- •Йодыш пале
- •Кычкыралтыш пале
- •Шукыточко
- •21. Подлежащий ден лӱман йыжыҥан сказуемый коклаш тире огеш шындалт:
- •Тичмаш огыл ойлончышто тирем шындымаш
- •Ушем мут дене кылдалтше икгай членан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Икгай да икгай огыл рашемдыкан (определениян) ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Икгай членан ойлончышто иктешлыше мут лийме годым чарналтыш палым шындымаш
- •Ойыралтше ешартыклӱм
- •Ойлончын ешарен рашемдыше членжым ойырымаш
- •Таҥастарыме савыртышым ойырымаш
- •Савырныммут годым чарналтыш палым шындымаш
- •Пуртымо мут, пуртымо муткылдыш ден пуртымо ойлончым чарналтыш пале дене ойырымаш
- •Да, уке мутан, йӱк мут ден оҥартыш мутан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Ушалтше кыдежан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Ушем мутдымо кыдежан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •92. Ушем мутдымо кыдежан ойлончышто предикатив ужаш-влак коклаш тире шындалтеш:
- •Вияш оян ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •97. Авторын мутшо вияш ой покшелне шога гын, чарналтыш пале тыге шындалтеш:
- •Термин мутер
Ушем мут дене кылдалтше икгай членан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
30. Ваштарешле а, но, да (но ыҥан), туге гынат ушем мут-влак ончылан запятой шындалтеш: Пуш шеҥгелне шинчышет айдеме огыл, а маска улмаш (К. В.). Йӱштӧ, но яндар памашан Морко посёлкыш пеледше Украина гыч шокшо-шокшо шомакан серыш толын (М. С.). Шошо пагыт эн мотор, да лӱдыкшӧ (В. И.). Кеҥеж кече кас велыш тайнен, туге гынат сайын ырыкта (М. С.).
31. Веле огыл ... -ат, гына огыл ... -ат ушем мут шотан частице дене кылдалтше икгай член-влак годым запятой веле огыл, гына огыл почеш шындалтеш: Э-э, тыште рвезе кашак веле огыл, пондашанжат уло (С. Ч.). Пӧръеҥын веле огыл, ӱдырамашынат ӱштыштыжӧ талве кӱзӧ кеча (К. В. ). Ты ойым Амина шке гына огыл, Орванчыжат йодын шогышо гай коеш (Я. Я.). – Мый тыйын олмыштет шагат-кокыт гына огыл, сутка, арня дене тудлан жапем ом чамане ыле, – агроном кынел шинче да туныктен каласыш (Й. Я.).
32. Ушем мут шотан -ат частице дене кылдалтше икгай член-влак годым запятой -ат почеш шындалтеш: Шӱвырат, гармонят кугу организатор да пеш тале агитатор лийын кертыт (Ш. О.). Теле кече рывыж семын ончалешат, адак пыл шеҥгек шылеш (Н. Я.). Пӧртыштат, пашаштат, мӧҥгыштат, пошкудыштат Эрвикан пылышыш эртак Ямет нерген ойлымо гына пура (Д. О.). Пайрем кечынат, тыглай годымат Кождемырын кидше гыч той шӱвыржӧ ок мучышто (К. В.). Корий кугыза толын пурышат, йошкар тулупшым шӧлдыравал кашташке пыштыш (Д. О.).
33. Ик гана каласалтше ушышо да, ден, ойырышо ала, але, то, я ушем мут-влак дене кылдалтше икгай член-влак коклаш запятой ок шындалт: Чачи, кылтам нумалшыжла да шарем шарышыжла, ик ӱдыр дене пеш келшыш (С. Ч.). Унавийын лӱҥгымыжӧ да Сергейын мурымыжо мужыр оҥгыр гай йоҥга (Д. О.). Землемер ден Григорий Петрович уремышке пырля лектыч (С. Ч.). Черке ден кӱкшӱ кӱ сурт леведышым лапкан ончышо кече волгалтара (Д. О.). Мустай Озаҥыште ала Москошто орлана (С. Ч.). Эҥер але ер – кажне еҥын йӧратыме верже (г.). Борисын аважын уло капше ырен кая то йӱкша (В. И.). Лишыл йолташ дене коктын ик котелок гыч пучымышым я пареҥгым шке шолтен кочкын ончаш могай сай! (Д. О.).
34. Ушышо але ойырышо ушем мут-влак пачаш-пачаш каласалтме годым кокымшо да моло ушем мут ончылан запятой шындалтеш: Ни мланде, ни кава огеш кой (Д. О.). Сонарзе марий ны куржын, ны верже гыч тарванен ок керт (К. В.). Элнан чыла лукыш эре колтена кагазым да киндым, да ямде пӧртлам (М. М.). Чурийыш эр кече, чаманыде, волгыдо сескемым кышка. Сескемже я шинчам йымыктара, я тунамак шудо вуйыш тӧршта да тушан чинче тулым ылыжта (К. В.). Ала пеш эрат, ала адак иктаж-могай амал дене элеватор воктен калык огешат кой (А. Э.). Тунам Лашманов але кас кочкышым ямдылаш тӱҥалеш, але, окна воктен миен шогалын, уремыш онча (В.Ю.)
35. Ик ыҥан кок тӱрлӧ ушем мут дене кылдалтме годым икгай член-влак запятой дене огыт ойыралт: Ик каныш кечын Микуш ден Сакар да Нургалий имньым кычкеныт да ломыж погаш лектыныт (Н. Л.). Суртла гыч я ушкал, я каза але шорык, ломыжал-ломыжал, уремыш лектытат, Вӱрзым эҥер велке волат (В. Ю.). Палыдыме йӱк теве иземеш, теве талышна, коклан пирыла урмыжал колта я черле айдемыла кечкыжеш але изи аза гай васаралеш (З. К.). Тиде чодыра гыч ме, сузым але кӱдырым я мызым лӱйыде, нигунамат пӧртылын онал (А. М.-А.). (Родион Артемьевичын) Шинчажлан пошкудо-влак, родо-тукымжо ден лишыл палымыже-влак, ял воктенысе ер ден ужар олык я кугу Юл эҥер кончат (А. М.-А.). Озак ден ӱдыр-влакышт, тӱшкан погынен, гармонь але ковыж да кӱсле почеш куштен-мурен коштыт (А. М.-А.).
36. Ушышо ден, да ушем мут-шамыч дене кылдалтше икгай член-влакын мужырышт коклаш запятой шындалтеш: Кужу укшеран кожер ден одар куэ, кугу тумо ден ваштар кӱэмалтше гай шыпке шогат (Д. О.). Руш ден чуваш, марий ден татар, ик ешышке ушнен, татун илат (Ч. В.). Йошкарге да ужарге, кандалге да кына тӱсан шовыч-влак чевер олык пеледышым ушештарат (Н. Л.). Лаж вес могырышто да Виче тӱрыштӧ, Пося велыште да Нольо воктен вуеш шушо ӱдыр-влак, шыже годым тӱгӧ лектын, ӱчаш-ӱчаш шыже пучым пуалтеныт (Д. О.).
