Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
gistoryya_belarusi_adkazy.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.04.2025
Размер:
290 Кб
Скачать
☆

Пытанне24. Усталяванне савецкай грамадска-палітычнай сістэмы ў бсср

Прыход Сталіна да ўлады суправаджаўся спыненнем НЭПа і замацаваннем адміністратыўна-камандных метадаў кіравання. Умацоўваўся рэжым асабістай улады, ці культу асобы, і як вынік – усталяванне таталітарнага рэжыму і дэфармацыя нацыянальна-культурнай палітыкі.

Першая прычына каранілася ў ідэалогіі марксізму: дыктатура пралетарыяту, разуменне сацыялізму як абагульненне ўсіх сродкаў вытворчасці, стварэнне моцнай палітычнай улады.

Другая прычына звязана з Кастрычніцкай рэвалюцыяй, якая дала магчымасць вялікай масе маргіналаў удзельнічаць і атрымаць кіруючыя пасады ў партыйна–дзяржаўнай уладзе.

Трэцяя заключаецца ў тым, што заўсёды вялася самая жорсткая барацьба паміж рознымі групоўкамі ў вышэйшых партыйных і дзяржаўных органах.

Жорсткасць стала нормай жыцця грамадства. Рэжым асабістай улады Сталіна не мог ужыцца з самастойнасцю рэспублікі ні ў эканамічнай, ні ў палітычнай сферах, з вылучэннем і актыўнай дзейнасцю мясцовых кадраў. З пачатку 1920-х гадоў на Беларусі, як і ў цэлым па СССР, пачаў фарміравацца рэпрэсіўны механізм, які ўключаў заканадаўчую базу, сістэму судовых, пазасудовых органаў і лагераў.

Пераход да таталітарызму праяўляўся ў пастаянным паніжэнні ролі і ўдзелу у справах савецкага грамадства дэпутатў, прафсаюзаў, камсамола, грамадскіх арганізацый. Дзейнасць Саветаў адбывалася толькі на падставе дырэктыўных указанняў.

У Канстытуцыі СССР 1936 г. і БССР 1937 г. абвяшчаліся свабоды слова, друку, сходаў. Аднак разгарнуліся масавыя рэпрэсіі.

Рэпрэсіі былі патрэбны кіруючаму апарату па шматлікіх прычынах. Яны дазвалялі спісваць на «ворагаў народа» пралікі ў эканоміцы і сацыяльнай па-літыцы, давалі мільёны бясплатных рабочых, стваралі атмасферу страху, што заглушала спробы супраціўлення. На жорсткасць рэпрэсій паўплывалі таксама знешнія ўмовы існавання СССР.

Рэпрэсіі выліліся ў расправу над прадстаўнікамі беларускай навукі, літаратуры, мастацтва, работнікамі наркаматаў. Кульмінацыяй расправы над інтэлігенцыяй у 1930–1931 гг. стала справа аб «нацдэмаўскай контррэва-люцыйнай арганізацыі» “Саюз вызвалення Беларусі”, па якой арыштавана 108 прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі.

"Справа СВБ " была пачаткам сістэматычных рэпрэсій у Беларусі.

Новы ўздым хвалі рэпрэсій назіраўся з восені 1939 г., пасля ўваходжання Заходняй Беларусі ў склад БССР. У гэтых абласцях былі рэпрэсіраваны цэлыя групы насельніцтва – служачыя былога дзяржапарату, судовых орга-наў, пракуратуры, паліцыі, арміі, гандляры, леснікі, рамеснікі з сем’ямі, – усяго каля 125 тыс. чалавек.

Такім чынам, грамадска–палітычнае жыццё ў БССР было поўным супярэчнастей, цесна звязана з сацыяльна-эканамічнымі працэсамі. Ва ўмовах пабудовы сацыялізму перавага аддавалася ідэалагічным і палітычным метадам . Рэпрэсіі наклалі адмоўны адбітак літаральна на ўсе бакі грамадска-палітычнага, сацыяльна-эканамічнага і культурнага жыцця рэспублікі.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]