- •Лекция тезистерi және оларға дайындалуға арналған әдiстемелiк нұсқаулар
- •1.Тақырып: Казақстан Республикасы қылмыстық құқығының түсiнiгi, мiндеттерi, жүйесi, қайнар көздерi және қағидаттары
- •1.Қазакстанның қылмыстық құқығының түсінігі, міндеттері және жүйесі.
- •2.Қазақстанның қылмыстық құқығының қайнар көзі.
- •3. Қазақстанның қылмыстық құқығының қағидаттары.
- •2 Тақырып: Қылмыстық заң
- •1.Қылмыстық заңның түсінігі және оның маңызы.
- •2. Қылмыстық заңның құрылымы.
- •3.Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші.
- •4. Қылмыстық заңның мезгілдегі күші.
- •3 Тақырып: Қылмыстың ұғымы
- •1.Қылмыстың ұғымы және белгілері.
- •2. Қылмыс санаттары.
- •4 Тақырып: Қылмыстық жауаптылық және оның негiздерi. Қылмыс құрамы
- •1.Қылмыстық жауаптылықтың түсінігі.
- •2. Кылмыстык жауаптылықтың негіздері.
- •3.Қылмыс құрамының түсінігі және оның мәні.
- •4. Қылмыс құрамының элементтерi мен белгiлерi.
- •2. Қылмыстың объектiлерiнiң түрлерi.
- •6 Тақырып: Қылмыстың объективтiк жағы
- •1. Қылмыстың объектiвтік жағының түсінігі.
- •1.Қылмыстың объектiвтік жағының түсінігi
- •2.Қылмыстың объективтiк жағының түрлерi.
- •4.Қоғамдық қауiптi салдардың/зардаптың/ түсiнiгi.
- •6.Қылмыс құрамының объективтiк жағының факультативтiк белгiлерi.
- •7 Тақырып: Қылмыстың субъектiсi
- •1. Қылмыс субъектiсiнiң түсiнiгi.
- •2. Есi дұрыстық – қылмыстық жауаптылықтың шарты. Есi дұрыстықтың түсiнiгi.
- •3. Жасқа толу – қылмыс субъектiсi белгiлерiнiң бiрi.
- •4. Қылмыстың арнаулы субъектiсi.
- •8 Тақырып: Қылмыстың субъктивтiк жағы
- •2. Кiнәнiң түсiнiгi және нысандары.
- •3. Қасақаналық және оның түрлерi.
- •4. Абайсыздық және оның түрлерi.
- •5. Қылмыстық ниет және мақсат.
- •6. Кiнәнiң қосарланған (аралас) нысаны.
- •9 Тақырып: Iс-әрекеттiң қылмыс екенiн жоятын мән-жайлар
- •2. Қажеттi қорғану.
- •3. Қол сұғушылық жасаған адамды ұстау кезiнде зиян келтiру.
- •4. Аса (мәжбүрлi) қажеттiлiк.
- •5. Орынды тәуекел ету.
- •6. Күштеп немесе психикалық мәжбүрлеу.
- •7. Бұйрықты немесе өкiмдi орындау.
- •10 Тақырып: Қылмыс iстеу сатылары
- •1. Қылмыс iстеу сатыларының түсiнiгi, түрлерi және оның мәнi.
- •2. Қылмыс iстеуге дайындалу.
- •3. Қылмыс iстеуге оқталу.
- •4. Аяқталған қылмыс.
- •5. Қылмыс iстеуден өз еркiмен бас тарту.
- •11 Тақырып: Қылмысқа қатысу
- •2. Қылмысқа қатысушылардың түрлерi.
- •3. Қылмысқа қатысудың нысандары.
- •12 Тақырып: Қылмыстардың көптiгi
- •1.Қылмыстардың көптiгiнiң түсiнiгi және олардың жекелеген қылмыстардан айырмашылығы.
- •2. Қылмыстың бiрнеше мәрте жасалуы.
- •3. Қылмыстардың жиынтығы.
- •4. Қылмыстардың қайталануы.
- •Тақырып бойынша қайталау-пысықтау сұрақтары:
- •4.Көп қылмысты бірқатар актілерден құралатын жеке қылмыстардан,ұзара созылған және созылмалы қылмыстардан ажырату.
- •13 Тақырып: Жазаның түсiнiгi және мақсаттары
- •1. Жазаның түсiнiгi.
- •14 Тақырып: Жазаның жүйесi мен түрлерi Мақсаты: Жазаның жүйесi мен түрлерiн студенттерге түсіндіру
- •15 Тақырып: Жаза тағайындау
- •2. Жаза тағайындаудың жалпы негiздерi.
- •3. Қылмыстардың жиынтығы бойынша жаза тағайындау.
- •4. Үкiмдердiң жиынтығы бойынша жаза тағайындау.
- •5. Белгiлi бiр қылмыс үшiн көзделген жазадан гөрi неғұрлым жеңiл жаза тағайындау.
- •6. Аяқталмаған қылмыс үшiн, қатысып жасалған қылмыс үшiн және қылмыстардың қайталануы жағдайында жаза тағайындау.
- •7. Шартты түрде соттаудың түсiнiгi.
- •16 Тақырып: Қылмыстық жауаптылықтан босату
- •2. Шын өкiнуiне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •3.Қажеттi қорғану шегiнен асқан кезде қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •5. Жағдайдың өзгеруiне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •6. Ескiру мерзiмiнiң өтуiне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •7.Рақымшылық жасау актiсi негiзiнде қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •17 Тақырып: Қылмыстық жазадан босату
- •1.Қылмыстық жазадан босатудың түсiнiгi.
