8. Халықаралық тасымалдар туралы конвенциялар мен келісімдердің маңызын түсіндіріңіз

Халықаралық жүк және жолаушы тасымалында тасымалдау құралдары, транспорттық байланыстар және транспоттық комплекстер объекті капитал сыйымдылығында үлкен айырмашылықтары бар.Осыған байланысты транспорттық бизнес жеке капитал үшін тәуекелділікті қажет етеді.Халықаралық қатынастардағы мемлекеттің өзінің ұлттық транспорттық өнеркәсіп қызметтерін кеңейтудегі қызығушылығы, әрдайым біріңғай жүктерді және жолаушыларды тасымалдау, сонымен қатар тасымалдауға байланысты заңдық норма мәмілелері және тағы басқадай сұрақтарды жасау мақсатымен халықаралық ынтымақтастыққа бірігуге ынталанды.Осындай күш жұмсаудың нәтижесінде көптеген халықаралық транспорттың жеке түрлеріне байланысты келісімдер бекітілді.Ол қазіргі кезде “Транспорттық конвенция” деп аталады.Халықаралық транспорттық конвенцияларда халықаралық қатынастарға сәйкес келетін жүк және жолаушы тасымалы келісімдері көптеп кездеседі.Келісімдерге сәйкес транспорттық ұйымдардың бір жағы белгіленген пункке жүкті немесе жолаушыны жеткізіп салу міндетін алса, екінші жақ жүк иесі тасымалдаушыға белгіленген пункке жеткізіп салғаны үшін ақы төлеуді міндетке алады. Қалған тасымал келісімдері көрсетілген міндеттерді айқындап, түсіндіріп, толықтырады. Транспорттық конвенциялар халықаралық тасымалда қабылданатын негізгі реквизиттерді, транспорттық құжат формаларын анықтайды.Транспорттық құжаттың кең таралған екі типі бар. Олар: қосымша (накладная) (теміржол, әуе және автомобиль қатынастарына арналған) және коносамент (теңіз және өзен қатынастарына арналған) құжаттар. Халықаралық тасымалдарды жүзеге асырудың құқықтық негіздеріне келесілер жатады:

* Халықаралық тасымал туралы конвенция мен келісімдер

* Халықаралық тасымал заңнамалық негіздері

Ұлттық транспорттық кәсіпорындарын халықаралық тасымалдауды қолдануды кеңейте түсу үшін мемлекеттер халықаралық ынтымақтастықтың ортақ шарттарын жасауға ұмтылады.

9 Тмд елдерінің транспорт жүйелері, алысшетел мен өзарақатынастарын талдап, экономикалық тұрғыдан баға беріңіз

Ресей сыртқы сауда байланыстар экономикасының қажеттіліктері мен көлік қызметінің тұтынушыларының мүдделеріне жауап беретін тұрақты, тең құқылы және өзара тиімді байланыстарды ұстап тұруға жағдайларды қамтамасыз ету үшін ортақ көлік жүйесін сақтауға аса мүдделі, 1995 ж. басына қарай РФ ТМД елдері мен Балтық маңы мемлекеттерімен көлік саласындағы ынтымақтастық туралы 60-тан астам көпжақты және екіжақты келісімдер жасады. Жасалған келісімдер көліктің барлық түрінің қызмет көрсетуі үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз етуді қарастырады, соның ішінде көлік құралдары жолдар мен өзге де байланыс жолдарын пайдаланумен байланысты салықтар мен мемлекеттік жиындардан, тасымалдаудан түсетін табысқа салынатын салықтар мен жиындардан босатылады. Қолданыстағы ережелер, стандарттар мен көлік құралдарының жұмысын реттейтін басқа да құжаттар сақталуда. Халықаралық тасымалдарды жүзеге асырудың бұрынғы тәртібі сақталуда, көлік жүйесінің қызмет көрсетуінің көптеген басқа мәселелері шешімін тапқан.Ресей, ТМД елдері мен Батыс Еуропа елдері арасындағы халықаралық теміржол хабарламалары екі себепке байланысты қиындатылған. Біріншісі – теміржол қалыптарының ендерінің әр түрлілігі (бұрынғы КСРО елдерінде – 1524 мм, ал Еуропада – 1435 мм), бұл вагондарда артық жүктің болуын не вагондарды басқа қалыптағы дөңгелек жұбына ауыстыруды талап етеді. Мұның барлығы қосымша транспорттық шығындар мен шекаралық станцияларда жүктердің жиналып қалуына алып келеді. Екінші себебі алдында көрсетілген болатын. Ол – мемлекеттердің әр түрлі халықаралық конвенцияларға мүше болуы. Ресей мен ТМД елдері Халықаралық теміржол жүк хабарламасы туралы келісімге (СМГС) қатысады, ал Батыс Еуропа мемлекеттері КОТИФ конвенциясына мүше, сол себепті тасымал жүктерін әрдайым қайта рәсімдеп отыру қажет болып табылады. Аталып өткендей, Ресей және ТМД елдері КОТИФ қатысушылары болып табылмайды, сондықтан да халықаралық байланыстарды Халықаралық транзиттік тарифке сәйкес (ХТТ) Ресей және ТМД елдері жүктерінің тасымалдануы СМГС-ке қатысушы соңғы транзиттік жолының шекаралық станциясына дейін СМГС тасымал құжаттарымен рәсімделеді.