- •Йодыш пале
- •Кычкыралтыш пале
- •Шукыточко
- •21. Подлежащий ден лӱман йыжыҥан сказуемый коклаш тире огеш шындалт:
- •Тичмаш огыл ойлончышто тирем шындымаш
- •Ушем мут дене кылдалтше икгай членан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Икгай да икгай огыл рашемдыкан (определениян) ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Икгай членан ойлончышто иктешлыше мут лийме годым чарналтыш палым шындымаш
- •Ойыралтше ешартыклӱм
- •Ойлончын ешарен рашемдыше членжым ойырымаш
- •Таҥастарыме савыртышым ойырымаш
- •Савырныммут годым чарналтыш палым шындымаш
- •Пуртымо мут, пуртымо муткылдыш ден пуртымо ойлончым чарналтыш пале дене ойырымаш
- •Да, уке мутан, йӱк мут ден оҥартыш мутан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Ушалтше кыдежан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •Ушем мутдымо кыдежан ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •92. Ушем мутдымо кыдежан ойлончышто предикатив ужаш-влак коклаш тире шындалтеш:
- •Вияш оян ойлончышто чарналтыш палым шындымаш
- •97. Авторын мутшо вияш ой покшелне шога гын, чарналтыш пале тыге шындалтеш:
- •Термин мутер
Савырныммут годым чарналтыш палым шындымаш
65. Савырныммут ойлончо тӱҥалтыште шога гын, тудын почеш запятой шындалтеш: Шоҥшо мӧҥгыжӧ толешат, ватыжлан ойла: «Аваже, вургеметым вашке чий, пасуш каена». «Марий тос, мом ыштет?» – маска йодеш (й.). Вачий эргым, кай, малаш воч... (Ш. О.).
66. Савырныммут ойлончо покшелне лиеш гын, кок могырымат запятой дене ойыралтеш: Кондыза-ян, ӱдыр-влак, пучдам, ынде мый пуалтен ончем (Ш. О.). Мотор тӱсет, ой, таҥем, пакча пече маке гай. Тыйын шинчат, ой, шӱмем, шошым кава ластык гай (Ш. О.). Эй, гармонист, чот шокталте, шупшыл колто виянрак (П. Э.). Ну, эргым, кужу ӱмыран лий! Чеверын, тулаче, чеверын! (М. Ш.). Тый, Йыван вате акай, шешкыч ок жапле, манат (Ш. О.). Лӱшкалт, тыныс Балтика, модын, шоҥан толкынетым лупшал (М. Я.).
67. Савырныммут ойлончо мучаште шога гын, тудын ончылно запятой шындалтеш: Тыйын йӱкет дене илем мый, Москва! (Н. Л.). Чеверын, Яшай! (М. Ш.). Итак чакне, ончык вашке, Марий Элын ушан еҥже! (С. Ч.). Оҥгыр семын вальсын семжым тый шокталте, ший баян (Онч.).
68. Савырныммутан ойлончо поснак кугу кумыл дене каласалтеш гын, тудын почеш кычкыралтыш пале шындалтеш, умбакыже ойлончо кугу буква дене тӱҥалеш: «Эй тый, кӱслезе! Тый кусо улат? Мом коштат?» – «Поро кумылан оза! Мый сокыр кӱслезе улам» (С. Ч.). Марий калыкем! Улат пашаште тый кожмак (В. О.-Я.). Туныктышо! Чын корныш луктат тый мемнам (г.).
69. Савырныммут ончылно шогышо о частице запятой дене огеш ойыралт: О йӧратымаш, ӱмыр мучко пеленемак лий тый, петырна уке гын кече мыланем (В. Р.-Г.). О шочмо-кушмо Марий мланде, моткоч йӧратыме Какшан! (С. Н.). О марий ӱдырамаш! Ошкыл колто, кидетым шыман тарватен (А. И.).
