebiyatı bólmesinde metodikalıq hújjetler: qaraqalpaq ádebiyatı boyınsha baǵdarlama, “Bilimlendiriw” nızamı, “Kadrlar tayarlawdıń milliy baǵdarlaması”, sabaqqa baylanıslı talaplar, ashıq hám kórsetpeli sabaqlardıń jobaları, tekstleri, metodikalıq hám usıl birlespe keńesinde talıqlanıwı tiyisli temalardıń teksti, bayanat tekstleri, olardı talıqlap barǵan protokollar, baǵdarlamaǵa sáykes qaraqalpaq ádebiyatı sabaǵınıń metodikalıq kórsetpeleri, Bilimlendiriw ministrligi, rayonlıq hám qalalıq bólimleri tárepinen usınılǵan metodikalıq usınıslar bolıwı kerek. Aǵla muǵallimlerdiń tájiriybeleri, qaraqalpaq ádebiyatı boyınsha dúzilgen jumıs hám tematikalıq jobalar, muǵallimlerdiń júrgizgen pedagogikalıq hám psixologiyalıq kúndelikleri hám taǵı basqalar saqlanadı. Bulardı reti menen muǵallimler paydalanıp, metodikalıq hám pedagogikalıq bilimlerin jetilistirip baradı.

Qaraqalpaq ádebiyatınıń wákilleriniń súwreti anıq hám estetikalıq talaplarǵa say qıstırılıp turılıwı tiyis. Olardıń ádebiyat haqqında aytqan pikirlerinen úzindileri diywallardan orın alıwı kerek. Máselen,

“Gúmis tez sawılar hám pánt beredi,

Danalıq sóz gúmis alıp keledi”. (Yusup Hás Hájib)

Bilim menen túsin sózdiń mánisin,

Bilim menen baqla hár adam isin. (Yusup Hás Hájib)

Bilim menen baxıt jolı ashılar,

El ǵamın oylaǵan oǵan asıǵar. (Axmed Yugnakiy)

Bilimli dúnyanı kórkeyter taǵı,

Sonıń ushın bálent bolar ataǵı. (Axmed Yugnakiy)

56

Taza minsiz hasıl sóz,

Oy túbinde jatadı. (Asan qayǵı)

Jumıs isle tuwılǵan soń el ushın,

Janıńdı ayama elde er ushın,

Kindikten qan tamıp tuwılǵan jer ushın,

Ólip ketkenińshe xızmet jaqsıraq. (Berdaq shayır)

Pushkin – rus, Shevchenko – ukrain, Rustaveli – gruzin, Nawayı - ózbek, Abay – qazaq, Maqtumqulı – túrkmen xalıqları ushın qanday bolsa, Berdaq ta qaraqalpaq xalqı ushın sonday. Berdaq – qaraqalpaq klasikalıq ádebiyatınıń shıńı.

(Marat Nurmuhammedov)

Bul jazıwlardı waqtı-waqtı almastırıp, tárbiyalıq áhmiyeti kúshli danalıq sózler, alımlardıń qaraqalpaq ádebiyatı tuwralı aytqan pikirleri menen ózgertip turǵan maqsetke muwapıq boladı.

Qaraqalpaq ádebiyatı bólmesinde múmkinshiligi bolsa texnikalıq qurallar taza hám maqsetke muwapıq saqlanıwı kerek. Búgingi pedagogikalıq texnologiya jetiskenliklerine muwapıq kompyuter, onıń proektorı, magnitofon túrleri, epidoskop sıyaqlı túrlerinen paydalanıw pán muǵalliminen texnikalıq hám metodikalıq sheberlikti talap etedi.

Magnitofon plyonkalarına ataqlı baqsı hám jırawlarınıń atqarǵan dástanları “Alpamıs”, “Qırıq qız”, “Edige”, “Máspatsha”, “Ǵárip-ashıq”, xalıq qosıqları, ertekler jazıp alınǵan bolıwı zárúr. Kerek jerinde yaǵnıy sabaq barısında ádebiyatshı muǵallimler paydalana aladı. Bulardan basqa Berdaq, Ájiniyaz,

