Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ШОТТАР КОРРЕСП..doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

1100 «Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар» бөлімше бойынша корреспонденция шоттарының типтік операциясы:

№

Операция мазмұны

Корреспонденция шоттары

дебет

кредит

1

2

3

4

1

Қысқа мерзімді қарыз ретінде берілген ақшалай қаражаттар

1110

1010

1030

1050

2

Қыска мерзімді берілген қарыздар, қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар дың нақтылы шығыстар бойынша (әділдік құн) жасалынған мәміле шығысы есебімен

1120-1150

1010

1030

3310-3340

3390

3540

3

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны өсті

1120

1130

1140

1150

5110

4

Қысқа мерзімді қарыздар ретінде берілген тауарлар мен қызметтер:

- ҚҚС сыз құн бойынша

- ҚҚС соммасымен

1110

1110

6010

3130

5

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны өсті

1120

6150

6

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны өсті (1әдіс бойынша)

1140

6150

7

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны өсті(2әдіс бойынша)

1140

5440

8

Басқа да қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды құны өсті

1150

6150

9

Өтеуге дейін ұсталатын қысқа мерзімді қаржылық инвестициялардың құнсыздануы

7420

1130

10

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны төмендеді

7330

1120

11

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны төмендеді (1әдіс бойынша)

7330

1140

12

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны төмендеді (2әдіс бойынша)

5440

1140

13

Сатуға арналған қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалау нәтижесінде құны төмендеді (2әдіс бойынша)

7330

1140

14

Басқа да қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды құны төмендеді

7330

1150

15

Қыска мерзімді берілген қарыздар және қысқа мерзімді өсу құны бойынша өтеуге дейін ұсталатын қаржылық инвестициялар құны құнсыздануының бұрынғы есептен шығарылған соммасын қайта қалыптастырды

1110

1130

6340

16

Қыска мерзімді берілген қарыздар, қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар бойынша шетел валютасы оң бағамдық айырмасы ретінде көрсетілген

1110

1120

1130

1140

1150

6250

17

Қыска мерзімді берілген қарыздар, қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар бойынша шетел валютасы теріс бағамдық айырмасы ретінде көрсетілген

7430

1110

1120

1130

1140

1150

18

Бір сатыдан басқасына аударатын қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар

1120

1030

1150

1120

1130

1140

1150

19

Қысқа мерзімді берілген қарыздарды өтеу

1010

1020

1040

1050

1110

20

Қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар шығысталуын баланстық құнмен есептен шығару

7410

1120

1130

1140

1150

Есептелетін қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар (сый-ақы, дивидент, роялти) дебеттік шот бойынша 1270 «Алуға арналған қысқа мерзімді сыйақылар», кредиттік шотта 6110 «Сыйақылар бойынша кірістер», 6120 «Дивидендтер бойынша кірістер», 6160 «Қаржыландырудан түскен өзге кірістер» корреспонденцияланады.

Шығысталған қысқа мерзімді сатуға арналған, өтеуге дейін ұсталатын, сатылатын, басқа да қаржылық инвестициялар (сый-ақы, дивидент, роялти) дебеттік шот бойынша 1280 «Өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешек», кредиттік шотта 6210 «Активтерді істен шығарудан түскен кірістер» корреспонденцияланады.

Сату үшін арналған (2 әдіс), қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды қайта бағалауға дейін шығысталу соммасын есептен шығару корреспонденциясы дебеттік шотта 5320 «Қайта бағалауға арналған резерв», кредиттік шотта 6210 «Активтерді істен шығарудан түскен кірістер» көрсетіледі.

1200 «Қысқа мерзімді дебиторлық берешек» бөлімшесі қысқа мерзімді дебиторлық берешек есебі үшін арналған. Бұл бөлімше келесідей шот топтарынан тұрады:

1210 «Сатып алушылар мен тапсырысшылардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі», мұнда сатып алушылар мен тапсырысшылардың сатқан активтері мен көрсетілген қызметтері бір жылдан кем емес, және басқа да сатып алушылар мен тапсырысшылардың дебиторлық берешегі бойынша есеп айырысу операциялары көрсетіледі.

1220 «Еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі», мұнда еншілес ұйымдардың сатқан активтері мен көрсетілген қызметтері бір жылдан кем емес, және басқа да еншілес ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі бойынша есеп айырысу операциялары көрсетіледі.

1230 «Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі», мұнда қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың сатқан активтері мен көрсетілген қызметтері бір жылдан кем емес, және басқа да қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі бойынша есеп айырысу операциялары көрсетіледі.

1240 «Филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі», мұнда филиалдар шоттарына түскен және есептен шығарылған ақшалай қаражат және басқа филиалдар мен құрылымдық бөлімшелердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі көрсетіледі.

