4. Сынып жетекшісінің жүргізетін жұмыстары.

Жастарды отбасылық өмірге дайындауда сынып жетекшісі мен ата-ананың мүмкіндіктері зор. Сынып жетекшісі мен ата-аналар жиналыс болғанда отбасында, күнделікті өмірде өз ана тілінде сөйлесудің маңыздылығын, салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды баланың кішкентай күнінен білуінің, ырымдар мен тиымдарға, мақал-мәтелдер мен нақыл сөздерге толық түсініктеме беріліп, үйде ата-ананың баласына дос болуға тырысып көп уақытты әңгімелесе отырып, баланың сенімді де, ақылды, сүйікті адамы болуға, олардың құқықтарының тең екендігін көрсететін, дәлелдейтін істер арқылы баланың бойында адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға арналған нақты әдістемелік материалдар беріп, ата-анаға баласын құрметтеу арқылы, өзінің де құрметке ие болатынын айтып, ол сөздерді жүректеріне жеткізуге тырысу үлкен қажеттілік. Себебі, сынып жетекшісі мектепте ата-аналармен нақты жұмыс істей алатын бірден –бір тұлға. Ата-аналар жиналысын сынып жетекшілері ған жүргізеді. Сынып жетекшілері ата-аналар жиналысына дін өкілдерін, дәрігерлерді, заң өкілдерін шақыртып арақ ішудің, әйелге қол көтерудің кешірілмес күнә екендігі туралы диспуттар өткізулері үлкен қажеттілік. Жігіт пен қыздың ақ некесі қиылғаннан кейін, арақ ішіп, өрескел қылықтар көрсетулері ақ некенің қадірін қашыры бастайды, соңында отбасы берекесі кетіп, балалардың бейбіт өмірлерін бұзады.

Сыныпта оқушылардың оқу-тәрбие әрекетін ұйымдастыру, тәрбиелік шаралардың ықпалын үйлестіру тек сынып жетекшілеріне жүктеледі. Ол оқушыларға қатысты мектеп өміріндегі мәселелерді шешуде нақтылы көмектесуге және олардың тартымды әрі қызықты ұйымдастыруға тырысады.

Ол өзіне қатысты сыныпта оқушылар ұжымын ұйымдастыра отырып, осыған сол сыныпта дәріс беретін пән мұғалімдерін, оқушылардың ата-аналарын және жұртшылықтың бала тәрбиесіндегі ықпалын біріктіріп, балаға деген талаптарын ортақтастырып отырады.

Сынып жетекшісі жұмысының негізгі мақсаты- мектеп оқушыларын қоғамдның белсенді және саналы азаматы етіп тәрбиелеуге барынша ықпал жасау. Сыныптағы әрбір жеке тұлғаның ғылыми дүние танымының қалыптасуын, адамгершілік қасиеттерін, еңбекке деген сүйіспеншілігін қамтамасыз етіп, жан-жаақты жарасымды дамуына жағдай туғызу. Сондықтан оның жұмысының мазмұны мен тәрбиелік шараларының бәрі осы мақсатқа бағытталыу тиіс.

Сынып жетекшісінің міндеті – сан алуан. Сол себепті ол жүргізетін тәрбие жұмысы өзінің психологиялық мазмұны жағынан өте күрделі әрі көп ізденісті талап етеді.

Мұғалім, белгілі бір сыныпқа балалар ұжымының жетекшісі ретінде тағайындалып, жұмысқа кіріскен жағдайда, өзінің қызметін сынып ұжымына әрі жекелеген оқушыға қатысты жүзеге асырады. Соған сәйкес оның қызметін 3 бағытта қарастыруға болады.

1. Педагогикалық және әлеуметтік-гуманитарлық. Оның бұл қызметі балаға барлық бағытта көмектесу: оның әлеуметтік қалыптасуы мен дамуына жағдай тудыруға,баланың тұлғалық өзекті мәселесін шешуге, оны әлеуметтік өмірге араластыру және өз бетінше өмір сүре білуіне көмектесуге бағытталған. Баланың отбасымен, тәрбиенің басқада мекемелерімен тғыз байланыс орнату. Рухани – адамгершілік және рухани-эстетикалық мәдениеттін қалыптастыру.

