- •Естайдың әні
- •Біржан сахнаның арғы жағынан
- •Сахнаға Біржан шығады. Біржанның әні
- •(Үйден Жанбота, Жиенқұл нөкерлерімен шығады. Олар көрінікті жерге отырып Біржан мен Сараның айтысын тыңдайды.)
- •Жанботаның нөкерлері
- •(Қожағұл, молдалар, олармен бірге Алтынай келеді)
- •Ашу кернеген Жанбота Біржанға ұмтылады
- •(Халық Жанботаны келемеж қылады. Келемежге ренжіген Жанбота шығып кетеді)
- •(Бурабай көлінің жағасында Біржанның ауылы. Көлдің жағасында ойға шомып Біржан отыр.) Біржан Ариозасы және дуэт
- •(Үйден Аналық шығады) Аналық пен Біржан сценасы
- •Алтынай мен Біржан сценасы
- •Алтынай кетеді
- •Жастардың Біржанға келген сценасы
- •Сара мен Біржан дуэты Жастар үйге кіреді. Біржан Сараның даусын естіп, кідіріп қалады. Қайықпен Сара келеді.
- •(Жанбота, Жиенқұл мен молдалар келеді, жастардың ойыны тоқтатылады.)
- •Жанботаның ариясы
- •(Жанбота және оның нөкерлері топты қуады. Сара қайықта жасырынады. Біржан жалғыз қалады.) Біржанның қортынды ариясы
- •(Жиенқұлдың ауылы. Қыздар үй тігіп, тойға дайындалып жатыр.)
- •Серік келеді
- •(Серік пен қыздар кетеді. Алтынай Сараны тосып үйдің артында тасаланады.) Алтынайға
- •Сараның Ариозасы
- •Сараның ариясы
- •(Той. Сахнаға халық тола бастайды.)
- •Қортынды сцена
- •(Жиенқұл мен сараны оңаша қалдырып, жұрт тарқайды.) Жиенқұл мен Сараның сценасы
- •Сара мен Біржанның сценасы (Біржан кіреді. Жиенқұл қорқып шығып кетеді.)
- •(Жиенқұл, Жанбота жігіттерімен кіреді. Біржанның қолын байлайды.)
- •(Жанбота мен Жиенқұлдың ауылы. Біржан зыңданда. Серік жігіттерімен зыңдан қасыңда ойын бастайды.)
- •(Күзетші жігіттерімен шығып кетеді) Біржан сценасы (зыңданда)
- •(Жанбота, Жиенқұл және олардың адамдары кетеді.) (Біржанның достары, олармен бірге Естай, Сара және Біржанның анасы Аналық келеді. Олар зынданнан өлім халінде жатқан Біржанды алып шығады.)
- •Біржан ариясы.
- •Ананың жоқтауы
Ашу кернеген Жанбота Біржанға ұмтылады
Біржан: Жанбота, ос(ы) емес пе өлген жерім а,
Көкшетау боқтығына көмген жерің (а)
Қамшымен ән айтқанды ұрсын деген,
Көзіңмен заңды бар ма көрген жерің? О
О, Жанбота!
Жанбота: қыс-қарт!
Сара: Қыс-қарт!
(Халық Жанботаны келемеж қылады. Келемежге ренжіген Жанбота шығып кетеді)
Сара: Ұлық көрсе Жанбота, алға түсіп жортады.
Хор: ұлық көрсе Жанбота, алға түсіп
өзі жұртты қорқытып, өз(і) ұлықтан қорқады
жортады өзі жұртты қорқытып, қорқады.
Сара: Жанбота, Жанбота, қай бота? Қай бота?
жанбота, жанбота
жанбота, Жанбота, қай бота? Қай бота?
Жанбота, жанбота
Қай бота? жанбота, қайбота? Жанбота, қай бота? Жанбота,
Қай бота? жанбота, қай бота? Жанбота, қай бота? Жанбота.
