2. Podsumowanie I streszczenie

Na uwarunkowania istotne dla sektora przedsiębiorstw w Polsce składają się m.in. Sytuacja makroekonomiczna (wzrost PKB, zwiększanie się udziału małych i średnich przedsiębiorstw w jego tworzeniu), sytuacja demograficzna (ujemny przyrost naturalny, starzenie się społeczeństwa, zjawiska migracyjne), a także sytuacja na rynku pracy (zmniejszające się od 2005 roku bezrobocie). Ogromne znaczenie ma również współfinansowanie sektora ze środków Unii Europejskiej, niestety wciąż niedostatecznie wykorzystywane.

Podmiotem gospodarczym jest każdy aktywny uczestnik procesów gospodarczych, czyli osoby fizyczne i prawne prowadzące działalność. To firmy jednoosobowe, przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielnie, spółki prywatne i państwowe. Wszystkie w/w podmioty sklasyfikowane są w systemie krajowego rejestru podmiotów gospodarczych narodowej REGON i to on stanowi podstawową bazę danych w zakresie liczby podmiotów gospodarczych. Jest zbiorem rejestrowanym na bieżąco i stanowi centralną i terenową bazę danych.

Według badań przeprowadzonych przez Global Entrepreneurship Monitor (GEM) w roku 2004 Polska jest najbardziej przedsiębiorczym krajem Unii Europejskiej. Co dziewiąty Polak zaangażowany był w „rozkręcanie” własnego biznesu. Choć taka forma zatrudnienia staje się w Polsce coraz bardziej popularna ze względu na niskie koszty pracodawców, bardziej może to wynikać z potrzeby samorealizacji i chęci posiadania własnego biznesu. Według badań socjologicznych ktoś, kto osiągnął sukces w pracy - to właśnie biznesmen. Własna działalność gospodarcza to czasem także efekt lęku przed utratą pracy lub braku stałej umowy na czas nieokreślony.

Na Lubelszczyźnie największą popularnością wśród branż cieszy się handel i drobne naprawy, którego udział w strukturze branżowej sektora w różnych powiatach wynosi do 40%. następne w kolejności są przetwórstwo, budownictwo i transport, oscylujące wokół 10 procentowego udziału.

95% ogółu przedsiębiorstw to firmy zatrudniające do 9 osób, 4% to firmy małe (10-49 pracowników), a tylko 0,8% to firmy zatrudniające między 50-249 pracowników. Firmy duże (powyżej 250 osób) to zaledwie 0,01% wszystkich podmiotów gospodarczych funkcjonujących na rynku Lubelszczyzny. Podobny podział procentowy funkcjonuje w UE, z tą różnicą, że funkcjonuje tam więcej (ok. 0,1 %) dużych przedsiębiorstw.

W 2005 roku w województwie lubelskim zarejestrowanych było 99.652 przedsiębiorstwa. Najwięcej podmiotów zarejestrowanych było w powiecie grodzkim Lublin (39.619) oraz w powiecie puławskim (9.336). Najmniej było ich w powiecie parczewskim.

Należy wskazać na dużą rozbieżność w poziomie rozwoju sektora przedsiębiorstw w różnych powiatach, mierzoną wskaźnikiem sprzedanej produkcji na jednego mieszkańca. Rozpiętość ta wahała się od ok. 1.700 zł (powiaty chełmski i parczewski) do ponad 14 tysięcy zł w powiecie biłgorajskim. W większości jest to spowodowane długoletnimi zaległościami gospodarczymi. Umiejętne korzystanie z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej szczególnie z budżetu na lata 2007-2013 może przynieść stopniową poprawę sytuacji. Do tego jednak potrzebna jest zmiana polityki regionalnej i wdrożenie długoterminowej strategii naprawczej. Lubelskie województwo ma anachroniczną strukturę gospodarczą: zdecydowaną przewagę rolnictwa, niski udział przemysłu innowacyjnego wraz ze stosunkowo małym udziałem usług. Taka struktura przy niskiej efektywności rolnictwa, które wytwarza małą wartość dodaną, zmniejszających się rynkach zbytu, złej infrastrukturze, może prowadzić w prostej linii do pogłębiania się zacofania gospodarczego regionu.

Do cech charakterystycznych lubelskiego sektora przedsiębiorstw należy również niski poziom inwestycji w przeliczeniu na głowę jednego mieszkańca. Średnia dla całego województwa jest ponad dwa razy niższa niż dla kraju i wynosi 836 zł. Jedynie dwa powiaty: puławski i miasto Lublin były zbliżone pod tym względem do poziomu ogólnopolskiego (wynoszącego 1.913 zł). Pozostałe powiaty prezentowały się znacznie gorzej – w powiecie chełmskim poziom ten wynosił w 2004 roku zaledwie 123 zł!

Za pozytywne uznać należy zwiększanie się liczby instytucji otoczenia biznesu – oddziałów banków, agencji rozwoju lokalnego, fundacji wspomagających rozwój przedsiębiorczości. Większość z nich rozlokowana jest w ośrodkach miejskich. Bywają natomiast powiaty, w których jest zaledwie kilka takich instytucji.