2. Ұйымдастырушылық қызметі. Тәрбие процесін ұйымдастыру. Балалардың орынды талап – тілектерін қолдай отыра, ынтымағы жарасқан, саналы да белсенді әрі іскер сынып ұжымын қалыптастыру. Олардың танымдық, еңбек, эстетикалық әрекеттерін және демалысы мен еркін қарым-қатынасын ұйымдастыру. Сыныптағы өзін-өзі басқаруды дамыту.

3. Оқышулардың жалпы әрекетін басқару. Оған: дианностикалық, мақсат қоюшылық, жоспарлау, болжам жасау немесе жобалау, бақылау және түзету енгізіп отыру қызметін жатқызуға болады.

Сынып жетекшісінің ата-аналармен жүргізілетін жұмыстары.

Ата-аналардың өз балаларының жан - дүниесін жақсы түсінуі, оларға отбасында дұрыс та тиімді тәрбиелік орта тудыру үшін, бала тәрбиесіне қатысты білімі және біліктерін ұдайы көтеріп отыруы қажеттілігін өздері түсінуі тиіс. Сол үшін де мектептің, сынып жетекшісінің ата-аналармен педагогткалық жұмыс жүргізуі, оның бағытын дұрыс ұйымдастырып отыруы міндеттелінеді.

Мектептің отбасылармен жүргізетін барлық жұмыстары ұжымдық және дербес болып негізгі екі топқа бөлінеді.

Ұжымдық жұмыс формаларын мыналар құрайды:

Педагогикалық лекторийлер ата-аналардың назарын белсенді тәрбиелік мәселелерге аударуды мақсат тұтады. Жұмыстың бұл формасын ата-аналарды тәрбие теорияларын жүйелі білімдермен қаруландыруға бағытталады.

Сынып бойынша педагогикалық білім беру деп аталатын жұмыс формасын 1-11 сыныптан бастап қолға алу қажет. өйткені педагогикалық ағарту жұмысын осы кезден бастау тиімді. Оның алғашқы сабағын мектеп директоры немесе орынбасарлары бастап бергені жөн.

Мектептерде ата-аналардың тәрбие проблемаларына арналған жылдық қорытынды ғылыми конференцияларын өткізу дәстүрге айналған. Конференцияға «Балаларды еңбекке тәрбиелеу», «Жақсылыққа апарар ең төте жол –имандылық арқылы», және т.б. тақырыптар таңдап аланып, мектепте ол проблема жыл бойы теориялық және практикалық қырынан зерттеледі.

Ашық есік күндері немесе ата-аналар күні үлкен дайындықты қажет етеді. әдетте оны тоқсанның басында, немесе демалыс күндерінде өткізген тиімді.

Сынып ата-аналар жиналысы – дәстүрлі жұмыс формасы болғанымен оны өткізудің әдістемесі жетілдіруді қажет етеді. Сынып жиналысын ұйымдастыруда, оның проблемалық тақырыбын айқындап алудың маңызы зор.

Бақылау сұрақтары:

1. «Отбасы өміріндегі әдеп және психология» пәнінің өзге ғылыми пәндермен байланысы.

2. Дене тәрбиесі сабағының оқушылардың денсаулығына пайдасы.

3. Мектептің басқа ұйымдармен бірігіп атқаратын жұмыстары.

4. Болашақ ата-ананы тәрбиелеудің жолдары.

5. Оқушыларды халық педагогикасы арқылы отбасылық өмірге дайындауды мектепте қандай гуманитарлық пәндер арқылы жүргізілуге болады.

6. Сынып жетекшісі жұмысының негізгі мақсаты.

7. Сынып жетекшісінің ата-аналармен жүргізілетін жұмыстары.

15-лекция Отабысы психологоиясы және этикасы» пәнінің оқытушысына