1.- Сурет. Метрикалық оймалар параметрлерінің аралық байланыстары:

а адым қателіктерінің диаметральді орын толтыруы, ббұрыш кескіш қателіктерінің диаметралді орын толтыруы

Ойма кескін бұрышы ауытқуы жартысымен / және диаметрленген орын толтыру кескін бұрышы ауытқуымен _α ара байланысын 1. б суретті қолдану арқылы іске асыруға болады. Кескін бұрышы қателігінен / сыртқы ойма кескіні, ішкі ойма кескініне кіре алмайды. Штрихталған үшбұрыш участігі бұралуға кедергі жасайды.

Бұл кескін қателігінің орнын толтыру үшін орташа диаметрді _аға кеміту керек, сонда сыртқы ойма кескіні орташа диаметр бойынша е нүктесінен f нүктесіне жылжиды, сол жағдайда ішкі ойма және сыртқы ойма кескіндерінің түйісуі g нүтесінде өтеді, қайсысы ойманың бұралуын қамтамасыз етеді.

Диаметрленген орын толтырғыш:

_ Н₁ / / sin   , Р / 1.

Бұралуды, сыртқы және ішкі ойма орташа диаметрлерінің айырмасы тең болғанда немесе екі бөлшектіңде кескін бұрышының жартысы және диаметрленген адым орын толтырушы қосындысы артық болған жағдайда ғана қамтамасыз етуге болады. Ойманы бақылауға және дәлдік шекті есептеуге ыңғайлы болуы үшін “келтірілген орташа диаметр” деген ұғым енгізілген, қайсысын келесідей теңдеуден табатын:

сыртқы ойма үшін d_пр  d_изм   f_р  f_ 

ішкі ойма үшін D_пр  D_изм   f_р  f_ 1.

Келтірілген орташа диаметр  бұл ойманың теориялық орташа диаметрі, қайсысы нақты оймамен саңылаусыз және керусіз бұралатын.

Босатылған адым ауытқуы және кескін бұрыштарын нормаламайды, тек қана орташа сыртқы Тd_ және ішкі ТD_ ойма диаметрлеріне қосынды дәлдік шек белгілейдіі, қайсысы кескін бұрышын, адымның диаметрленген орын толтырғыш ауытқуын және меншікті босатылған орташа диаметр ауытқуын қосатын.

Қосынды дәлдік шек

Тd_ ТD_  d_D_  _p _ 1.

Бұл жалпы қағидалар принципы метрикалық оймалар қондыруларына және дәлдік шектерінің жетілдірілген стандарттар негізіне салынған.

1.. Ойма дәлдіктер дәрежелері

Орташа диаметр дәлдік шегін қабылданған ойма дәлдік дәрежелеріне байланысты әрі МЕСТ 11 сәйкес анықтайды. Барлық негізгі диаметрлер үшін ы дәлдік дәрежесіндегі дәлдік шек қабылданған, қайсыларының мәндерін келесідей формулалар бойынша есептейтін:

d_ Td_ үшін  Р^,d^,1

d Td  үшін  1 Р^, ,1 Р^,

D₁ TD₁  үшін    1Р^1, қашан Р<1 мм 1.

ТD₁  үшін   Р^, қашан Р>1 мм

D_ TD_  үшін  1, d_

Қалған дәлдік дәрежелері үшін бұл параметрлерге дәлдік шектер келесідей жолмен анықталады, формула бойынша табылған ші дәлдік дәреже дәлдік шектерді төменде келтірілген коэффициенттерге көбейту арқылы:

Дәлдік дәрежелері         1

Коэффтер , , , , 1, 1, 1, , ,1

Әр түрлі дәлдік дәрежелері үшін дәлдік шектерді геометриялық прогрессияның 1, бөлімі арқылы жасайды.

Ойманың бірдей дәлдік дәрежелері болғанда 1. формуладағыдай ТD_ дәлдік шегі 1/  ке көп Тd_ дәлдік шегіне қарағанда, өйткені ойманың ішкі дәл өлшемін технологиялық тұрғыдан алу өте киын.

Оймалы қосылыстардың бұралу ұзындықтарына байланысты оларды үш топқа бөледі:

S  бұралудың кіші ұзындығы,

N  нормалы әдеттегі, қарапайым,

L  үлкен жағдайы.

Әрбір адым үшін ойма диаметрлер ауқымына байланысты нормаланған бұралу ұзындығының N екі мәндері қарастырылған , Рd^, және 6,. Рd^, тең. Бұралудың L дәлдік шек ұзындығында ұлғайтуға. ал бұралудың S ұзындығында бір дәлдік дәрежесіне кішірейту ұсынылады.

Пайдалану талаптарына байланысты стандартпен ойма қосылыстарының жылжу дәрежелері үшін дәлдік шек өрістері белгіленген, үш топ қондырулардан тұратын: саңылаумен, ауыспалы, керумен.