2. Әкімшілік құқықтың қайнар қөздері

ҚР әкімшілік құқығының қайнар қөздері: ҚР Конституциясы ;ӘҚБтК,Кеден кодексы және басқа да салалык кодекстер/;Президенттің,Үкіметтің,орталық атқарушы билік органдарының нормативтік актілері; әкімшілік –құқықтық қатынастарды реттейтін жергілікті өкілді және атқарушы билік органдарының нормативтык актілері болып табылады.

Әкімшілік – құқықтық актілер жарияланатын аса маңызды ресми баспалар Парламенттің жаршысы, Президент пен Үкіметтің актілер жинағы, Егемен Қазақстан, Казахстанская правда газеттері, Заң газеті, Юридическая газета.

3. Әкімшілік құқықтын субъектлері

Әкімшілік құқықтын субъектлері органдар ғана емес жеке адамдар да болады.

Мемлекеттік біліктік құқыққа ие мемлекеттік басқару органдары,лауазымды тұлғалар,қоғамдық ұйымдар мен азаматтар субъект бола алады.

Субъект – бүл әкімшілік құқық бүзушылык жасаған жеке немесе заңды тұлға. Одан басқа арнайы субъектілер – лауазымды адамдарға, әскери қызметшілерге, шетел азаматтарына бөлінеді.

4. Әкімшілік заң бүзушылык ұғымы, белгілері, оның түрлері

Әкімшілік құқық бүзушылык туралы ҚР Кодексінің /ӘҚБтК/ ерекше бөлігінде қөзделген құқық бүзушылық құрамының барлық белгілері бар әрекет жасау әкімшілік жауаптылықтың негізі болып табылады. ӘҚБтК 28-бабына сәйкес әкімшілік құқық бүзушылык дегеніміз құқыққа қарсы, кінәлі /қасақана немесе абайсызда жасалған/ іс -әрекеті не әрекетсіздігі немесе заңды тұлғаның құқыққа қарсы іс-әрекеті не әрекетсіздігі.

Әкімшілік құқық бүзушылыктың заңдық құрамы – бүл заңдық элементтердің жиынтығы солар болған жағдайда әрекет әкімшілік құқық бүзушілік болып саналады да әкімшілік жауаптылық туындайды. Басқаша айтқанда, бүзушының әрекетінде белгілі бір заңдық элементтер болған жағдайда ғана ол әкімшілік жауаптылыққа жатады. Мұндай элементтер әкімшілік құқық бүзушылыктың объектісі, объективтык жағы, субъектісі және субъективтық жағы болып табылады.

№ 6 ДӘРІС

Азаматтық құқық негіздері

Дәріс мақсаттары:

1. ҚР азаматтық құқықтын ұғымдармен таныстыру

2. Құқықтық тәрбие

ЖОСПАР

1. Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі

2. Азаматтық құқық бастаулары (заңдары)

3 Азаматтық құқық қағидалары

4. Азаматтық құқық объектлері мен субъектлері

ӘДЕБИЕТТЕР:

Негізгі:

1. Баққұлов С.Д. Құқық негіздері А., 2004

2. Баянов Е. Мемлекет және құқық негіздері А., 2001

3. Дулатбеков Н.О. Мемлекет және құқық негіздері Астана, 2001

4. Ашитов З.О. ҚР құқық негіздері А., 2003

5. Төлеугалиев Ғ. И. ҚР Азаматтық құқығы А., 2001

НҚА:

1. ҚР Конституциясы А., 1995

2. ҚР Азаматтық кодексы А., 1994; 1999

Бақылау сұрақтары:

1. Азаматтық құқық қайнар қөздері

2. Азаматтық құқық қатынастары

3. Құқық қабылеттіліқ. Әрекет қабілеттіліқ

4. Азаматтық құқықтық мәмілелері

1. Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі

Азаматтық құқық дегеіміз – қоғамдық қатынастарды, яғни тауар - ақша және өзге де мүліқтық қатынастарды сондай- ақ мүліқтық қатынастарға байланысты (байланысты емес) мүліқтық емес жәке қатынастар реттейтін ҚР құқық салалардың бірі

Азаматтық құқықтың пәні:

Тауар- ақша қатынастары;

Мұліқтіқ қатынастар (мұліқ беру жұмы қызмет ақша бағалы қағаздар);

Жеке мүліқтіқ емес мүліқтіқ қатынастарға тығыз байланысты

(интеллектуалдық құқық: авторлық құқық, патент құқығы);

Жеке мүліқтіқ емес мүліқтіқ қатынастарға тығыз байланысы жоқ

(Азаматтарының есімі, жеке келбет құқығы, жеке өмірдің құпиялығы, тұрғын үйге қол сұқпаушылық, азаматтың немесе заңды тұлғаның абыройы, қадыр -қасиеті, искерліқ беделі).

Азаматтық құқықтың эдістемесі

Құқықтың әрбір негізгі саласының өзіне тән құқықтық реттеу әдістемесі болады.

а) азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылардың жалпы құқықтық жағдайы олардың тауар-ақша және басқа қатынастарына негізделген заңды түрдегі тендігімен сипатталады;

б) азаматтармен заңды тұлғалар өздерінің азаматтық құқықтарына өз еркімен және өз мүддесін қөздей отырып ие болады және оларды жүзеге асырады;

в) тараптар азаматтық құқықтық қатынастарда тең дәрежеде қорғану құқығына ие және қорғанудың белгілі бір мүмкіндігің тандауға еріқті.