- •2. Жазаны өтеуден мерзiмiнен бұрын шартты түрде босату.
- •3. Жазанның өтелмеген бөлiгiн неғұрлым жеңiл жаза түрiмен ауыстыру.
- •4. Ауруға шалдығуына байланысты жазадан босату.
- •5. Айыптау өтуiне байланысты жазаны өтеуден босату. Үкiмiнiң ескiру мерзiмiнiң
- •6. Ескiру мерзiмiнiң өтуiне байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату.
- •7. Сотталғандықтан арылу және жою.
- •18 Тақырып: Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы
- •1. Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығының жалпы мәселелерi.
- •Кәмелетке толмағандардың жас ерекшеліктерін ескере отырып оларға жаза тағайындау барысында ең алдымен тәрбиелік әсері бар мәжбүрлеу шараларын қолданады.
- •3. Кәмелетке толмағандарды жазадан босату және оларға тәрбиелiк әсерi бар мәжбүрлеу шараларын қолдану.
- •19 Тақырып: Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары
- •1. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түсiнiгi және оларды қолдану негiздерi мен мақсаттары
- •2. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларының түрлерi.
- •3. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын ұзарту, өзгерту және тоқтату.
1.Қылмыстың ұғымы және белгілері.
Қылмыстың тусінігі ҚР ҚК-нің 9-бабында берілген. Осы бапқа сәйкес «Қылмыстық кодексте жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамдык қауіпті әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік)» кылмыс деп танылады.
Қылмыстың бірінші белгісі — оның қоғамға қауіптілігі. Қоғамға қауіптілік — қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарға нақты қауіп төндіретін немесе зиян келтіретін қылмыстың объективті белгісі (әрекет немесе әрекетсіздік).
Қылмыстың міндетті белгілерінің бірі құқыққа қайшылық — яғни қылмыстық заңмен тыйым салынған әрекетті (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) жасау болып табылады.
Құқыққа қайшылықпен байланысты қылмыстың екі белгісі: кінәлілік және жазалылық болып табылады. ҚК-тің 19-бабыны,үшінші бөлігіне сәйкес, қасакана немесе абайсызда әрекет жасаған адам ғана қылмысқа кінәлі деп танылады.
Қылмыстың ендігі бір міндетті белгісі — қылмыстық жазаланушылық болып табылады.
2. Қылмыс санаттары.
Қылмыс санаттары негіздеріне әр түрлі критерийлер (өлшемдер, айырым белгілер) жатқызылуы мүмкін. Санаттаудын бірінші критерийі — қылмыс объектісі. Қылмыстық Кодекстің Ерекше бөлімі қылмыстың объектісіне байланысты біртектес объектілерге қол сұғатын қылмыстар үшін жауаптылықты көздейтін нормалар топтастырылған тараулардан тұрады. Осылайша, Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде барлық қылмыстар қылмыстың объектісі бойынша бірнеше санатқа бөлініп, объектінің маңыздылығына қарай бірінен кейін бірі орналасқан, мысалы, жеке адамға қарсы қылмыстар, отбасына және кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар т.б.
Қылмысты санаттаудың екінші критерийі—кінәнің нысаны болып табылады. Барлық кылмыстық әрекеттер жасалуына қарай к а с а қ а н а және а б а й с ы з д а жасалған әрекеттер болып бөлінеді.
Кылмыстарды санаттаудың негізіне жататын ушінші критерий — эрекеттің қогамга қауіптілік сипаты мен дәрежесі болып табылады.4. 20 б..
ҚК-тін Ерекше бөлімінде көзделген барлық әрекеттер сипатына және қоғамдық қауіптілік дәрежесіне қарай:
— онша-ауыр емес;
— ауырлғгы орташа;
— ауыр;
— ерекше ауыр қылмыстарға бөлінеді.
Тақырып бойынша қайталау-пысықтау сұрақтары:
1.Қылмыс белгілері мен олардың қылмыстық құқықтағы мазмұны.
2.Қылмысты қоғамдық қауіптілік сипаты мен дәрежесі бойынша жіктеу.
4 Тақырып: Қылмыстық жауаптылық және оның негiздерi. Қылмыс құрамы
Мақсаты: қылмыстық жауаптылық ұғымын түсіндіру, қылмыстық жауаптылықтың құқықтық жауаптылықтың басқа түрлерінен ажырату білу. Қандай жағдайда қылмыстық жауаптылыққа тартылады.
Жоспары:
Қылмыстық жауаптылықтың түсiнiгi.
Қылмыстық жауаптылықтың негiздерi.
Қылмыс құрамының түсiнiгi және оның мәнi.
Қылмыс құрамының элементтерi мен белгiлерi.
Қылмыс құрамының түрлерi.
Тақырып бойынша дайындалуға ұсынылатын әдебиеттер:
негiзгi: [1,2,3,4] қосымша: [5,6,7,8,9,10]
1.Қылмыстық жауаптылықтың түсінігі.
Қылмыстық заңда қылмыстық жауаптылықтың түсінігі берілмеген. Мұндай анықтама тек қылмыстық құқық ғылымында ғана айқындалған.
Кылмыстық жауаптылық — бұл қылмыс жасаған адамның тек мемлекет алдында жауапты болуы ғана емес, сонымен катар, қылмыстык-құкықтық шараны қолдану нәтижесінен болған кінәлінің қиналуы, оның кейіп, өкінуінен тұратын және мемлекет алдында қылмысы үшін тәуелді түрде айыпты болуы.