Билет №4

Һөнәрләр.

Тиздән мин мәктәпне тәмамлыйм. Сорау туа: миңа нишләргә? Кая укырга барырга?

Дөньяда бик күп һөнәрләр бар: журналист, архитектор, төзүче, укытучы, табиб, сатучы һ.б. Алар барысы да бик кирәкле. Миңа бик күп һөнәрләр ошый. Шифаханәгә барсам, табиб, күргәзмә залына барсам, рәссам, матур өйләр күрсәм, төзүче, ә туристларны күрсәм, тәрҗемәче буласым килә.

Мин кечкенә вакытта авырдым, шифаханәдә яттым. Мине дәвалаучы табиб кешелекле, киң күңелле, тәмле теле, игътибарлы булды. Ул яхшы дәвалады. Минем табиб буласы килә. Табиб булыр өчен мин мәктәптә тырышып укыйм, химия һәм биология фәннәрен тырышып өйрәнәм.

Минем әнием мине рәссам яки дизайнер булсын дип тели, чөнки мин рәсемнәр ясарга яратам, сәнгать мәктәбендә укыйм.

Хәзер телләр белү бик кирәк. Татарстан Республикасы бик күп илләр белән бәйләнешләр урнаштырды, шуңа күрә мин тәрҗемәче булырга хыялланам. Мин татар, инглиз, рус телләрен тырышып өйрәнәм. Алабуга педагогия институтының чит телләр факультетында укыйсым, туган шәһәремдә эшлисем килә. Тәрҗемәче булыр өчен, мин тырышып укыйм.

Минем дустым Катя тегүче булырга тели. Ул хәзер дә үзенә матур итәкләр тегеп кия. Бу һөнәр безгә бик таныш, чөнки мәктәптә безне тегәргә өйрәтәләр. Без күлмәк, итәк, халат тегәргә өйрәндек. Минемчә, бу һөнәр бик кирәкле. Хәзер эшсезлек. Югары белемле кешеләр өйдә эшсез утыралар. Ә Катя үзенә эш табар, чөнки кешеләргә кием кирәк. Алар матур, зәвыклы киенергә яраталар.

Карьера ясау өчен, яхшы һөнәр алу гына җитми. Аның өчен теләк, һөнәри осталык, сәләт, сәламәтлек, кешеләр белән аралашу осталыгы кирәк. Бу сыйфатлар синең конкурентларыңа караганда күбрәк булырга тиеш. Минемчә, иң мөһиме: сайлаган эш күңелеңә ятарга тиеш. Күңелең сайлаган эшне генә җиренә җиткереп башкарып була.

Һөнәр сайлаганда, булачак эшнең кызыклы, яраткан булуына, акча эшләргә мөмкинлек бирүенә, бу һөнәр ияләренә ихтыяҗ зур булуга игътибар итәргә кирәк.

Сораулар:

1. Син нинди һөнәрләр беләсең?

2. Син кем булырга хыялланасың?

3. Хәзер нинди һөнәрләр бик популяр?

4. Ни өчен алай уйлыйсың?

5. Сезнең туганнар арасында нинди һөнәр ияләре бар?

6. Һөнәрләр турында нинди мәкальләр беләсең?

Билет №5 Телләр белгән – илләр гизгән.

Барлык милләт кешесенең дә үз теле бар. Беренче сүзен шушы телдә әйтә. Ата-аналар теле – барлык милләт кешеләре өчен дә җанга якын тел. Һәр милләт кешесе шушы телдә аңлый башлый, беренче китабын укый, шушы телдә ишетә һәм сөйләшә.

Мин үзем рус милләтеннән. Минем туган телем - рус теле. Мин Татарстанда яшим. Татарстанда күп милләт кешеләре яши, алар барысы да татар телен өйрәнәләр. Чөнки Татарстанда ике дәүләт теле: рус теле һәм татар теле. Мин дә татар телен өйрәнәм.

Татар теле – дөньяда иң киң таралган 14 телнең берсе. Бүгенге көндә татар телендә 7 миллионнан артык кеше сөйләшә. Шуның ике миллионга якыны – Татарстанда, калганы Россиянең төрле төбәкләрендә һәм Финляндия, Төркия, Кытай, Америка, Германия, Япония, Австралия, Румыния, Польша кебек чит илләрдә яши.

Теләге булган кешегә телләрне өйрәнергә бөтен мөмкинлекләр бар. Безнең мәктәптә татар теле беренче сыйныфтан, инглиз теле икенче сыйныфтан өйрәтелә. Мин телләрне тырышып өйрәнәм, чөнки телләр белүче кешеләр өчен бик күп илләр, чикләр ачык.Чит телләрне белүчеләр башка халыклар белән таныша, дуслаша, аралаша ала. Төрле телләр белүчеләргә күп кеше соклана, кызыга.

Чит телдә сөйләшергә өйрәнү өчен, теләк кенә җитми, зур тырышлык, яхшы хәтер кирәк. Чит телне өйрәнергә теләгән кеше башта шушы тел фонетикасының, грамматикасының башлангыч курсын һәм күпмедер сүз өйрәнергә тиеш. Һәр телнең актив сүзлеге бар. Актив сүзлек ул – иң кирәкле, шушы телдә еш әйтелүче сүзләр. Бу сүзләр ярдәмендә без гади сораулар бирә алабыз һәм гади сорауларга җавап бирә алабыз. Чит тел өйрәнүнең башлангыч курсын өйрәнү безгә шушы телдә аралашырга, аңлашырга мөмкинлек бирә.

Нинди дә булса чит тел өйрәнәсебез килсә, безгә шул телдә күбрәк сөйләшергә кирәк. Радио тыңларга, телевидение тапшырулары карарга, магнитафон язмалары тыңларга кирәк. Телне даими өйрәнергә кирәк, һәр көн яртышар сәгать өйрәнү яхшырак. Тел өйрәнү өчен кирәкле материалларның һәрвакыт үзең белән булуы, мөмкинлек булганда, өйрәнә торган телдә сөйләшү, уку, язу, сөйләгәнне тыңлау зур ярдәм итә. Транспортта барганда да, чират торганда да вакытны файдалы үткәрергә була. Бу вакытны тел өйрәнүгә файдаланырга була.Менә шулай эшләгәндә телләрне өйрәнергә күпкә җиңелрәк була.