Instytucje otoczenia biznesu
Działające na terenie miasta instytucje otoczenia biznesu to:
- Agencja Rozwoju Lokalnego w Chełmie, Oddział Lubelskiej Fundacji Rozwoju;
- Stowarzyszenie Współpracy Polska - Wschód Oddział w Chełmie;
- Chełmskie Stowarzyszenie Kupieckie;
- Związek Kupców Bazarowych;
- Chełmskie Towarzystwo Samorządowe;
- Chełmskie Stowarzyszenie Samorządowe;
- Centrum Aktywizacji Młodych;
- Stowarzyszenie Rolników Spółdzielców;
- Stowarzyszenie Producentów Roślin Ogrodniczych;
- Ośrodek Wspierania Przedsiębiorczości w Chełmie, Stowarzyszenie PASMO - Aktywni i Bezrobotni.
W Chełmie ma swe siedziby: oddziały 8 banków, ZUS, Urząd Skarbowy, Powiatowy Urząd Pracy oraz liczni pośrednicy ubezpieczeniowi. W roku 2003 otwarto Agencję Rozwoju Lokalnego będącego oddziałem Lubelskiej Fundacji Rozwoju oraz Chełmskie Centrum Informacji. Od 2004r. swoją działalność rozpoczęło Centrum Handlu ze Wschodem, będące jednostką pośredniczącą w nawiązywaniu kontaktów biznesowych na Ukrainie.
Podmioty gospodarcze
Najważniejsze zakłady przemysłowe to:
Cementownia "Chełm" S.A.;
Zakłady Obuwnicze "ESCOTT";
Zakłady Przemysłu Mleczarskiego "Biomlek";
Huty Szkła "MARTA II";
"Ybbstaler Fruchtsaft" Sp. z o. o.;
Zakłady Produkcji Spożywczej;
Zakłady Meblarskie "MEBLOTAP".
Większość firm prowadzących działalność gospodarczą na terenie miasta to mikroprzedsiębiorstwa, bardzo często o charakterze rodzinnym.
Rysunek 36: Ilość przedsiębiorstw w powiecie według klas wielkości
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z GUS
Podobnie jak w innych powiatach, największa część firm to działalność gospodarcza osób fizycznych. Osiągający wartość 6,9% udział spółek handlowych wskazuje na koncentrację większych firm z mikroregionu w obszarze miejskim.
Rysunek 37: Struktura przedsiębiorstw ze względu na rodzaj własności
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z GUS
Zdecydowanie dominującą branżą w gospodarce Chełma jest handel i usługi. Działa w niej prawie 40% wszystkich podmiotów. Jednakże obserwuje się zmienną zniżkową tendencję procentowego udziału ww. branży w ogóle istniejących firm. Innymi branżami na rynku chełmskim są: obsługa nieruchomości i firm, transport, gospodarka magazynowa i łączność, przemysł i budownictwo. Branża obsługi nieruchomości i firm sukcesywnie rozwija się, natomiast przemysł i budownictwo niestety nie są już tak dominującymi branżami, jak w latach poprzednich. Ich procentowy udział w strukturze podmiotów gospodarczych waha się między 8 a 9 %.
Rysunek 38: Podmioty gospodarcze wg. klas działalności
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z GUS
Od kilku lat zmniejsza się liczba przedsiębiorstw na obszarze powiatu, mniej więcej o 5 procent rocznie. Również liczba firm zamykających swój działalność przeważa nad liczbą nowo otwieranych przedsiębiorstw. Wskazuje to na niedostateczne wykorzystanie sąsiedztwa Chełma z Ukrainą, która staje się dla Polski coraz ważniejszym partnerem handlowym. Szans na przezwyciężenie tego procesu upatrywać można w planach uruchomienia w Chełmie podstrefy Specjalnej Strefy Ekonomicznej EURO-PARK Mielec.
Rysunek 39: Ilość przedsiębiorstw zarejestrowanych w systemie REGON przypadających na 10 tys. mieszkańców w latach 2002-2005
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z GUS