Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Kartografia_otvety1.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

33. Географиялық картаны құрастырудың кезеңдеріне баяндама беріңіз.

Географиялық карталарды құрастыру – еңбекті көп қажет ететін, мазмұндық, дизайнерлік және технологиялық мұөият өңдеуді талап ететін ұзақ үдеріс. Қазіргі кезеңде географиялық карта құрастырудың негізгі екі әдісі бар. Біріншісіне картаны қағазда құрып жасайтын дәстүрлі әдіс, екіншісіне электронды карталар құратын компьютерлік технология жатады.

Географиялық картаны жасаудың дәстүрлі технологиясының өндірістік тізбектері саралау-дайындау, картаны құру, баспаға дайындау және картаны басып шығару кезеңдерінен тұрады. 1.Саралау-дайындау жұмыстары болашақта жасалатын карталардың тақырыбын, мазмұнын, картаға түсірілетін аумақтың ерекшеліктерін оқып-үйрену, бастапқы материалдарды жинауды қамтиды. Негізінен бастапқы картографиялық материалды жинауға басты назар аударылады. Картаны құру барысында қолданылатын барлық материалдарды картографиялық материал немесе картографиялық дерек көздер дейміз. Оларға бірінші кезекте жаңа картаның географиялық негізін құруға қолданған болатын бұрын басып шығарылған карталар жатады. Оған көбінесе құрылатын картадағыдан масштабы біршімі ірі жалпы географиялық карталар қолданылады. 2.Картаны құру жұмыстары. Картаны жасаудың келесі кезеңі мазмұнының элементтерін құру болып табылады. Алдымен координаттар нүктелерінің тізбесін картографиялық тордың тораптық нүктелердің координаттары таңдалып алынады. Содан кейін арнайы прибор координатографта олар қатты негізге жапсырылған қағазға түсіріледі. Қатты негіз картаны құру үдерісінің барысында туындайтын қағаздың деформациялануы және оның нәтижесінде болатын бұрмалануды азайту үшін қажет. Картаны құрудың бұл кезеңінің нәтижесінде жоғары дәлдікпен сызылған құратын түпнұсқа дайын болады, түпнұсқа саралау картасында тексеріледі. 3.Картаны басып шығаруға дайындау басып шығару түпнұсқасы мен баспа қалыптарын алудан тұрады. Басып шығару түпнұсқасын алу үшін құрылған түпнұсқадан қағазда немесе арнайы жылтыр табақшаға жарық өтпейтңн нақышты қабатты көгілдір көшірмелер дайындалады. Оларға карта мазмұнының құрамдас бөліктері жоғарғы дәлдікте қағазға сызылады немесе металл табақшаға нақышталады. Содан кейін қағазда орындалған басып шығару түпнұсқасы суретке түсіріліп негативі алынады. 4.Одан ары баспа қалыбы картаны тікелей басып шығаратын цехқа жіберіледі. Тираж көп бояулы баспа машинасында арнайы картографиялық қағазда бастырылады. Алюминий табақшадағы баспа қалыптары көп тиражды карталарды баспы шығаруға дайындайды. Картаны құрастырудың әр кезеңінде оның мазмұнына түзетулер енгізіліп сараланады, басу сапасы тексеріледі, кеткен қателері мен ескертулерге түзету енгізіледі, бояудың ығысуы, басқа да кемшіліктер жойылады.

34. Географиялық картаны баспадан шығару туралы түсінік беріңіз.

Географиялық карталарды құрастыру – еңбекті көп қажет ететін, мазмұндық, дизайнерлік және технологиялық мұөият өңдеуді талап ететін ұзақ үдеріс. Қазіргі кезеңде географиялық карта құрастырудың негізгі екі әдісі бар. Біріншісіне картаны қағазда құрып жасайтын дәстүрлі әдіс, екіншісіне электронды карталар құратын компьютерлік технология жатады.

Географиялық картаны жасаудың дәстүрлі технологиясының өндірістік тізбектері саралау-дайындау, картаны құру, баспаға дайындау және картаны басып шығару кезеңдерінен тұрады. 1.Саралау-дайындау жұмыстары болашақта жасалатын карталардың тақырыбын, мазмұнын, картаға түсірілетін аумақтың ерекшеліктерін оқып-үйрену, бастапқы материалдарды жинауды қамтиды. Негізінен бастапқы картографиялық материалды жинауға басты назар аударылады. Картаны құру барысында қолданылатын барлық материалдарды картографиялық материал немесе картографиялық дерек көздер дейміз. Оларға бірінші кезекте жаңа картаның географиялық негізін құруға қолданған болатын бұрын басып шығарылған карталар жатады. Оған көбінесе құрылатын картадағыдан масштабы біршімі ірі жалпы географиялық карталар қолданылады. 2.Картаны құру жұмыстары. Картаны жасаудың келесі кезеңі мазмұнының элементтерін құру болып табылады. Алдымен координаттар нүктелерінің тізбесін картографиялық тордың тораптық нүктелердің координаттары таңдалып алынады. Содан кейін арнайы прибор координатографта олар қатты негізге жапсырылған қағазға түсіріледі. Қатты негіз картаны құру үдерісінің барысында туындайтын қағаздың деформациялануы және оның нәтижесінде болатын бұрмалануды азайту үшін қажет. Картаны құрудың бұл кезеңінің нәтижесінде жоғары дәлдікпен сызылған құратын түпнұсқа дайын болады, түпнұсқа саралау картасында тексеріледі. 3.Картаны басып шығаруға дайындау басып шығару түпнұсқасы мен баспа қалыптарын алудан тұрады. Басып шығару түпнұсқасын алу үшін құрылған түпнұсқадан қағазда немесе арнайы жылтыр табақшаға жарық өтпейтңн нақышты қабатты көгілдір көшірмелер дайындалады. Оларға карта мазмұнының құрамдас бөліктері жоғарғы дәлдікте қағазға сызылады немесе металл табақшаға нақышталады. Содан кейін қағазда орындалған басып шығару түпнұсқасы суретке түсіріліп негативі алынады. 4.Одан ары баспа қалыбы картаны тікелей басып шығаратын цехқа жіберіледі. Тираж көп бояулы баспа машинасында арнайы картографиялық қағазда бастырылады. Алюминий табақшадағы баспа қалыптары көп тиражды карталарды баспы шығаруға дайындайды. Картаны құрастырудың әр кезеңінде оның мазмұнына түзетулер енгізіліп сараланады, басу сапасы тексеріледі, кеткен қателері мен ескертулерге түзету енгізіледі, бояудың ығысуы, басқа да кемшіліктер жойылады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]