- •Естайдың әні
- •Біржан сахнаның арғы жағынан
- •Сахнаға Біржан шығады. Біржанның әні
- •(Үйден Жанбота, Жиенқұл нөкерлерімен шығады. Олар көрінікті жерге отырып Біржан мен Сараның айтысын тыңдайды.)
- •Жанботаның нөкерлері
- •(Қожағұл, молдалар, олармен бірге Алтынай келеді)
- •Ашу кернеген Жанбота Біржанға ұмтылады
- •(Халық Жанботаны келемеж қылады. Келемежге ренжіген Жанбота шығып кетеді)
- •(Бурабай көлінің жағасында Біржанның ауылы. Көлдің жағасында ойға шомып Біржан отыр.) Біржан Ариозасы және дуэт
- •(Үйден Аналық шығады) Аналық пен Біржан сценасы
- •Алтынай мен Біржан сценасы
- •Алтынай кетеді
- •Жастардың Біржанға келген сценасы
- •Сара мен Біржан дуэты Жастар үйге кіреді. Біржан Сараның даусын естіп, кідіріп қалады. Қайықпен Сара келеді.
- •(Жанбота, Жиенқұл мен молдалар келеді, жастардың ойыны тоқтатылады.)
- •Жанботаның ариясы
- •(Жанбота және оның нөкерлері топты қуады. Сара қайықта жасырынады. Біржан жалғыз қалады.) Біржанның қортынды ариясы
- •(Жиенқұлдың ауылы. Қыздар үй тігіп, тойға дайындалып жатыр.)
- •Серік келеді
- •(Серік пен қыздар кетеді. Алтынай Сараны тосып үйдің артында тасаланады.) Алтынайға
- •Сараның Ариозасы
- •Сараның ариясы
- •(Той. Сахнаға халық тола бастайды.)
- •Қортынды сцена
- •(Жиенқұл мен сараны оңаша қалдырып, жұрт тарқайды.) Жиенқұл мен Сараның сценасы
- •Сара мен Біржанның сценасы (Біржан кіреді. Жиенқұл қорқып шығып кетеді.)
- •(Жиенқұл, Жанбота жігіттерімен кіреді. Біржанның қолын байлайды.)
- •(Жанбота мен Жиенқұлдың ауылы. Біржан зыңданда. Серік жігіттерімен зыңдан қасыңда ойын бастайды.)
- •(Күзетші жігіттерімен шығып кетеді) Біржан сценасы (зыңданда)
- •(Жанбота, Жиенқұл және олардың адамдары кетеді.) (Біржанның достары, олармен бірге Естай, Сара және Біржанның анасы Аналық келеді. Олар зынданнан өлім халінде жатқан Біржанды алып шығады.)
- •Біржан ариясы.
- •Ананың жоқтауы
(Серік пен қыздар кетеді. Алтынай Сараны тосып үйдің артында тасаланады.) Алтынайға
Серік: Естірт Сараға! Бездір Біржаннан!
Сараның Ариозасы
Сара: Жан тербеп, ой толқытпай ән болама?
Сүймеген сұм өмірде мән болама?
Ақ отау сүйген жарсыз, сырты сұлу болғанмен,
Ішінде оның сән болама? Сүюсіз ойлап тұрсам,
өмір барма? Сабақтас қызық өмір сүйген жарға.
Ғашыққа бақ құсындай қол жетпесе, жас өмір
Айналғаны мұң мен зарға.
Алтынай: бір жыл туып, бірге өскен,
Тату едік, тәтті едік. Сен де, мен де
Құрбыласым, көлденеңге кездестік.
Айтсамда ауыр, айтпасам, о да
Жеңіл соқпайды. Жүрегіңе дерт салсам,
Деме, құрбым, мені жау.
Сара: Қандай адам, не болған?
Нені айтайын деп едің?
Кім екен ол бақыытсыз?
Айтшы Алтынай!
Алтынай: (Сараға) Сырға бал, сыйға сый,
Тиіп едің арыма...қалай екен
Байқа да көр, батсың солай жанына!
Домбырасын сүйретіп, кірпік қақпай
Күңреніп, естімесең, естіртейін,
Жынданыпты сал Біржан!
(Кетеді)
Сараның ариясы
Жай түсіріп төбеме,
Не деді әлгі Алтынай?
Жынданыпты деді ау Біржан,
Нанайын ба, япырмай!
Шіркін өмір, не жаздым мен,
Қызыл гүлім солдырып.
Осыма еді тартқан сыйың,
Ақшыл жүзімді оңдырып.
Халық айтса, қалып айта ма?
Сөз тарап жүр дабыра.
Қирақ отау, тұрсың неге,
Біржансыз сен адыра?
Қирақ отау, тұрсың неге,
Біржансыз сен адыра!
Жар-Жар
(Той. Сахнаға халық тола бастайды.)
Серік. Бір толарсақ, бір тобық,
Санда болар, жар-жар,
әр адамның тілеуі, алда болар, жар-жар.
«әкем-ай» деп жылама, сұлу бикеш, жар-жар,
әке орнына қайың атаң онда болар, жар-жар!
Хор. Бір толарсақ, бір тобық, санда болар, жар-жар,
әр адамның тілеуі, алда болар, жар-жар.
«Әкем-ай» деп жылама, сұлу бикеш, жар-жар
әке орнына қайың атаң онда болар, жар-жар.
Жаздыкүні ақша қар, жаумақ қайда а-ай,
Құлынтайдай айқасқан, оң жақ қайда, ай,
Оң жақ қайда, азар жақсы болса да, қайың атам,
Жар-жар.
Ай, ай, айналайын әкемдей болмақ қайда, ай,
Болмақ қайда, жар-жар!
Серік: Шымылдығың серпе сал, көрсін әкең, жар-жар,
Көздің жасын көл қылып, төксін шешең, жар-жар!
Жылда-жылда ноғайдан пұл алушы ем, жар-жар,
Бір міндеттен құтылдым десін әкең, жар-жар!
Хор. Шымылдығың серпе сал, көрсін шешең, жар-жар,
Көздің жасын көл қылып, төксін шешең, жар-жар.
Жылда-жылда текшесін бояушы едім, жар-жар,
Бір міндеттен құтылдым десін шешең, жар-жар.
Би
Хор: тойға тойы қосылсын, жас Сараның,
Сарасына арнайды жастар әнін.
Көтерілген отауы. Құтты болсын, ұзақ жасап,
Ішінде сүйсін жарын. Жолы болсын сараның,
Ақ маңдайы ашылсын! Оңы менен солыңа,
Інжу-маржан шашылсын!
Құтты болсын айтамыз, құрбылардың атынан.
Ақ маңдайың ашылсын, бақытты бол, Саражан,
Бақытты бол Саражан.
Тойға тойы қосылсын, жас Сараның,
Сарасына арнайды жастар әнін.
Көтерілген отауы құтты болсын,
Ұзақ жасап, ішінде сүйсін жарын.
Жолы болсын Сараның, ақ маңдайы ашылсын.
Оңыменен солына, інжу маржан шашылсын.
Құтты болсын айтамыз, құрбылардың атынан,
Ақ маңдайың ашылсын, бақытты бол, Саражан!
Бақытты бол, Саражан!
Хор: Е-ей!
Тойлаңдар, Тойлаңдар!
Тойлаңдар, тойлаңдар,
Билеңдер, қызыққа қанайық!
Е-ей!
Саражанның құрметіне би билеген жігіттер,
Көп жасаңдар!
Саражанның құрметіне би билеген жігіттер,
Көп жасаңдар, ей!
Саражан, саражан! Бақытты бол,
Ақын Саражан!