70. Савырныммут ончылно йӱк мут шога гын, нунын коклаш запятой шындалтеш: Ой, тыныс жап, кунам толат гын угыч? (М. К.). Ах, ӱдыр-влак, ӱдыр-влак, ӱдыр-влак! Кузе от йӧрате тендам? (В. А.-Э.). Эх, корно! Сеҥаш лийдыме виян куатет дене мыйым эре шупш! (Ш. О.). Эй, пошкудем, тол-ян. Шынден наҥгаем (Ю. А.). «Тпру, Ястребок, шып шого!» – чаргыжше йӱк дене кычкыралын Микуш (Н. Л.).
71. Ден, да ушем мут дене кылдалтше икгай савырныммут-влак коклаш запятой ок шындалт: Шокшо салам лийже, Ануш ватем ден ӱдырем! Йӧратыме Анушем ден ӱдырем! Фронтышто пешак чот шокшо. А кузе мемнан салтак-влак кучедалыт! (Ю. А.). Рвезе да ӱдыр-влак! Шинчымашым тыршен погыза! (г.).
72. Ушем мут деч посна ушалтше савырныммут-влак коклаш запятой шындалтеш: «Марина шӱжар, ӱдыр-влак, уна, мыйын сатуэм ода ончал мо?» – манын, семынже Ведат кычкыра (Ш. О.). Тора саламым шӱм тичак кондем мый тылат, мландем, авам, шӱмбел ялем (г.).
73. Уэш-пачаш каласалтше савырныммут-влак коклаш запятой шындалтеш: Шошо, шошо! Чыла пӱртӱсым, пӱтынь илышым тый чыгылтен тарватет (Ш. О.). Пӧртанур, Пӧртанур! Тый денет мый улам (Д. И.).
Пуртымо мут, пуртымо муткылдыш ден пуртымо ойлончым чарналтыш пале дене ойырымаш
74. Пуртымо мут, пуртымо муткылдыш да пуртымо ойлончо-влак запятой дене ойыралтыт: Манметла, меат ний дене ургымо онал (А. А.). Мемнан шонымаште, вуйлаташ Семонлан ӱшанаш кӱлеш (А. Э.). Шочмо вер, конешне, кажнылан нимо деч шерге (Ю. А.). Ял лишне чодыра укелан кӧрак, очыни, коремат, памашат ятыр кошкеныт. Туге гынат, викшым каласаш, тысе вершӧр идалыкын чыла пагытыштыжат сылне (В. Кос.). Вӱд куатым, маныт, терге шошым огыл, а вара (М. Я.). Ик велым, тудо тошто илыш ваштареш, у илыш верч кучедалнеже, вес велымже, шкетын нимом ыштен керташ ок лий, илыш почеш каяш логалеш (Д. О.).
75. Ойлончышто запятой уло гын, пуртымо ойлончо скобкеш налалтеш але кок могырымат тире дене ойыралтеш: Еҥгай (эй, ынде тыге манашыже ок йӧрӧ), Марина, тый Озаҥыште тунемат вет? (Ш. О.). Нурислам (шоҥго татарын лӱмжӧ тыгай ыле) верже гыч тарваныш, Пекпайым эше икмагал шымлен ончале да изи чемоданжым кидышкыже нале (Е. Я.). Кодынна таче ме пеш шагалын гынат, – шӱдырат ӱмыреш огеш йӱлӧ каваште – мый шонем эреак, ынде шоҥго салтак: арам огыл ныл ий кредална тул коклаште (С. В.).
76. Ойлымым тӱрлӧ семын аклен каласаш полшышо чай, дыр, аман, докан, шол, але, ала, ала мо, тыгак йодыш сынан мо, вара, мо вара, гала шомак-влак запятой дене огыт ойыралт: «Йӧра, каҥашен ончена, иктаж шоҥгым ороллан муына чай», – манеш Оврем (М. Ш.). Коло-кумло ошкылым куржна дыр, адак вочна (И. Л.). Тый, манам, шкендын вуетым йомдараш толашет аман? (М. Ш.). Кызыт, векат, сар деч утлаш верым нигушто муаш ок лий. Тудо чыла верышке шуын шол (г.). Теве Ориналан шучко уверым кондыш. Вӧдыр мӧҥгыштыжӧ кола гын, тынар йӧсӧ ок лий ыле докан (Ю. А.). Йошкар-Ола коеш мо? Ончалалат, воштылалат, йӧратетак мо вара?(м.)
