Архимед заңын тексеру

Жұмыстың мақсаты: ығыстырушы күшті, ығыстырушы күш мәнінің сұйықтың тығыздығына және сұйыққа батырылған дененің көлеміне тәуелділігін анықтау.

Құрал-жабдықтар: муфта мен табаны бар штатив, әртүрлi көлемі бар екi дене, динамометр, суы бар стақандар және тұздың судағы қаныққан ерiтiндiсі.

Жұмыстың барысы:

1. Көлемі V₁ денені динамометр ілгегіне іліңдер және ауырлық күшін Ғ_а анықтаңдар.

2. Стақанға таза су құйып, динамометр ілгегіне ілінген V₁ денені суға батырыңдар.

3. Сұйықтағы дененің салмағын анықтаңдар Р_с

4. Денеге әрекет ететін ығыстырушы күшті есептеп шығарыңдар.

5. Денені V₂ көлемдегі денеге ауыстырып, 1-4 пунктті қайталап жасаңдар.

6. Қорытынды жасаңдар.

7. V₂ көлемдегі денені алып,тұздың судағы қаныққан ерiтiндiсі құйылған стақанға батырыңдар.

8. Ерітіндідегі дененің салмағын анықтап, денеге әрекет ететін ығыстырушы күшті есептеп шығарыңдар.

9. Қорытынды жасаңдар.

Дененің атауы	Дененің ауадағы салмағы P,H	Дененің судағы салмағы Pс,H	Дененің тұзды судағы салмағы Pтұз. су,H	Ығыстырушы күш Fы ,H
V1	0,28	0,18	-	0,1	0,01	4,3
V2	0,52	0,32	-	0,2		2,38
V2		-	0,3	0,22		2,7

Қорытынды: ығыстырушы күш сұйықтың тығыздығына және сұйыққа батырылған дененің көлеміне тура пропорционал.

Иіндіктің тепе-теңдік шарттарын анықтау

Жұмыстың мақсаты : екі күштің әрекетіндегі иінтіктің тепе-теңдік шартын тексеру .

Құрал-жабдықтар: : штатив, иінтрек, массалары 100 г жүктер жиынтығы, динамометр, миллиметрлік бөліктері бар сызғыш

Жұмыстың барысы:

1. Иінтіректі тұрғыға бекітіңдер.Иінтіректің екі ұшындағы бұрамаларды бұрап , оны горизонталь орналасатындай етіп теңгеріңдер.

2. Массалары 100 г, 200 г, 300 г жүктерге әрекет ететін ауырлық күшін келесі формула бойынша есептеңдер:

3. М ассасы 100 г жүкті иінтіректің сол жақ иығына айналу білігінен l₁ қашықтыққа іліңдер

4. Иінтіректің оң жақ иығына l₂ қашықтыққа динамометр іліп, иінтіректі тепе-теңдікке келтіретіндей күш түсіріңіз.

5. Алынған нәтижелерді кестеге жазыңдар .

6. Иінтіректің сол иығындағы жүктер санын және динамометрге әсер ететін күшті өзгертіп, тәжірибені қайталаңдар.

7. М₁ және М_2т күш моменттерін салыстырыңдар.

Біліктің сол жағы					Біліктің оң жағы
Масса m1 (кг)	Иін l1 (м)	Күш Fа (Н)	Күш моменті M1 (Н м)	Иін l2 (м) 0.1	Күш F (Н)	Күш моменті M2 (Н м)
0.1	0.14	0,98	0.14		1.5	0.15	0,65	0,71
0.2		1,96	0.28		3	0.3	0,65
0.3		2,94	0.42		4.25	0.425	0,69

8. Өлшеу дәлдігін бағалаңдар:

=

Қорытынды:

Біліктің сол жағындағы күш моменті біліктің оң жағындағы күш моментіне тең болса, айналатын дене тепе-теңдікте тұрады.