Та, қай бота? жанбота, қай бота? Жанбота. Қай бота? Ой! Ой!
Та, қай бота! Жанбота, қай бота! жанбота, қай бота? Ой! Ой!
Ой! жанбота!
Ой! жанбота!
Екінші акт
Кіріспе
(Бурабай көлінің жағасында Біржанның ауылы. Көлдің жағасында ойға шомып Біржан отыр.) Біржан Ариозасы және дуэт
Біржан: Әттең дүние!
Құрсаулы, тар, қу заман!
Әттең, дүние! Қол жетпеген бір арман!
Арманда аласұрып қиялданам,
бір қызып, бірде күйіп, бірде жанам, бірде
жанам.Мен болып Амудария тасар
едім, сірідей сықпаса тар, мылқау заман, мылқау
заман. Ызыңдап төңірегім
жау торып жүр, жалғызақ ел тірегім,
халық панам. Мейл(і) өмір, мейлі
өлім, көк толқынға жүзуге,
қарсы құлаш ұрды балаң, е-ги-гай, е-ги-га
ай. ұр-ды ба-лаң, е-ги-га-а!
(Үйден Аналық шығады) Аналық пен Біржан сценасы
Аналық: шынарым шыңға біткен жалғызым-ай!жалғызым
тұрмай ма, кешег(і)әнім хан қызына! Хан қызы-ай!
әніңнен қызы түгіл, хан садағана!
арқаға сирек біткен андызым-ай
ән, өлең, сауық сайран
Біржан: арқаға сирек біткен аңдызым-ай, андызыай!
ән, өлең, сауық сайран
ән, өлең, сауық сайран
өмір сәні, алмай ма әннен сусын адам жаны?
өмір сәні, алмай ма әннен су сын адам жаны?
өмір сәні, алмай ма әннен-сусын адам жаны?
өмірдің көлеңкесі қоңыр күйлі, жамандар қандай шіркін
домбыраны? е-ги-гай, е-ги-гай,
өмірдің көлеңкесі қоңыр күйлі, жамандар қандай шіркін
домбыраны? е-ги-гай, е-ги-гай,
өмірдің көлеңкесі қоңыр күйлі, жамандар қандай шіркін
домбыраны? е-ги-гай, е-ги-гай,
домбыраны? е-ги-га-ай
домбыраны? е-ги-га-ай
домбыраны? е-ги-га-ай.
жалғызым, саям, ерк(е) өскен ерке балам, қарғам!
жалғызым, саям, ерк(е) өскен ерке балам, қарғам!
қамқорыма
(Қожағұл, молдалар, олармен бірге Алтынай келеді)
Қожағұл: О,Қу заман, қу заман! атаны
билеп ұл кеткен, ананы билеп қыз кеткен.
О, қу за-ман, қу за-ман!
Аналық: Не болды саған
Қожағұл: Қу ағашқа тәңірдей табынған, бұл, не сұмдық?
Жақ отқа, жоғалт, жоғалт көзімнен!
Аналық: жоқты сөйлеп соқтықпай, аулақ,
аулақ баладан!
Молдалар: ойнама, бала, болыспен!
ойнама, бала, болыспен!
Біржан: Ұстар деп болыстан, қорқып Біржан сас(а)алмас,
Селт етпес ер жүректі, өресі жетіп бас(а)алмас.
Кешег(і) әнім Жанбота, бүгінг(і) әнім қыз Сара.
Жасырған мен дерт тұрмас, жүрегімде бір жара!
Қожағұл: Құрттым де әкеңді,
Қарсы болып болысқа, неке ғұрып, бұзбақсын.
Келініне болыстың ғашық болып әулігіп, жетпексің ғой түбіме,
өрте мына ағашты! Көрінбе менің көзіме! кет, кет!
Кет, бетіңмен ел ақтап!
Молдалар: ойлан, Біржан, ойлан, ойлан, ойлан!
