- •Мазмұны
- •1 Мемлекеттік стандарттау жүйесі және оның мәні
- •1.1 Стандарттаудың пайда болуы мен дамуы
- •1 Тарауға түсніктемелер
- •2 Стандарттаудың негізгі әдістемелері
- •2 Тарауға түсініктемелер
- •3.. Өзара ауыстырымдылықтың анықтамалары
- •3.1 Қондырулар және дәлдік шектер жөніндегі негізгі ұғымдар
- •3.-Сурет. Қапсырылатын және қапсыратын беттер мысалы
- •3.- Сурет. Бөлшектер біріктірмелерін графикалық бейнелеу:
- •3.4. Сызбада мөлшерлердің шектік ауытқуларын жүргізу
- •3.4-Сурет. Шектік ауытқуларды сызбада белгілеу
- •3.5-Сурет.Құрастырма сызбада шектік ауытқуларды белгілеу
- •3 Тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •IV тарау. Машина бөлшектерін қайта қалпына келтіргенде және жасап шығарғандағы өңдеу дәлдігі
- •Пайда болу себептері
- •Шашыраудың статистикалық параметрлері
- •Шыдамдылығына және сенімділігіне тигізетін ықпалы
- •IV тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары ретінде
- •V тарау. Техникалық өлшеулер жөніндегі негізгі ұғымдар
- •Және бақылауға алу
- •Көрсеткіштері
- •Есепке алу
- •V тарауға түсініктеме және бақылау сұрақтары
- •VI тарау. Әмбебапты өлшеу құралдары
- •6.6. Пневматикалық аспаптар
- •6.7 Электрленген аспаптар, сызықтық мөлшерлерді бақылауға және өлшеуге арналған
- •6.31 – Индуктивті дифференциалды датчиктің сұлбасы
- •6.8 Автоматты бақылау құралдары
- •6.9 Белсенді активного бақылау құралдары
- •6.10. Өлшеудегі формалар ауытқуларының және беттерінің орналасу құралдары және әдістері
- •6.42-Сурет. Параллельдіктен ауытқу
- •6.43- Сурет. Беттердің орналасуын бақылауға арналған калибрлер
- •6.11. Бет бүдірін өлшейтін құрал
- •6.45–Сурет. Блокты конструкциялы профилограф-профилометр
- •VI тарауға түсініктеме және бақылау сұрақтары
- •VII тарау. Тегісжылтыр цилиндрлік
- •It171it116
- •It11it1
- •It11it1
- •It1it16
- •VII тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •VIII тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •Іх тарау. Жырашық шлицалық және шпонкалы біріктірмелерді бақылау
- •Құралдары және әдістері
- •Ауыстырымдылығы
- •3Н7/g6мест 6.
- •Құралдары және әдістері
- •IX тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •Х тарау. Мөлшерлер тізбегін есептеу
- •Қол жеткізу әдістері
- •Төменгіге есептеу әдісі
- •Талдау жасауды қолдану
- •X тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •Хі тарау. Бұрыштық өлшемдерге дәлдік шектер тегіс жылтыр конустық қосылыстар өзара ауыстырымдылықтары
- •11.1. Бұрыштық өлшемдер және оларға
- •Арналған дәлдік шектер
- •11.1- Сурет. Бұрыштың өлшемдердің дәлдік шектері
- •11.2. Тегіс жылтыр конустық қосылыстардың өзара ауыстырымдылығы
- •11.- Сурет. Конустардың қосылыстардың параметрлері
- •11.- Сурет. Конустардың дәлдік шектер өрістерінің орналасуы
- •11.3. Конустар және бұрыштардың бақылау құралдары әрі әдістері
- •11.Сурет. Бұрыштық плиткалараүшбұрышты,бтөртбұрышты
- •11.Сурет. Үшбұрышты сызғыштай өлшенетін
- •11.. Бұрыштық шаблондар
- •11.- Сурет. Бұрыш өлшеуішажәне бұрыштарды бұрыш
- •11.- Сурет. Синустық сызғыштар
- •11.Сурет. Конустық калиблер
- •Xі тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •Хіі тарау. Оймалы қосылыстардың өзара ауыстырымдылығы, бақылау құралдары және әдістері
- •12.1. Ойма қосылыстарының негізгі өлшемдері
- •1.1- Сурет. Метрикалық оймалар параметрлері және кескіндері
- •1.- Сурет. Метрикалық оймалар параметрлерінің аралық байланыстары:
- •1.. Ойма дәлдіктер дәрежелері
- •12.3. Қондырулар саңылаумен
- •1.- Сурет. Ойма дәлдік шектер өрісінің саңылаумен орналасуы
- •12.4. Ауыспалы қондырулар
- •1.- Сурет. Ойма дәлдік шектер өрісінің өтпелі қондырулармен орналасуы
- •12.5. Қондырулар кернеумен
- •1.- Сурет. Ойма дәлдік шектер өрісінің керумен орналасуы
- •1.- Сурет. Оймаларды топтары бойынша сорттау.1-сорттаусыз; 2-қондыру сорттаумен екі топқа; 3-қоңдыру үш топқа сорттаумен
- •12.6. Оймаларды бақылау құралдары және әдістері
- •1. Сурет. Оймалар калиблері
- •1.- Сурет. Оймалар шаблондары
- •1.Сурет. Оймалы микрометр
- •1.1- Сурет. Оймалардың орташа диаметрлерін үш сым әдісімен анықтау
- •1.11- Сурет. Индикаторлы ойма өлшегіш
- •Xіі тарауға түсініктемелер және бақылау сұрақтары
- •Әдебиеттер тізімі
- •Мазмұны
6.8 Автоматты бақылау құралдары
Автоматты бақылау құралдарын механикалық-электрлік және пневматикалық датчиктер қолданылатын бақылау сорттау автоматтарында және жартылай автоматтар түрінде жасайды орындайды. Механикалық құрылғылар ретінде сына тәрізді калибрмен бақылау сорттау автоматын мысалға келтіруге болады, 6. суретте көрсетілген. Бақылауға алынған шариктерге кеңістік саңылау құрайтын бункер 1, екі сызғыш түседі.

