- •Физика кабинетіндегі(зертхана) қауіпсіздік техникасы бойынша оқушыларға арналған нұсқаулық
- •Серпінділік күшiнiң серiппенiң ұзаруына тәуелдiлiгiн зерттеу. Серiппенiң қатаңдығын анықтау.
- •Қатты дененің тығыздығын анықтау
- •Архимед заңын тексеру
- •Иіндіктің тепе-теңдік шарттарын анықтау
- •Көлбеу жазықтықтың пәк -нiң көлбеулік бұрышына тәуелдiлiгiн анықтау.
- •Заттардың меншікті жылу сыйымдылығын анықтау
- •Серіппелі маятниктің тербелісін үйрену
- •Электр тізбегін құрастыру. Ток күшін және кернеуді өлшеу.
- •Өткiзгiштегi ток күшiнiң оның ұштарындағы кернеуге тәуелдiлiгiн зерттеу. Кедергiнi өлшеу.
- •Өткізгіштерді тізбектеп жалғауды зерттеу
- •Өткiзгiштерді параллель жалғауды зерттеу.
- •Трансформатордың жұмыс істеу принципін зерттеу.
- •Жарықтың сыну құбылысын зерттеу.
- •Шынының сыну көрсеткішін анықтау.
- •Түзу сызықты бiрқалыпты үдемелi қозғалысты зерттеу.
- •Математикалық маятниктің тербелісін үйрену. Маятниктің көмегімен еркін түсу үдеуін анықтау.
- •Горизонталь лақтырылған дененің қозғалысын зерттеу
- •Ауырлық және серпімділік күшінің әсерінен дененің шеңбер бойымен қозғалысын зерттеу.
- •Үйкеліс коэффициентін анықтау
- •Механикалық энергияның сақталу заңын оқып үйрену.
- •Денелердің соқтығысу кезіндегі импульстің сақталу заңын зерттеу
- •Дененің ұшу алыстығының лақтыру бұрышына тәуелділігін зерттеу
- •Изобаралық процесті зертеу
- •Ауаның салыстырмалы ылғалдығын гигрометр мен психрометрдің көмегімен анықтау
- •Судың беттік керілу коффициентін әртүрлі тәсілдермен анықтау.
- •Тапсырма. Судың беттік керілуін тамшының үзілуі әдісімен өлшеңдер.
- •Резеңкенің серпінділік модулін (Юнг модулін) өлшеу
- •Өткізгіштердің аралас жалғануын зерттеу.
- •Ток көзінің эқк-ін және оның ішкі кедергісін анықтау
- •Шардың инерция моментін анықтау
- •Айнымалы ток тізбегіндегі катушканың индуктивтігін анықтау.
- •Трансформатор орамындағы орам санын анықтау
- •Дифракциялық тордың көмегімен жарықтың толқын ұзындығын анықтау.
- •Жинағыш линзаның фокус аралығын және оптикалық күшін өлшеу.
- •Мазмұны
Айнымалы ток тізбегіндегі катушканың индуктивтігін анықтау.
Жұмыстың мақсаты: aйнымалы ток тізбегіндегі катушканың индуктивтігін анықтау.
Құрал-жабдықтар: амперметр, омметр, вольтметр, катушка, ток көзі, жалғағыш сымдар, кілт.
Теориялық түсінік.
Индуктивті
кедергі катушкадағы айнымалы кернеу
амплитудасы мен айнымалы ток күшінің
амплитудасының қатынасына тең:
Айнымалы ток тізбегінде кернеу мына формуламен анықталады:
мұндағы
кернеу амплитудасы. Катушкадағы ток
күшінің амплитудасы:
формуласымен анықталады. Бұл индуктивтік идеал катушкасы бар айнымалы ток тізбегі үшін Ом заңы. Мұндағы wL өрнегі катушканың индуктивті кедергісі деп аталады да XL әрпімен белгіленеді:
Жұмыстың барысы:
Схема бойынша тізбек құрастырыңдар.
.
Xl=ωL ,
;
формуласымен индуктивтілікті анықтаңдар,
яғни
;Омметрдің көмегімен катушканың R актив кедергісін өлшеп, өлшеу нәтижесін кестеге жазыңдар.
Тізбекті айнымалы ток көзіне қоса отырып, миллиaмперметр көмегімен катушканың ток күшін
және вольтметр көмегімен катушканың
кернеуін
өлшеп,
мәнін кестеге жазыңдар.Толық кедергіні Z=
формуласымен есептеңдерӨлшеу қателігін келесі формуламен есептеңдер:
,
-
өлшеуіш
аспаптардың бөлік құнының жартысы
Есептелуі:
Мәндерді кестеге жазамын.
-
I,мA
∆I, мA
U, B
∆U, B
,
ОмL, Гн
ɛ,%
R,Ом
Z,Ом
34
2
6
0,05
147
0.47
1,58
97
176.5
Қорытынды.
Катушка индуктивтігі өлшеу қателігімен есептегенде мынаған тең:
L=L
Трансформатор орамындағы орам санын анықтау
Құрал-жабдықтар. Трансформатор, айнымалы ток көзі, айнымалы кернеуге арналған волтьметр, өткізгіш сымдар, жекеленген ұзын сым.
Мақсаты. Айнымалы ток тізбегіне қосылған трансформатордың орам сандарын анықтау.
Теориялық
түсінік
. Трансформатордың бос жүріс кезіндегі
жұмыс тәртібінде кернеулердің қатынасы
оның орам сандарының қатынасына тең
болады.
кернеулерді вольтметрдің көмегімен
өлшеуге болады, ал орамадағы
орам сандары белгісіз. Оларды анықтау
үшін трансформатордың өзекшесінеүшінші
ораманы (ол үшін жекеленген ұзын сым
қажет) ораймыз. Оның орам саны
белгілі. Үш орамадағы кернеулерді өлшей
отырып,
орам сандарын төмендегідей формуламен
анықтаймыз:
;
Жұмыс барысы.
Жекеленген ұзын сымды трансформатордың өзекшесіне орау керек. (66 орам)
Айнымалы кернеудегі ток көзін бірінші орамаға қосамыз.
Вольтметрдің көмегімен барлық орамадағы кернеулерді кезекпен өлшеп аламыз.
орам сандарын төмендегідей формуламен есептейміз:
-
Өлшенді
Есептелді
5,2
1,24
0,21
66
1634
390
Эксперимент
бойынша өлшеу барысында трансформатордың
орам сандары сәйкесінше мынаған тең
болды:
1634
,
390