I.Yusupov, J.Aymurzaev, T.Jumamuratov, B.Qayıpnazarov h.t. basqa shayırlardıń nama menen aytılatuǵın qosıqların magnitofon plyonkasına jazıp qoyǵan durıs boladı. Kórkem sózdiń tásirli oqılıwına dıqqatlı bolıwımız shárt. Sonlıqtan qosıqlardı, prozalıq hám dramalıq shıǵarmalardı artistler hám jazıwshılar tárepinen tásirli aytılǵan sózlerinde magnitofonǵa jazdırıp qoyǵan kóp nátiyjeler beredi. Bulardan basqa jazıwshı-shayırlardıń dóretiwshiline arnap bukletler, mirátnamalar mına úlgide beriliwi kerek:

57

Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universiteti

Akademiyalıq liсey

XIX ÁSIR QARAQALPAQ ÁDEBIYATÍNÍŃ KLASSIK SHAYÍRÍ ÁJINIYAZ QOSÍBAY ULÍNÍŃ TUWÍLǴANÍNA 194 JÍL, ÓZBEKSTAN QAHARMANÍ, ÓZBEKSTAN HÁM QARAQALPAQSTAN XALÍQ SHAYÍRÍ IBRAYÍM YUSUPOVTÍŃ, ÓZBEKSTAN QAHARMANÍ, ÓZBEKSTAN HÁM QARAQALPAQSTAN XALÍQ JAZIWSHÍSÍ

JULDÍZLARÍ» ATAMASÍNDAǴÍ ILIMIY-TEORIYALÍQ KONFERENCIYASÍNA

MIRÁTNAMA

NÓKIS2018

58

Ádebiyat máselesi – bul mánawiyat máselesi.

I.A.Karimov

Men sónermen, sónbesúmitquyashı, Birkúndáwrankelerinsaniyatqa. «Bul dúnyanıń kórki adam balası», DepdártliZiywardıalısaryadqa.

I.Yusupov

ÓzbekstanQaharmanı

Ibrayım aǵa ózbek xalqı hám ózbek ádebiyatınıń, Ǵafur Ǵulam, Aybek hám basqa ullı ustazlarımızdıń eń jaqın dostı, kóp ǵana ózbek shayırlarına ustaz dárejesindegi ullı insan edi. Ataqlı shayırımızdıń xalıqlıq motiv hám Shıǵıstıń danıshpanlıǵı menen suwǵarılǵan qosıqları qaraqalpaq hám ózbek xalıqlarınıń mánawiy múlki bolıp qalıwına gúman joq!

Abdulla Aripov

Ózbekstan Qaharmanı

Bul trilogiya («Qaraqalpaq dástanı») úlken kórkem shıǵarma bolıp, ol haqıyqıy kórkem óner adamı-qolı gúl sheber tárepinenóz xalqın ayrıqsha mehir-muhabbet penen jaqsı kóretuǵın jazıwshınıń qálbinen jaratılǵan. Tólepbergen, sen orınlaǵan wazıypa qaraqalpaqlar ushın da, pútkil túrkiy xalıqlar ushın da, shın mánisinde, biybahadur.

Shıńǵıs Aytmatov

59

Húrmetli

Sizdi XIX ásir qaraqalpaq ádebiyatınıń klassik shayırı Ájiniyaz Qosıbay ulınıń tuwılǵanına 194 jıl, Ózbekstan Qaharmanı, Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq

shayırı Ibrayım Yusupovtıń, Ózbekstan Qaharmanı, Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan xalıq jazıwshısı Tólepbergen Qayıpbergenovtıń tuwılǵanına 89 jıl

tolıwına baǵıshlanıp 2018-jıldıń 6-may kúni Qaraqalpaq mámleketlik universiteti akademiyalıq liceyde saat 1500 de ótkeriletuǵın «Qaraqalpaq ádebiyatınıń jarıq

juldızları» atamasındaǵı ilimiy-teoriyalıq konferenciyaǵa mirát etemiz.

