2. Nowe problemy strategiczne - kształtowanie się doktryny do 1999 r.

• Po zakończeniu zimnej wojny potrzeba wypracowania nowych rozwiązań w celu zagwarantowania bezpieczeństwa europejskim i atlantyckim partnerom w nowe sytuacji międzynarodowej (wydarzenia na Bałkanach)

• Stopniowe poszerzanie dotąd wąsko pojmowanych funkcji sojuszu obronnego i rozszerzeniu ich o współpracę i konsultacje polityczno-wojskowe z krajami pozostającymi poza Paktem

Spotkania szefów rządów NATO w Londynie (1990), Rzymie (1991), Brukseli (1994)

Za najważniejsze cele uznano:

Reformę i dostosowanie politycznych i wojskowych struktur NATO, tak by:

• Skutecznie realizować misje NATO, włącznie z operacjami pokojowymi

• Rozszerzyć współpracę z Unią Zachodnioeuropejską

• Wzmocnić powstającą europejską tożsamość w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony

• USA aktywnie włączyły się w budowę europejskich zdolności wojskowych, ale w ramach NATO i na podstawie istniejących już struktur polityczno-militarnych Paktu Północnoatlantyckiego

• NATO miało stać się głównym centrum koordynacji i współpracy w zakresie tworzącej się „euroatlantyckiej” architektury bezpieczeństwa

• Budowa partnerskich stosunków z państwami byłego bloku wschodniego przez nawiązanie bezpośrednich kontaktów, dialog polityczny i rozwój współpracy wojskowej w celu umocnienia stabilności w skali ogólnoeuropejskiej

• W nowej koncepcji strategicznej sojuszu z Rzymu (1991 r.) przyjęto, że wzmocnienie wymiaru bezpieczeństwa w procesie integracji europejskiej oraz zwiększenie roli i obowiązków europejskich sojuszników przyczyni się do wzmocnienia europejskiego filaru Sojuszu

• Koncepcja strategiczna Sojuszu przyjęta w kwietniu 1999 r. na szczycie w Waszyngtonie potwierdziła nadrzędną rolę NATO w systemie bezpieczeństwa euroatlantyckiego

Do najważniejszych wyzwań i zagrożeń, przed którymi stanęło NATO u progu XXI wieku, zaliczono w przyjętej Deklaracji Waszyngtońskiej:

• Utrzymanie mechanizmu zbiorowej obrony

• Wzmocnienie transatlantyckiego partnerstwa przejęcie większej odpowiedzialności przez europejskich sojuszników za wspólna obronę

• Rozwój partnerskich stosunków z krajami spoza Sojuszu oraz przygotowanie organizacji do przyjęcia nowych członków

Państwa zobowiązały się m.in. do:

• Rozwoju wspólnych zdolności w dziedzinie reagowania kryzysowego, zapobiegania konfliktom oraz prowadzenia akcji przywracania pokoju i operacji pokojowych

• Kontynuacji wewnętrznej reformy polegającej na przekształceniu i dostosowaniu struktury dowódczej Sojuszu, w tym koncepcji wspólnych połączonych sił do zadań specjalnych

• Współpracy z ONZ, OBWE i UE

• Budowy struktury współpracy z UE

• Kontrowersje związane były przede wszystkim z użyciem zdolności operacyjnych NATO pod polityczną kontrolą i dowództwem Unii.

• Wynikały one z faktu udziału w tych akcjach:

1. Członków NATO, którzy nie należą do UE

2. Krajów członkowskich UE, które nie należą do NATO

3. Uczestników Partnerstwa dla Pokoju

Ponadto NATO i UE postanowiły o stworzeniu nowych jednostek szybkiego reagowania

Decyzje szczytu waszyngtońskiego w sprawie rozwoju Europejskiej Tożsamości Bezpieczeństwa i Obrony	Obszary deklarowanej przez NATO gotowości wsparcia swymi zasobami i tzw. zdolnościami wojskowymi operacji UE
Uznanie woli UE w sprawie rozwoju tzw. zdolności do prowadzenia autonomicznych operacji wojskowych.	Zapewnienie dostępu UE do tzw. zdolności Planistycznych NATO na potrzeby Przygotowywanych przez nią operacji.
Budowa mechanizmów wzajemnych Konsultacji i współpracy, oparta na porozumieniach NATO i UZE.	Założenie dostępności dla UE wskazanych wcześniej tzw. zdolności NATO i wspólnych zasobów na potrzeby prowadzonych przez nią operacji.
Poparcie dla woli państw UE i sojuszników europejskich umacniania tzw. zdolności wojskowych bez konkurencji wobec zobowiązań istniejących w ramach NATO.	Wskazanie sojuszniczych dowództw wspierających przyszłe operacje UZE oraz dalsze prace nad określeniem roli zastępcy Naczelnego Dowódcy Połączonych Sił Zbrojnych NATO w Europie w operacjach europejskich.
Konieczność włączenia członków NATO nie należących do UE do operacji antykryzysowych Unii prowadzonych według standardów UZE.	Dalsza adaptacja systemu planowania NATO, uwzględniająca potrzeby operacji UE.
Konieczność dalszych prac nad koncepcją Wykorzystania „dających się wydzielić, lecz nie oddzielnych” zasobów i zdolności NATO na potrzeby operacji kierowanych przez UZE.