1250 «Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі», мұнда қызметкерлердің дебиторлық берешегінің қозғалысымен байланысты операциялар көрсетіледі:

Активтерді сатып алуға, көрсетілген қызметке төлем, қызметтік іс сапарларға және басқа да ақшалай қаражаттарды есепті соммамен берілгендер;

Жұмысшыларға берілген қарыздар, және келтірілген материалдық зиянның орнын толтыру (жетіспеушілік, жоғалуы, бүлінуі және басқалар) ұйым қызметкері келтірген зиян мен қызметкерлердің басқа да қысқа мерзімді дебиторлық берешегі бойынша есептемелері;

1260 «Жалдау бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек» мұнда ағымдағы кезеңде жалдың қаржылық және операционндық жал төлемі бойынша шығыстар есепке алынады.

1270 «Алуға арналған қысқа мерзімді сыйақылар» мұнда дебиторлық берешек қозғалысымен байланысты операциялар бойынша:

Акциялар (үлестік қатысумен) бойынша есептелген дивидендтер

Сенімді басқармаға сатып алынатын қаржылық инвестициялар, берілген қарыздар, сый ақы және басқа да есептелген сый ақылар бойынша қаржылық жал есептелінеді

1280 «Өзге қысқа мерзімді дебиторлық берешек» мұнда басқа топтарда көрсетілмеген бір жылға дейінгі мерзімге берілетін басқа да дебиторлық берешек операциясы көрсетіледі, мысалы, алынған векселдер бойынша берешек, сақтандыру ұйымдарына төленетін сақтандыру төлемдері бойынша.

1290 «Күмәнді талаптар бойынша резерв», мұнда күмәнді талаптар бойынша резерв құрылуы мен қозғалысымен байланысты операциялар көрсетіледі.

1200 «Қысқа мерзімді дебиторлық берешек» бөлімше бойынша корреспонденция шоттарының типтік операциясы:

№

Операция мазмұны

Корреспонденция шоттары

дебет

кредит

1

2

3

4

1

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер өнімді сату мен сатып алушылар мен тапсырыс берушілерге көрсетілген қызметтер:

- шартты құнмен

- ҚҚС сомасына

1210,1220,1230,1240

1210,1220,1230,1240

6010

3130

2

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер шетел валютасы нарықтық бағамдық айырмасы өзгеру нәтижесі ретінде көрсетілген сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі өсті

1210,

1220,

1230,

1240

6250

3

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге төлем

1220,

1230,

1240

1010,

1030,

1050,

1060

4

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерде сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің ұзақ мерзімді дебиторлық берешегінің ағымдағы бөлігі көрсетілді

1210,

1220,

1230,

1240

2110,

2120,

2130,

2140

5

Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің сатқан өнімі мен көрсетілген қызметтері және де жылжымайтын мүлікке инвестиция, қаржылық инвестициялар, негізгі құралдар, материалдық емес активтермен басқа да активтерден түскен төлемдер

1010,

1030

1210

6

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерден түскен төлемдер

1010,

1030

1220,

1230,

1240

7

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің берешегі аударылды, бірақ ағымдағы шотқа ай соңында ақша түспеген (жолдағы ақша)

1020

1210,

1220,

1230,

1240

8

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелерге, олардың қысқа мерзімді кредиторлық берешегі сатып алынған активтер мен көрсетілетін қызметтер тексеру актісі болған жағдайда, сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі зачетқа алынды

3310,

3320,

3330,

3340

1210,

1220,

1230,

1240

9

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілер жеткізілген ТМҚ мен көрсетілген қызметтер үшін берешектер шотына бұрын алынған қысқа мерзімді аванс зачетқа алынды

3510

1210,1220,1230,1240

10

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілер қайтарған өнім бойынша дебиторлық берешегінің күші жойылды:

  • Шартты құнмен

  • ҚҚС соммасына

  • Берілген жеңілдік соммасына

6020

3130

1210,

1220,

1230,

1240

1210,1220,1230,1240

1210,1220,1230,1240

6030

11

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілерге баға мен сатудан жеңілдік берілді:

  • Шартты құнмен

  • ҚҚС соммасына

6030

3130

1210,1220,1230,1240

1210,1220,1230,1240

12

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер шетел валютасы нарықтық бағамдық айырмасы өзгеру нәтижесі ретінде көрсетілген сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі азайды

7430

1210,1220,1230,1240

13

Активтерді сатып алу үшін есепті сомма қызметтік іс сапарларға, көрсетілген қызметтерге төлем үшін ақша берілді.