KONFERENCIYA BAǴDARLAMASI

1400-1430. Qaraqalpaq mámleketlik universiteti akademiyalıq liceyde «Qaraqalpaq ádebiyatınıń jarıq juldızları» atamasındaǵı Respublikalıq ilimiy-teoriyalıq konferenciya qatnasıwshıların kútip alıw hám dizimge alıw

1430-1500. Ájiniyaz Qosıbay ulı, Ibrayım Yusupov hám Tólepbergen Qayıpbergenovlardıń dóretiwshiligine arnalǵan kórgizbelerdi tamashalaw

1500.Konferenciyanıń ashılıwı

Kiris sóz – akademiyalıq licey direktorı

Bayanatlar:

1. Ájiniyaz poeziyasınıń kórkem-estetikalıq dárekleri–

2.Milliy ornamentlerge oranǵan poeziya –

3.Ǵárezsizlik dáwirinde T.Qayıpbergenov d óretiwshiligin izertlewdiń ayırım máseleleri –

Shıǵıp sóylewler:

7-may kúni saat 1000de Ájiniyaz Qosıbay ulı, I.Yusupov hám T.Qayıpbergenov kúnlerine arnalǵan konferenciyanıń sekciya jumısları

60

Ájiniyaztanıw sekciyası

Sekciya baslıǵı–

Sekciya xatkeri–

(QMU akademiyalıq licey, 107-auditoriya, saat1000)

1.Hamidov H. f.i.d.,akademik –Ájiniyaz: qaraqalpaq hám qazaq ádebiy baylanısları

2.Ábdinazimov Sh. f.i.d.,prof. – Ájiniyaz shıǵarmalarında arab hám parsı tillerinen ózlestirilgen sózlerdiń qollanılıwı

3.Aralbaev Q. f.i.k.,doc. – Ájiniyaz jáne qazaq dalası

4.Turdıbaev Q. f.i.k.,doc. – Házirgi qaraqalpaq poeziyasında Ájiniyazdıń poetikalıq dástúrleri

5.Paxratdinov Q. f.i.k.,doc. –Ájiniyaz - sózdińiyesi

6.Nizamatdinov J. f.i.k.,doc. – Ájiniyaz lirikalarında motivlik ózgeshelikler

7.Nurjanov P. f.i.k.,doc. – Qaraqalpaq prozasında Ájiniyaz obrazı

8.Yusupov Q. f.i.k.,doc. – Ájiniyaz lirikasın interaktiv usıllar menen oqıtıw

9.Allambergenova P. f.i.k.,doc. – Ájiniyaz shıǵarmaları.Baspası, alǵısózi, tekstlik ózgesheligi

10.Gaylıeva O. f.i.k.,doc. –Maqtımqulı hám Ájiniyaz dóretiwshiliginde aytıs janrınıń tipologiyası

11.Qarlıbaeva G. f.i.d.,doc. –Ájiniyaz shıǵarmaları tilinde frazeologizmlerdiń qollanılıw ózgeshelikleri

12.Qalekeev Q. f.i.k.,doc. – Qoraqalpoǵiston matbuotida Ajiniёz ijodini ёritish tamoyillari

13.Orazımbetova M. –Ájiniyaz poeziyasında lirikalık dúrkinler

14.Mambetov I. –Ájiniyaz poeziyasında redifli uyqaslar

15.Járimbetov A. – Ájiniyaz lirikalarında troplardıń qollanılıwı

16.Kerwenov T. – Maqtımqulı hám Ájiniyaz shıǵarmalarında geypara mifologiyalıq obrazlardı qollanıwdaǵı uqsaslıqlar hám ózgeshelikler

17.Smamutova Sh.–Ájiniyaz shayırdıń aytıs janrındaǵı ornı

18.Toqımbetova G. –Ájiniyazdıń stillik ózgeshelikleri

19.Jepparova S. – Rabǵuziydıń «Qıssasul-ánbiya» shıǵarmasınıń Ájiniyaz dóretiwshiligine ádebiy tásiri

20.Avezqılicheva S. – Ájiniyaz hám Mollanepestiń dóretiwshiliginde romantizm

21.Nurseytov D.–Ájiniyaz shayırdıń táriyip qosıqlarınıń kórkemlik dárekleri.

22.Járimbetov A., Aytjanov D. – Ájiniyaz lirikasında uyqaslar máselesi

23.Allamuratov Ǵ. – Ájiniyaz shayırdıń «Sáwdigim» qosıǵında ishki forma

24.Sarıbaev B. – Ájiniyaz lirikasında milliy psixologiyanıń beriliwi

25.Fayzullaeva S. – Ájiniyaz lirikasında folklorlıq dástúrler

26.Qurbanbaeva G. – Ájiniyaz hám A.Musaev poeziyasında táriyipler

27.Nurjanova P.– Ǵárezsizlik dáwiri qaraqalpaq hayal-qızlar lirikasında Ájiniyazdıń poetikalıq dástúrleri

61