- •Физика кабинетіндегі(зертхана) қауіпсіздік техникасы бойынша оқушыларға арналған нұсқаулық
- •Серпінділік күшiнiң серiппенiң ұзаруына тәуелдiлiгiн зерттеу. Серiппенiң қатаңдығын анықтау.
- •Қатты дененің тығыздығын анықтау
- •Архимед заңын тексеру
- •Иіндіктің тепе-теңдік шарттарын анықтау
- •Көлбеу жазықтықтың пәк -нiң көлбеулік бұрышына тәуелдiлiгiн анықтау.
- •Заттардың меншікті жылу сыйымдылығын анықтау
- •Серіппелі маятниктің тербелісін үйрену
- •Электр тізбегін құрастыру. Ток күшін және кернеуді өлшеу.
- •Өткiзгiштегi ток күшiнiң оның ұштарындағы кернеуге тәуелдiлiгiн зерттеу. Кедергiнi өлшеу.
- •Өткізгіштерді тізбектеп жалғауды зерттеу
- •Өткiзгiштерді параллель жалғауды зерттеу.
- •Трансформатордың жұмыс істеу принципін зерттеу.
- •Жарықтың сыну құбылысын зерттеу.
- •Шынының сыну көрсеткішін анықтау.
- •Түзу сызықты бiрқалыпты үдемелi қозғалысты зерттеу.
- •Математикалық маятниктің тербелісін үйрену. Маятниктің көмегімен еркін түсу үдеуін анықтау.
- •Горизонталь лақтырылған дененің қозғалысын зерттеу
- •Ауырлық және серпімділік күшінің әсерінен дененің шеңбер бойымен қозғалысын зерттеу.
- •Үйкеліс коэффициентін анықтау
- •Механикалық энергияның сақталу заңын оқып үйрену.
- •Денелердің соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын зерттеу
- •Дененің ұшу алыстығының лақтыру бұрышына тәуелділігін зерттеу
- •Изобаралық процесті зертеу
- •Ауаның салыстырмалы ылғалдығын гигрометр мен психрометрдің көмегімен анықтау
- •Судың беттік керілу коффициентін әртүрлі тәсілдермен анықтау.
- •Тапсырма. Судың беттік керілуін тамшының үзілуі әдісімен өлшеңдер.
- •Резеңкенің серпінділік модулін (Юнг модулін) өлшеу
- •Өткізгіштердің аралас жалғануын зерттеу.
- •Ток көзінің эқк-ін және оның ішкі кедергісін анықтау
- •Шардың инерция моментін анықтау
- •Айнымалы ток тізбегіндегі катушканың индуктивтігін анықтау.
- •Трансформатор орамындағы орам санын анықтау
- •Дифракциялық тордың көмегімен жарықтың толқын ұзындығын анықтау.
- •Жинағыш линзаның фокус аралығын және оптикалық күшін өлшеу.
- •Мазмұны
Денелердің соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын зерттеу
Жұмыстың мақсаты: денелердің соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын эсперемент арқылы анықтау
Құрал- жабдықтар: науаша, штатиф, көшірме қағаз, шар
Т
еориялық
түсінік.
Тұйық жүйеде барлық денелердің векторлық
қосындысы уақыт бойынша өзгермейді
немесе тұйық жүйенің толық импульсі
жүйеде өтіп жатқан кез келген өзгерістер
кезінде шама жағынан да, бағыт жағынан
да бірдей болып қалады.
+
осы өрнекті пайдаланып импульстің
сақталу заңына тәжірибе арқылы зерттеу
жүргіземіз.
Жұмыс барысы:
Н
ауашаны
тұрғыға орнатыңдар.Науашаның алдына ақ қағаз төсеп, үстіңе көшірме қағаз жабыңдар.
Шарды науашаның жоғарғы ұшынан жіберіп, шардың түсу нүктесінің белгісін алыңдар.
Науашаның шетіне 2-ші шарды қойыңдар.
Науашаның жоғарғы ұшынан шарды жіберіп, шарлардың құлау қашықтығын өлшеңдер.
Науаша астыңдағы нүктені белгілеңдер.
S1 және S2 қашықтығын өлшеңдер.
№ |
m1, кг |
m2, кг |
S,(м) |
Sорт (м) |
S1,(м) |
S1орт (м) |
S2,(м) |
S2орт (м) |
|
1 |
0,016 |
0,005 |
0,212 |
0,495 |
0,122 |
0,288 |
0,285 |
0,677 |
0,99 |
2 |
0,213 |
0,126 |
0,293 |
||||||
3 |
0,211 |
0,121 |
0,297 |
Қорытынды:
Импульстің сақталу заңы бойынша
болу қажет. Эксперимент нәтижесінде ол 0,99-ға тең болды, оның себебі аспаптың өлшеу қателігінен.
Дененің ұшу алыстығының лақтыру бұрышына тәуелділігін зерттеу
Жұмыстың мақсаты: дененің ұшу алыстығының лақтыру бұрышына тәуелділігін тәжірибе арқылы тексеру.
Құрал-жабдықтар:баллистикалық зертханалық тапанша, өлшеуіш таспа, зертханалық тұрғы, көшірме қағаз парағы
Теориялық түсінік.
Горизонталь
бетте көкжиекке әртүрлі бұрыш жасай оқ
атқанда оның ұшу қашықтығы мына формуламен
өрнектеледі:
Бұл формуладан оқтың 0°-тан 90°-қа дейін ұшу бұрышын өзгерткенде оның ұшу қашықтығы әуелі кейбір мәнге дейін артады да, одан кейін нөлге дейін кемитіні көрінеді. Түсу қашықтығы cos мен sin көбейтіндісінің үлкен мәнінде максимал болады. Міне, осы тәуелділікті тәжірибеде төменгі суретте көрсетілген баллистикалық пистолетпен тексеру керек.
Жұмыс барысы:
1
.Баллистикалық
тапаншаның құрылысы және жұмыс істеу
принципімен танысыңдар.
2.Баллистикалық тапаншаны партаның шетіне бекітіп, тік бағыттаңдар.
3.Тапаншаның қасына өлшеу таспасын тік орнатыңдар және оның санақ басы снарядтың ортасымен сәйкес болатындай етіп бекітіңдер. Бірнеше рет атып, өлшеуіш таспа көмегімен көтерілу биіктігін өлшеңдер.
4.Снарядтың ұшып шығу жылдамдығын келесі формула бойынша есептеңдер:
5.
бұрышпен атылғандағы снарядтың ұшу
алыстығы максимал екендігін дәлелдеу
үшін берілген бұрыштарда снарядтың ұшу
алыстығын келесі формула бойынша
есептеңдер:
6. Көкжиекке бұрышпен ату барысында снарядтың ең үлкен көтерілу биіктігін келесі формула бойынша есептеңдер:
Дәптерге өлшеулер мен есептеулер нәтижесі жазылатын кесте дайындаңдар.
-
Шариктің ұшу бұрышы
,20
30
40
45
50
60
70
Шариктің орташа ұшу қашықтығы L,см
104
141
160
163
160
141
104
81,5м
α = 200
α = 300
α = 400
α = 450
α = 500
α = 600
α = 700
бұрышпен аталғандағы снарядтың ұшу алыстығынның абсолют және салыстырмалы қателігін анықтаңдар.
Қорытынды: лақтыру бұрышы
тең болғанда дененің ұшу алыстығы
максимал болады.