1250

1010,1030,1060

14

Жұмысшыларға қысқа мерзімді берілді

1250

1010,1030

15

Жұмысшыларға ұзақ мерзімді дебиторлық берешектің ағымдағы бөлігі бөлінді

1250

2150

16

Келтірілген материалдық зиянның орнын толтыру (жетіспеушілік, жоғалуы, бүлінуі және басқалар) ұйым қызметкері келтірген зиян

1250

1010,1310,1320,1330,

1350,2410,2510,2520

17

Есепті тұлғалардың берешегін өтеу

1120-1150,

1310,1330,1350,

2410,2510,2520,2730

1250

18

Есепті тұлғалардың жұмсалынбаған сомманы қайтару;

келтірілген материалдық зиянның кінәлі тұлғаларға төлеттіру соммасы және де қарызгер қызметкерден төлем соммасы түсті

1010,

3350

1250

19

Жалгерлік төлем опрациондық жалдан тиісті сомма түсті

1260

6260

20

Операциондық жалдың тұрақсыздығынан айыппұлдар мен өсімпұл тиісті соммасы түсті

1260

6280

21

Қаржылық жал активтері бойынша

ұзақ мерзімді ағымдағы бөлігі бөлінді

1260

2160

22

Жал бойынша қысқа мерзімді берешек өтелді

1010,1030,1020,1050

1260

23

Инвестициялар бойынша, саудаға сату үшін арналған қысқа мерзімді сый ақылар есептелді

1270

6110,6120

24

Берілген қарыздар, алынған векселдер, сенімді басқарма, депозиттер бойынша сый ақылар есептелінді

1270

6110

25

Қаржылық жал бойынша сый ақы есептелінді

1270

6130

26

Есептелген сый ақылар бойынша берешектер өтелді

1010,1030

1270

27

Еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілерге көрсетілген қызметтерге және де сатылған материалдық емес активтер, негізгі құралдар, қаржылық активтер және басқа да активтерден векселдер алу

1280

1210,

1220,

1230,

1240

28

Весксельдер бойынша сатып алушылардың берешегі өтелді

1010,1030

1280

29

Құрылымдық бөлімшелерді сатқанда, қызметі тоқтатылып немесе жойылу нәтижесінде дебиторлық берешегі шықты

1210

6310

30

Тауарлар мен материалдардың ақаулық өнімін қайтарған кезде дебиторлық берешегі пайда болды

1280

1310,1330,1350

31

Банк шоттарындағы сомма қателікпен есептен шығарылды

1280

1030,1060

32

1280

1310,1330,1350

33

Төтенше жағдайлардан келтірілген зиян бойынша дебиторлық берешек пайда болды (сақтандыру шарты бойынша)

1280

7470

34

Басқа да дебиторлық берешекті өтеу үшін шотқа төлем түсті

1010,1020,1030

1280

35

Күмәнді талаптар бойынша резервтер құрылды

7440

1290

36

Күмәнді талаптар бойынша құрылған резервтердің еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қайтарымсыз қарыздарын есептен шығару

1290

1220,1220,1230,1240

37

Есепті кезеңнің дебиторлық берешегі өтеліп есептен шығарылды:

  • еншілес, тәуелді және біріккен ұйымдар, филиалдар мен құрылымдық бөлімшелер, сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің дебиторлық берешегін күмәнді талаптар бойынша есептен шығарылған соммасын қайта қалыптастырды

1010,1030,

1210,

1220,

1230,

1240

1210-1230

1290

38

Күмәнді талаптар бойынша резервтер қалыптастыру мөлшерін түзету нәтижесінде төмендеуі (Күмәнді талаптар бойынша қалыптастырған резерв өткен есепті кезеңде)

1290

7440

Бұрын есептен шығарылған дебиторлық берешек есепті кезеңнен кейін төленсе, онда ол есепті кезеңнің негізгі қызметтің табысы ретінде көрсетіледі. Бухгалтерлік есепте дебеттік шотта есеп бойынша жүргізілсе ал кредитте 6280 шоты жазылады.

1300 «Қорлар» бөлімшесі активтерді есепке алуға, кәдімгі қызметті сатқан кезде, немесе шикізат және материал, өндірістік процесте пайдалану үшін немесе қызмет көрсету үшін арналған.

Бұл бөлімше келесідей шот топтарынан тұрады:

1310 «шикізат және материал», мұнда шикізат және материал есепке алынады, соның ішінде ауылшаруашылықта, өндірістік процесте әрі қарай пайдалану үшін.

1320 «дайын өнім», мұнда дайын өнім, соның ішінде ауылшаруашылық өнімдерін есепке алу үшін арналған.

1330 «тауарлар» мұнда тауарлар қозғалысы, оның ішінде ауылшаруашылық сатып алынған және сақталған тауарларды қайта сату үшін арналған

1340 «аяқталмаған өндіріс», мұнда аяқталмаған өндіріс бойынша шығындар есепке алынады.

1350 «басқа да қорлар», мұнда өткен топтарда көрсетілмеген басқа да қорлар көрсетіледі.

1360 «Қорларды есептен шығару бойынша резерв», мұнда қорлардың құны таза құнына дейін төмендеуі, яғни моральдық тозу мен зақымдануына байланысты резервтер құру операциясы көрсетіледі.