3.1 Тақырыбы: Қазіргі әлеуметтанушылардың сциологиялық теориялары (п. Бергер, п. Монсон, п. Сорокин)

Дискуссия сабағы.

• Мақсаты: студентерді Қазіргі әлеуметтанушылардың сциологиялық теориялары мен таныстыру. Оларды салыстыру мен талдауға үйрету.

• Оқыту міндеті: студенттерге зерттеудің мақсаты мен міндеттерін түсіндіру, алған мәліметтерді ғылыми суреттеуге үйрету.

• Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1 . М.Вебердің әлеуметтануы.

2. Т. Парсонстың, П. Бергердің әлеуметтануы .

3. П. Сорокиннің әлеуметтануы.

4. Қазіргі Қазақстан қоғамының әлеуметтік құрлымын талдау және қалыптасқан жаңа әлеуметтік топтар мен таптарды сипаттау

Практикалық тапсырмалар:

1. Тапсырма Институттар мен социализация теориялары: П. Бергердің «Приглашение в социологию» атты еңбегінің («Человек в обществе», «Общество в человеке») 4 және 5 тарауларын оқу, конспект жазу және оларды талдау

2. Тапсырма Институттар мен социологиялық әдіснама: П. Монсонның «Лодка на аллеях парка» атты еңбектің 1тарауын және «Что может социология» еңбегінің 2 тарауын оқып, конспект жазып, сұрақтар құрып, жазба түрде талдау жасау.

3. Тапсырма Әлеуметтік стратификация теориясы: П.Сорокиннің «Человек. Цивилизация. Общество» атты еңбегінің «Социальная стратификация и социальная мобильность» тарауын оқып, конспектілеу, сұрақтарға жауап беру.

4. Тапсырма Қазіргі Қазақстан қоғамының әлеуметтік құрлымын талдау және қалыптасқан жаңа әлеуметтік топтар мен таптарды сипаттау.

Әдістемелік нұсқамалар: Дискуссия сабак түрінде өткізу. Сабақтың жекелеген сұрақтарын тереңірек оқу. Әлеуметтанушылардың социологиялық теорияларына талдау жасау, ерекшеліктерін көрсету, өз көзқарастарын белгілеу, тапсырмаларды орындау.

Тарау 4. Қолданбалы әлеуметтану

4.1 Тақырыбы: Әлеуметтанулық зерттеудің әдістемесі, әдісі және техникасы. Ақпараттарды өндеу әдісі және олардың нәтижелерін талдау.

Әлеуметтанулық зерттеулерді жүргізу техникасы мен әдістерін менгеру.

• Мақсаты: студентерді нақты әлеуметтанулық зерттеу жүргізудің әдісімен, үрдістерімен, ақпаратты өндеудің техникалық құралдары мен таныстыру. Оларды қолдану мен талдауға үйрету.

• Оқыту міндеті: студенттерге зерттеудің мақсаты мен міндеттерін түсіндіру, алған мәліметтерді ғылыми суреттеуге үйрету. Болжам бойынша мәлімтерді талдау әдісін суреттеу.

• Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Әлеуметтік ақпарат және оның түрлері

2. Зерттеу бағдарламасының құрылымы

3. Зерттеудің пәні мен объектісін және мәселені анықтау

4. Ақпарат жинаудың негізгі әдістері

5. Іркттеу әдісі және оның негізгі түсінктері.

6. Ақпараттарды өндеудің техникалық құралдарын қолдану мен талдау

7. Зерттеу жұмысының этикалық принциптері

8. Жүргізілген зерттеудің құпиялылығы

9. Экономикалық, саяси, мәдени, әлеуметтік процестерді зерттеудің екрекшеліктері.

Практикалық тапсырмалар:

1. Тапсырма Социологиялы зерттеу түрлері

2. Тапсырма Нақты социологиялық зерттеу арнайы құжатқа - социологиялық зерттеу бағдарламасына сәйкес жүргізіледі.

3. Тапсырма Бағдарламаның функцияларын ата

4. Тапсырма Зерттеу тақырыбы - проблемалардың ішіне кіру, зерттеу мақсаты ретінде қойылатын контурды белгілеу, қандайда бір шешім қабылдау үшін өзінің бағыты болуы керек. Проблема дегеніміз не?

5. Тапсырма Қоғамдық пікірдің әлеуметтік институт ретінде анықтап, топта сауалнама өткізу .

