Глоссарий

Аортаның коарктациясы – аортаның түтігінің сегментті тарылу көрінісінде болатын жүректің туа пайда болған ақауы

Коарктация аорты – врожденный порок сердца, проявляющийся сегментарным сужением просвета аорты

Coarctation of aorta - is a congenital narrowing of the aorta

Фалло тетрадасы – өкпе сабауының тарылуы, қарыншааралық перденің ақаулығы, аортаның оңға қарай ығысуы (декстрапозициясы), оң қарыншаның гипертрофиясы түрінде көрінетін жүректің туа біткен ақаулары.

Тетрада фалло - врожденный порок сердца: стеноз легочного ствола, дефект межжелудочковой перегородки, декстрапозиция аорты, сидящей над дефектом перегородки, гипертрофия правого желудочка

Tetralogy of Fallot - is congenital heart disease: stenosis of pulmonary artery or valve, ventricular septal defect, dextroposed aorta overriding septal defect, hypertrophied right ventricle

Жүктемелік жүрек жеткіліксіздігі – жүрек миокардының зорығуының нәтижесінде дамиды

Перегрузочная сердечная недостаточность - в результате повышенной нагрузки на миокард

Overburden form of heart failure – is caused by overload

Гетерометрлік механизм – Франк-Старлинк заңдылығы бойынша жүрек жиырылу күшінің жоғарылауы, диастола кезінде миофибриллдердің ұзаруынан систоланың күшеюі → тоногенді дилатация

Гетерометрлік механизм повышения силы сердечных сокращений – закон Франка-Старлинга - увеличение длины миофибрилл во время диастолы усиливает систолу→тоногенная дилатация

Heterometric mechanism of contraction – Frank-Starling law - increasing the length of myofibrils during diastole increases systole → tonogenous dilation

Гомеометрлік механизм – миокардтың межеқуатының жоғарылауына байланысты (миофибриллдің ұзындығының өзгеруінсіз) жүректің жиырылу күшінің жоғарылауы

Гомеометрический механизм повышения силы сердечных сокращений - ­ мощности напряжения миокарда без увеличения длины миофибрил

Homeometric mechanism of contraction – increase in myocardium tension without increase in length of myofibrils

Бейнбридж рефлексі – қуыс көктамыр сағасының қысымы жоғарылауына жауап ретінде ЖСЖ жылдамдауы

Рефлекс Бейнбриджа - повышение ЧСС в ответ на повышение давления в устьях полых вен

The Bainbridge reflex, atrial reflex - is an increase in heart rate due to an increase in central venous pressure. Increased blood volume is detected by stretch receptors located in both atria at the venoatrial junctions.

Бецольд-Яриш рефлексі – жүрекшелік және қарыншалық рецепторлардың тітіркенуіне жауап ретінде үлкен қан айналым шеңберінде артериолалардың кеңеюі

Рефлекс Бецольда – Яриша - расширение артериол большого круга кровообращения в ответ на раздражение рецепторов в желудочках и предсердиях

The Bezold- Jarisch reflex – is arterioles dilation due to excitation of receptors located in atria and ventricles

Парин рефлексі- өкпе артериясының эмболиясы кезінде оң қарыншалық қысым көтерілуінен үлкен қан айналым шеңберінде артериялардың кеңеюі

Рефлекс Парина - расширение артерий большого круга кровообращения при повышении давления в правом желудочке при эмболии легочной артерии

The Parin reflex – is dilation of arteries of abdomen due to an increase in blood pressure within right ventricle at Pulmonary embolism

Миокардық жүрек жеткіліксіздігі – миокардтың біріншілік зақымдануында дамиды

Миокардиальная сердечная недостаточность - при первичном повреждении миокарда

Myocardial form of heart failure - occurs when there is primary myocardium damage

ӘДЕБИЕТТЕР:

Негізгі

1. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Клиникалық патофизиология. – Алматы; РПО «Эверо», 2010. –Б. 471-482

2. Ә.Нұрмұхамбетұлы. Патофизиология. – Алматы; РПО «Кітап», 2007. – С. 460 - 471.

3. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга О.И. Уразовой- М.: ГЭОТАР-МЕД, 2т.- 2010.-С.152-167.

4. Патофизиология: Учебник под/ред Литвицкого П.Ф.–М.: Гэотар-Медия. -2009.-С. 362-370

5. Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: МЕДпресс-информ, 2004. – С. 430-447

6. Патофизиология: Учебник п/ред А.И. Воложина, Г.В. Порядина.- Т.3. –М.: «Академия», 2006.-С. 37-65

7. Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 162-169.

8. Патологиялық физиология бойынша сынамалық тапсырмалар // Қазак тіліне аударған М.Б.Байбөрі, редакциялаған Т.П.Ударцева, Н.Н.Рыспекова.– Алматы.: изд-во «Эффект», ҚазҰМУ, 2007.- Б. 181-190

Қосымша

1. Патофизиология: Учебник под/ред Литвицкого П.Ф.– в дух томах.М.: Гэотар-Медия. -2004.- т. 2С. 159-190

2. Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга.-Томск: Том.ун-та, 2001, С. 452-466

БАҚЫЛАУ

Тест тапсырмаларын орындау - Патологиялық физиология бойынша сынамалық тапсырмалар // Қазақ тіліне аударған М.Б.Байбөрі, редакциялаған Т.П.Ударцева, Н.Н.Рыспекова.– Алматы.: «Эффект» баспасы, ҚазҰМУ, 2007.- Б. 332-349

№ 14 САБАҚ

ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

Тақырып АС ҚОРЫТУ ПАТОФИЗИОЛОГИЯСЫ.

Сабақ мақсаты

• асқорыту жеткіліксіздігінің этиологиясы мен патогенезі бойынша білім қалыптастыру

• студенттердің коммуникациялық дағдысын қалыптастыру

Оқыту міндеттері:

• асқазандық және ішектік диспепсияның этиологиясы мен патогенезі бойынша білімін жетілдіру

• тақырып сұрақтары бойынша пікірсайыс жүргізу коммуникациялық дағдысын жетілдіру

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Ас қорыту бұзылыстарының жалпы этиологиясы мен патогенезі. Асқорыту жеткіліксіздігі туралы түсінік.

2. Тәбеттің бұзылыстары (анорексия, гиперрексия, парорексия) себептері, патогенезі, салдарлары.

3. Сілекей бөліну бұзылыстары. Гипер- және гипосаливация, себептері, патогенезі, салдарлары. Сиалоаденит, сиалолитиаз туралы түсінік. Шайнау құралы мен ауыз қуысы тіндері дерттерінде сілекей бездері қызметі бұзылыстарының маңызы

4. Дисфагия синдромы дамуының себептері мен патогенезі. Шайнау мен жұтудың бұзылыстары, себептері, салдарлары.

5. Асқазанның диспепсиялық синдромы дамуының себептері мен патогенезі. Асқазанның сөл бөлу және қимылдық қызметінің бұзылыстары, даму тетіктері, салдарлары.

6. Асқазан мен ұлтабардың ойық жара ауруы, «озбырлық факторлары» мен «қорғаныстық факторлардың» асқазанның ойық жара ауруы патогенезіндегі маңызы.

7. Қуыстық және қабырғалық ас қорыту, этиологиясы, патогенезі. Біріншілік және екіншілік мәлабсорбция туралы түсінік, патогенезі.

8. Ішектің қимылдық қызметінің бұзылыстары (іш өту, іш қату, ішек өтпеуі), этиологиясы, патогенезі

9. Ауыз қуысының, сілекей бездерінің патологиясының асқазан мен ішектегі ас қорыту үрдістеріне әсері және байланысы

Оқыту мен сабақ жүргізудің тәсілдері:

Оқытушының қатысуымен және бақылауымен ауызша талдау және пікірсайыс жүргізу, тест жүргізу.

Бақылау әдістері:Ауызша сұрау, тест жүргізу