2. Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты

Татар дәүләт гуманитар институты һәм Татар-америка төбәк институты Казан дәүләт педагогика университеты белән бергә кушылу нәтиҗәсендә 2005 елны Татар дәүләт гуманитар-педагогика университеты оештырыла. Ул фәнни-педагогик кадрлар әзерләүдә, гуманитар өлкә белгечләре әзерләп чыгару һәм аларның квалификацияләрен күтәрү буенча зур эш алып бара.

Университет бик күп тапкырлар үзенең исемен үзгәртә, ләкин әлеге күренеш белем бирү системасына һәм сыйфатына комачаулык итми. 130 елдан артык тарихы булган ТДГПУ Идел буе, Урал, Себер төбәкләре өчен дә югары белемле мөгаллимнәр әзерли.

Университет 2005 елны "Ел проекты" номинациясендә югары уку йортларының Бөтенроссия конкурсында лауреат дипломын, «Россиянең йөз вузы» номинациясендә «Европача сыйфат» алтын медален ала.

Университетның төп максаты - югары квалификацияле, киң белемле, укымышлы педагогик кадрлар әзерләү.

Үз эченә институтлар һәм бик күп факультетлар сыйдырган бу уку йортында бүген 15 меңгә якын студент белем ала. Аларга төпле белемне бер меңгә якын мөгаллим бирә. ТДГПУ Франция, Германия, Кытай, Йәмән Республикасы, Мисыр, Кипр, Төркия, АКШ, Австралия, Япония, Иран Ислам Республикасы кебек чит илләр белән хезмәттәшлек итә. Университетта Пакистан, Төркия, Кытай, Въетнам, Корея, Австралия һ.б. илләрдән студентлар белем ала, галимнәр укыта.

Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетында төрле елларда В. Адоратский, А. Һәм Б. Арбузовлар, К. Валиев, Б. Греков, Н. Державин, Е. Косминский, С. Обнорский, А. Ефимов, А. Хинчин һ.б. билгеле галимнәр хезмәт куйган.

ТДГПУ бүген әйдәп баручы югары уку йортларының берсе, 1876 елда Казан укытучылар институты сыйфатында башлап, ул егерме беренче гасырда да заман таләпләренә җавап бирә торган университет статусы белән ышанычлы хәрәкәтен дәвам итә. Республикабызның җитәкчелеге фикеренчә, ул үзендә бер-берсен үстерә, тулыландыра, баета барган фән, сәнгать һәм мәгариф үсешен бергә туплаган милли элитабызны формалаштыручы чын рухи үзәк булырга тиеш.

С ү з л е к

әйдәп баручы - ведущий

белем бирү - обучение, преподавание

белем бирү системасы - система образования

вузара - межвузовский

гамәлгә ашыру - осуществление, реализация

европача - по-европейски, европейский

җитәкчелек - руководство

икетеллелек - двуязычие

Йәмән Республикасы - Республика Йемен

киң белемле - эрудированный, эрудит

комачаулык итү - мешать, препятствовать

күптеллелек - многоязычие

күренеш - явление

Мисыр - Египет

мөгаллим - преподаватель, учитель

нәтиҗәсендә - в результате

рухи үзәк - духовный центр

сыйфатында - в качестве

таләп - требование

тулыландыру - восполнение

укымышлы - образованный, интеллигентный

фәнни-педагогик - научно-педагогический

фикеренчә - по-мнению

формалаштырырга - формулировать

хезмәт кую - трудиться

хезмәттәшлек - сотрудничество

хезмәттәшлек итү - сотрудничать

ышанычлы - надежный, верный, уверенный

эш алып бару - ведение дела, действие

Б и р е м н ә р