1. Całkowite wycofanie się z arabskich terytoriów z syryjskimi wzgórzami Golan do linii z 4 czerwca 1967 r. Oraz terytoriów okupowanych w południowym Libanie,

2. Sprawiedliwe rozwiązanie problemu uchodźców palestyńskich, zgodnie z rezolucją zo onz nr 194,

3. Akceptację niepodległego państwa palestyńskiego na Zachodnim Brzegu oraz w Strefie Gazy, ze wschodnia Jerozolimą jako stolicą.

W zamian państwa arabskie miałyby:

• uznać konflikt za zakończony,

• podpisać traktat pokoju z Izraelem,

• nawiązać normalne stosunki z tym państwem.

Plan ten pokazuje, że LPA prezentowała na przełomie XX i XXI wieku bardziej realistyczne stanowisko w tej kwestii aniżeli w latach wcześniejszych.

• LPA wykazała dużą aktywność w sytuacji zagrożenia Iraku akcją militarną USA i ich sojuszników w 2003 roku. Potępiając akty międzynarodowego terroryzmu, włącznie z atakiem na USA 11 września 2001 r. i wykorzystanie tych faktów przez rząd izraelski, zwracano uwagę, że użycie siły przeciwko Irakowi będzie uznane za agresję.

• Prezentowane stanowisko było konsekwentnie podtrzymywane także po użyciu siły przeciwko Irakowi w marcu 2003 roku.

24 marca 2003 roku przyjęto rezolucję, w której stwierdzono, że wszystkie kraje członkowskie LPA solidaryzują się z Irakiem. Uznano, że działania militarne przeciwko Irakowi stanowią naruszenie Karty NZ oraz zasad prawa międzynarodowego. Zażądały natychmiastowego wycofania wojsk amer.-bryt. z terytorium Iraku.

Organizacja Państw Amerykańskich

1.Geneza i cele OPA

2. Postanowienia Karty OPA

3. Struktura i członkowie OPA

4. Rola USA w OPA

5. Trudności i wyzwania bezpieczeństwa w Ameryce Środkowej i Południowej

Ad. 1.

• Po II wojnie światowej USA były zainteresowane wzmocnieniem i instytucjonalizacją współpracy z państwami latynoamerykańskimi

• Budowę nowego systemu międzyamerykańskiego zapoczątkowała Konferencja w sprawie Wojny i Pokoju w Chapultepec (1945 r.), a następnie spotkania w Rio de Janeiro i w Bogocie

• Nowy ład regionalny oparto na dwóch dokumentach: Traktacie Międzyamerykańskim o Pomocy Wzajemnej (Traktat z Rio) z 2 września 1947 r. oraz Karcie Organizacji Państw Amerykańskich, podpisanej 30 kwietnia 1948 r. (wszedł w życie 6 maja 1948 r. w Bogocie. Podczas tej samej konferencji założycielskiej podpisano w stolicy Kolumbii Traktat Amerykański o Pokojowym Rozstrzyganiu Sporów (tzw. Pakt z Bogoty)

• Organizacja Państw Amerykańskich (OPA, ang. Organization of American States) powstała w 1948 r. na IX Między Amerykańskiej Konferencji w Bogocie jako kontynuacja Unii Panamerykańskiej utworzonej w 1910 r.

• Traktat z Rio ratyfikowały Argentyna, Bahamy, Boliwia, Brazylia, Chile, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, Ekwador, Gwatemala, Haiti, Honduras, Meksyk, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Republika Dominikany, Salwador, Stany Zjednoczone, Trynidad i Tobago, Urugwaj i Wenezuela

• Art. 3.1 stanowił, iż „(…) Strony (…) będą uważały każdy atak ze strony któregokolwiek państwa przeciwko państwu amerykańskiemu za wymierzony przeciwko wszystkim państwom amerykańskim, wobec czego każda z wyżej wymienionych stron umawiających się zobowiązuje się pomóc w stawieniu mu czoła (…)

• Oprócz zbrojnego ataku na któreś z państw amerykańskich, dokument wyróżniał inne typy zagrożeń: „agresję niebędącą atakiem zbrojnym”, „konflikt pozakontynentalny lub powstały na kontynencie” oraz „taki bądź inny fakt lub sytuację, mogącą wystawić na niebezpieczeństwo pokój w Ameryce”. Tak ogólny zapis umożliwiał uznanie za akt agresji wszelkich zmian politycznych niewygodnych dla Waszyngtonu.

• Traktat Amerykański o Pokojowym Rozwiązywaniu Sporów (pakt z Bogoty) ratyfikowały Brazylia, Chile, Kolumbia, Kostaryka, Haiti, Honduras, Meksyk, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Republika Dominikany, Salwador i Urugwaj.

• Traktat składa się z 60 artykułów. Artykuł I brzmi: „Wysokie umawiające się strony, potwierdzając uroczyście swoje zobowiązania podjęte w poprzednich umowach i deklaracjach, jak również w karcie Narodów Zjednoczonych, uzgadniając wstrzymać się od zagrożenia, od użycia siły lub jakiekolwiek innego środka użycia nacisku w celu rozwiązania swoich sporów i zawsze uciekać się do procedur pokojowych”.

• Pierwszą próbą reformy regionalnego systemu bezpieczeństwa było podpisanie w lipcu 1975 r. w San José „Protokołu reform międzyamerykańskiego traktatu o pomocy wzajemnej” – przyjęto w nim m.in. że „każde państwo ma prawo do wolnego wyboru systemu politycznego, ekonomicznego i społecznego” oraz że bezpieczeństwo kontynentu wymaga zbiorowego zagwarantowania zbiorowego bezpieczeństwa ekonomicznego. Przeciwko temu ostatniemu zapisowi USA zgłosiły oficjalnie zastrzeżenie.

1. Postanowienia Karty OPA

Została podpisana 30 kwietnia 1948 r. w Bogocie przez wysłanników 21 państw.

Weszła ona w życie, gdy 13 grudnia roku 1951 Kolumbia, jako czternaste państwo złożyła dokumenty ratyfikacyjne, co sprawiło, że spełniony został warunek ratyfikowania Karty OPA przez 2/3 sygnatariuszy.

Zgodnie ze sformułowaniami Karty Organicznej (zwanej także Kartą OPA lub Kartą z Bogoty) do zadań OPA należy:

umacnianie pokoju i bezpieczeństwa na kontynencie amerykańskim,

wspieranie współpracy gospodarczej, kulturalnej i społecznej,

wspólne rozwiązywanie problemów ekonomicznych, społecznych i politycznych regionu,

pokojowe regulowanie sporów między państwami członkowskimi.

W Karcie zostały także zapisane zasady, którymi się ma kierować organizacja. Są to:

suwerenność i równość państw

pokojowe rozwiązywanie sporów

nieinterwencję

przestrzeganie praw człowieka i promowanie demokracji przedstawicielskiej

nieuznawnie zdobyczy terytorialnych zdobytych siłą

zasadę solidarności w przeciwstawianiu się agresji

uznanie pluralizmu ideologicznego półkuli zachodniej

promowanie integralnego rozwoju