21. Синтетикалык суйык денелер. Колданылатын салалары.

Мунайдан жасалган окшаулама майлардан аса тусетин синтетикалык суйык майлар бар. Оларга хлорланган комирсутектер, кремнийорганикалык, фторорганикалык жане т.б. суйыктар жатады. Хлорланган комирсутектер-жанбайтын, жарылудан коргалган полярлы суйыктар, комирсутектердин кейбир сутек атомдарын хлор атомдарымен ауыстыру аркылы алынады. Кобинесе курамы болып келетин дефинилдин хлорланган полярлы онимдери колданылады. Хлорланган дефинилдин тури совол. Совол – туссиз суйык, тыгыздыгы 1,5Мг/м3. Майга караганда электр орисинде туракты. Соволмен дымкылдандырылган конденсаторлардын кемшилиги: температура 0-ден томендегенде сыйымдылыгыда курт томендейди. Соволды транформаторларга кую ушин оны туткырлыгы томен болып келетин суйыктыктармен (гексахлорбутадиен,трихлорбензол) араластырады. Фторорганикалык суйыктар (тип С-32,С-78,ГС-77,С-75,С-43) тыгыздыгы 1,7-1,94 г/см3,tgб оте аз, туткырлыгы аз, жылутозимдилиги жогары б.к. Фторорганикалык суйыктар 200 жане одан жогары температураларда узак жумыс истейди. Онын колданылуы магнитоткизгиштер мен орамалардагы жылу шыгынынын бурып акетуин интенсивти турде откизеди. Бул суйыктардын кремнийорганикалык суйыктардан артыкшылыгы болып мулдем жанбайтындыгы жане жогары догага тозимдилиги.

22. Полимерлик окшауламалар.

Полимерлер курамында сызыкты немесе кенистикте багытталган, бир-биримен комиртектин басты валенттилигимен байланыскан жузден мынга дейинги атомдары бар жогары молекулалы косылыстар б.к. Жогары молекулалы косылыстардын олшеми мен салмагы мономерли заттардан бирнеш есе коп. Химиялык курамына байланысты 3 группага болинеди: а) органикалык полимерлер.б)элементорганикалык полимерлер.с) бейорганикалык полимерлер. Шайыр-органикалык диэлектрик, жогары молекулалы зат,Температурасына карай шынытаризди, иилгиш жане аккыш турде болады. Лак, компаунд, замазка, пленка жасауга колданылады. Бирнеше рет кыздырылган шайыр термопластикалык д.а.

23.Талшыкты окшаулама заттар:кагаз, мата, жип. Осылардан жасалатын материалдар.Колданылатын салалары.

Талшыкты окшаулама заттар негизинен узартылган табиги, жасанды жане синтетикалык талшыктардан жасалады. Табиги материалдарга мактадан, асбесттен, агаштан жасалган талшыктар жатады. Баска окшауламалардан айырмашылыгы жогары механикалык бериктиги, иилгиштик,арзан болуында. Жылу жане электр тозимдилиги томен б.к. Кагазды ондиру ушин агаш целлюлозасы колданылады. Курамында NaOH бар агашты ериткиштерде кайнату аркылы жасайды. Кабельди кагаз ар турли маркаларда шыгады. К,КМ,КВ, КВУ,КВМ,КВМУ д.б. К-кабельдик, В-жогары вольтти, М-коп кабатты, У-тыгыздалган. 600кВ-ка дейин кабельди кагазбен окшауламаны колданады. Колданылуына бай-ты кабельди кагазды суйык диэлектрикпен дымкылдатады. Токыма материалдар узынталшыкты шикизатты арнайы ондеу аркылы алады. Маталар кагаздардан рет-ген курылысымен озгеше-еди. Талшыктын калындыгын багалауда жиптердин массасы, онын узындыгына карайды.Электрокшаулаткыш техникада иирилген жипти кабельдердин корганыш жамылгысы ушин, орама сымдарды окшаулау ушин колданылады.

24. Коп кабатты пластиктер, пластмассалар.

Пластмасса - жасанды материал, кысканда, кыздырганда жумсаратын, иилгиш жане берген форманы кабылдайтын полимерлер мен баска да шайырлардан жасалады.Пластмассалар электртехникада электрокшаулаткыш ретинде кенинен колданылады, жане де конструкциялык материал ретинде колданылады. Коптеген пластмассалар жогары механикалык бериктиликпен, жаксы окшаулаткыш кабилетке ие. Пластмассалар 2 негизги кураушылардан турады: Байланыстыргыш жане толтыргыш. Байланыстыргыш - органикалык полимер, кысым натижесинде деформацияланатын касиети бар. Толтыргыш – унтак, талшыкты куйде болатын байланыс-латын затпен берик устастырады.