33 Басқарушы жүйе ретіндегі кəсіпорынның қаржылық тəуекелдерін

басқару қызметтері тобында негізгісі:

1. Бас_арушылы_ шешімдерді_ баламалы н_с_аларыны_ негізделуін

_амтамасыз ететін тиімді а_паратты_ ж_йелерді _алыптастыру.

Осы қызметті жүзеге асыру үдерісінде қаржылық тəуекелдерді

басқару жүйесінің ақпараттық қажеттілігінің көлемі мен мазмұны

анықталуы тиіс; осы қажеттіліктерді қанағаттандыратын сыртқы жəне

ішкі ақпарат көздері қалыптасқан; кəсіпорынның қаржылық күйі мен

қаржы нарығы конъюнктурасының тұрақты бақылауы

ұйымдастырылған.

2. Кəсіпорынны_ _аржылы_ _ызметіні_ т_рлі аспекттеріні_ тəуекелдік-

талдауы ж_зеге асырылуы. Осы қызметті жүзеге асыру барысында

жекелеген қаржылық операциялардың, жекелеген еншілес

кəсіпорындар мен ішкі «жауапкершілік орталықтарының» қаржылық

мəмілелерінің жылдам жəне терең тəуекел талдауы жүргізіледі

(тұтастай кəсіпорынның қаржылық қызметінің жəне бөліктеп оның

жекелеген бағыттарының).

3. Кəсіпорынны_ _аржылы_ _ызметіні_ негізгі бағыттары бойынша

тəуекел жоспарлауды ж_зеге асыру. Қаржы тəуекелдерін басқарудың

бұл қызметін жүзеге асыру кəсіпорынды ішкі жəне сыртқы сипаттағы

ықтималды қаржылық қауіптерден қорғаудың негізгі бағыттары

бойынша сəйкестендірілген қаржы тəуекелдерін бейтараптантыруды

қамтамасыз ететін жоспарлар мен оперативтік бюджеттер жүйесін

əзірлеумен байланысты. Мұндай жоспарлаудың негізі дамуының əрбір

сатысында нақтылауды қажет ететін əзірленген қаржылық тəуекел

менеджментінің бағдары болып табылады.

4. ,абылданған тəуекелді шешімдерді_ іске асуын тиімді ба_ылауды

ж_зеге асыру. Қаржы тəуекелдерін басқарудың бұл қызметі

кəсіпорындағы ішкі бақылаудың сəйкес жүйелерін жасаумен,

жекелеген қызметтер мен тəуекел менеджерлерінің бақылаушылық

міндеттерін бөлумен, бақыланатын көрсеткіштері жүйесі мен бақылау

кезеңдерін анықтаумен, жүзеге асырылып жатқан бақылаудың

нəтижелеріне жылдам назар аударумен байланысты.__

.

34 Кәсіпорын басқарудың арнайы саласы ретінде қаржылық тәуекелді басқару қызметі тобында негізгі болып қандай топ саналады?

Кəсіпорынның қаржылық тəуекелдігі меншік иелерінің немесе менеджерлердің оның жүзеге асуының белгісіздік жағдайлары салдарынан болатын экономикалық зиян (қаржылық шығын) тию ықтималдығы жағдайында қаржылық қызметтің мақсатты нəтижесіне қол жеткізуге бағытталған баламалы қаржылық шешімі нəтижесін сипаттайды.

Кəсіпорынның қаржылық тəуекелдерін басқару қаржылық тəуекелдердің алуан түрлерінің жан-жақты бағалануын жəне олардың ықтималды теріс қаржылық салдарының бейтараптануын қамтамасыз ететін тəуекелді қаржы шешімдерін əзірлеу жəне жүзеге асырудың қағидалары мен əдістері жүйесін сипаттайды.

Қаржы тəуекелдерін басқару өзінің басты мақсатын белгілі бір қызметтерді жүзеге асыру жолымен іске асырады. Бұл қызметтер тəуекел менеджментінің кешендік мазмұнымен анықталатын екі негізгі топтарға бөлінеді: 1) басқарушы жүйе ретіндегі кəсіпорынның қаржылық тəуекелдерін басқару қызметтері (бұл қызметтердің мазмұны оның ерекшелігін ескеру керек болғанымен, тұтастай алғанда менеджменттің кез келген түріне тəн); 2) қаржылық тəуекелді басқарудағы кəсіпорынды басқарудың арнайы саласының қызметтері (бұл қызметтердің мазмұны басқарудың аталмыш функционалды жүйесінің нақты нысанымен анықталады).

Кəсіпорынды басқарудың арнайы саласы ретіндегі қаржылық тəуекелді басқару қызметінің тобында төмендегілер негізгі болып саналады: 1. ,абылданатын _аржы тəуекелдері қоржынын қалыптастыруды басқару. Мұндай басқарудың қызметтері көсіпорынның алдағы қаржылық қызметімен байланысты кəсіпорынның ықтималды қаржы тəуекелдерін сəйкестендіру; шектен тыс тəуекелді қаржы операциялары мен мəмілелерден бас тарту арқылы жекелеген қаржы тəуекелдерінің алдын-алу; кəсіпорын тарапынан қабылданатын жүйелік жəне жүйелік емес қаржы тəуекелдерінің нақты құрамын анықтау. 2. ,Қаржы тəуекелдері деңгейі мен құнынбағалауды басқару. Бұл қызметті жүзеге асыру барысында қолда бар ақпараттық база мен кəсіпорын тəуекел менеджерлерінің біліктілігін ескере отырып, жекелеген қаржы тəуекелдерін əдістерін таңдау жүзеге асады, жекелеген операциялар ауқымы мен тұтастай қаржылық қызмет бойынша олармен байланысты қаржы шығынының ықтималды көлемі анықталады.3. Кəсіпорын аясында қаржылық тəуекел салдарыны_ңықтималды теріс салдарын бейтараптандыруды басқару. Бұл басқарудың қызметтері сəйкес ішкі тетіктер есебінен жекелеген қаржы тəуекелдерінің деңгейі мен құнын алдын-алу жəне барынша төмендету бойынша іс-шаралар əзірлеп, жүзеге асыру, мұндай іс-шараларды жүзеге асыру тиімділігін бағалау болып табылады. 4. қаржы тəуекелдерін сақтандыруды басқару. Бұл қызметті жүзеге асыру барысында кəсіпорынның қаржы тəуекелдерін сақтандыру компанияларына беру критерийлері қалыптасады, сақтандыру нарығындағы сақтандыру компанияларының мамандануы мен рейтингісін ескере отырып, сəйкес сақтандыру компаниясын серіктестікке таңдау жүзеге асырылады, жасалатын сақтандыру келісімінің шарттар жүйесі келісіледі, кəсіпорынның жекелеген қаржы тəуекелдерін ішкі сақтандырушыға бер тиімділігі бағаланады.