6. Тапсырма Қазақстандағы демографиялық мәселеге байланысты анкета құрастыру.

7. Тапсырма Әлеуметтанулық зерттеулерде сандық және сапалық әдістерінің қолдану аясын талдау

8. Тапсырма Таңдаған ғылыми қызығушылыққа сәйкес әр түрлі зерттеу әдістерді қолдану арқылы 3-4 бетте баяндама дайындау.

9. Тапсырма Социологиялық зерттеу әдістерін ата

10. Тапсырма Құжат түрлерінің жіктемесі кестесін толтыр:

НЕГІЗ	ТҮРЛЕРІ	МЫНАЛАРДАН ТҰРАДЫ
1.Белгілеу тәсілі
2. Мәртебесі (авторлық)
3.Бірегейлену дәрежесі
4. Функциональды
5. Мазмұны
6. Ақпаратқа жақындық дәрежесі

11. Тапсырма Терминдермен жұмыс

1. Контент,

2. Бақылау –

3. Эксперимент

4. Социологиялық сауалнама

5. Анкета

6. Интервью

1. Сауалнамада болған сұрақтарды жіктеу кестесін толтыр

Мазмұны бойынша	Формасы бойынша	Құрылымы бойынша	Функциясы бойынша
Оқиғалар туралы
Сарыны туралы
Бағалау туралы
Пікірлер туралы

Білім берудің және оқытудың әдістері: Әлеуметтанулық зерттеулерді жүргізу техникасы мен әдістерін менгеру. Сабақтың жекелеген сұрақтарын тереңірек оқу, «Жастар және дін» мәселесіне байланысты сауалнама сұрақтарын құрастыру. Әлеуметтанулық зерттеу жүргізу техникасын және әдістерін пайдаланып . академиянын студенттеріне сауалнама іс жузінде СӨЖ сабақтарында зерттеу жургізу, онын нәтижесін талдау.

• Орындау түрі: ұғымдар бойынша жұмыс, тақырыпты өз бетінше игеру, әдебиеттермен жұмыс, шығарма жазу.

• Тапсыру мерзімдері: семинар және келесі ОСӨЖ сабақтарында

• Бағалау критерилері: силлабустан қараңыз.

Әдістемелік нұсқамалар: Социологиялық зерттеу әдістерінің жалпы анализін жүргізу (сапалық және сандық), зерттеу процедурасын қарастыру. Қолданбалы социологиялық зерттеу бағдарламасының құрылымын, зерттеудің мәселелерін, оның негізгі ережелерін, зерттеу объектісі мен пәнін, мақсаты мен міндеттерін сипаттап, эмпирикалық интерпретация мен негізгі ұғымдарды талдау, зерттеу гипотезасы мен негізгі ұғымдарды талдау, зерттеу гипотезасы мен оның негізгі ережелерін, зерттеудің іріктеу әдістері мен құралдарын қарастыру.

Әлеуметтанудағы іріктеу ұғымын қарастыру. Басты және іріктеу жиынтықтары ұғымын, іріктеу репрезентатитілігін қамтамасыз етудің негізгі ережесі мен іріктеудің негізгі модельдерін құру, оның ішінде іріктеудің квоттық моделін талдау.

Сауалнама мен оның түрлерін қарастыру: интервью және оның түрлері, анкеталық сауалнама. Анкетаның логикалық құрылымын бейнелеу және анкетаның сұрақтарын құрастырудың жалпы еределері. Сол сияқты телефондық және почталық сауалнаманы қарастырып, мәліметтерге анализ беру. Бақылау әдісін, оынң түрлерін, процедурасын және бақылаудағы алынған мәліметтерге анализ жасау. Құжаттарға анализ беру әдісін қарастыру. Контент- анализ. Эксперимент және оның өткізілудің ережелері. Социометриялық зерттеу қорытындысының анализі. Фокус-топ әдісі. Топтың қалыптасуы. Модераторды жинақтау және оны жүргізудің негізгі ережелері.

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі әдебиет: [1, 3, 6, 10, 18, 19, 25, 37, 38, 58]

Қосымша әдебиет: [7, 9, 10, 12, 13, 14, 16, 20, 21, 40, 41, 43, 44, 50, 53, 54, 58, 61, 70, 76, 84, 86, 93, 99, 104, 106, 107, 109, 110, 125]