Сурет. 6.. Бақылапсұрыптайтын автомат
Шарик салмақ ықпалымен сызғыштар арасы, оның диаметріне тең болғанша домалап, бес отсектер -інің біреуіне түседі. Бір сағат ішінде автомат бес топқа мөлшерлері бойынша мың шарикті сорттай алады. Топтар шектігінде мөлшерге дәлдік шекті -ден мкм дейін реттеуге болады.
Электрлітүйіспелі датчикті автоматтың сүлбесі 6. суретте көрсетілген. Бақылаудағы бөлшек 1, бункер , итермеші , электрлітүйіспелі датчик , өлшеуіш өзектің астына беріледі. Біршама уақыттан кейін, өлшеуге қажетті релье іске қосылады.

І түзетілетін жарамсыздықІІтүзетілмейтін жарамсыздық
ІІІ жарамды бөлшектер
Сурет- 6.. Электрлітүйіспелі датчикті автомат
Егер бөлшектің мөлшері босатылғаннан кіші болса, онда төменгі түйіспе тұйықталған, электромагнит якорді босатады, заслонка серппе әсерімен көтеріледі. Бөлшек мөлшерлері босатылғаннан кішіге арналған отсекке түседі біліктер үшін түзетілмейтін брак. Бұл жағдайда минус белгісін белгілейтін сигнал лампочкасы жанады. Егер бөлшек мөлшері босатылғаннан үлкен болса, онда жоғарғы түйіспе тұйықталады, электромагнит іске қосылады, 1 бірінші отсектің заслонкасы көтеріледі және плюс белгісімен белгіленген лампочка жанады. Егер бөлшек мөлшері дәлдік шек шегінде жатса, екі тұйысында тұйықталмаған разомкнут. жағдайда қалады, екі электромагнитте жабық жағдайда заслонкаларды ұстайды, бөлшек тұрақты түрус әрқашан ашық тұратын жарамды бөлшектерге арналған отсекке түседі. Бұл жағдайда Г әрпімен белгіленген сигнал лампочкасы жанады.
Пневматикалық датчикті автоматты құрылғыларды, автоматты бақылау құралдарының орындаушы атқарушы органдарында, пневмоавтоматика элементтері бар болған жағдайда қолдануға болады. Егер атқарушы органдарда электр тоғымен іске асырылатын болса, онда пневмоэлектртүйіспелі датчиктерінің бір типтерін қолданады.
Олардың ісәрекет қағидасын дифференциалды пневмоэлектрлі түйіспелі сильфонды түрленгіште 6. -суретте сүлбесі көрсетілген.

Сурет-6.. Дифференциалды пневмоэлектрлітүйіспелі сильфонды түрленгіш
Ауа магистралдан қысыммен Р камера келеді, одан калибрленген тесік және арқылы сол жақ 1 және оң жақ сильфон камераларына түседі. Сол жақ камера өлшеуіш сопло арқылы атмосферамен жалғасады. Саңылауды S ұлғайтқанда сопло арасындағы және бақылаудағы бөлшек қысым камера төмендейді, рычаг , түйіспе К тұйықтайды. Саңылау S кішірейткенде, камера қысым ұлғаяды, рычаг түйіспе К1 тұйықтайды. Бақылаушы және бақылаусорттау автоматтарды және жартылай автоматтарды қарапайым конфигурациялы бөлшектерді қайта қалпына келтіргенде немесе жаңадан жасағанда қолданған тиімді және мөлшерлер топтарына сорттағанда немесе 1 бақылауды талап ететінде.
